Tin tứcCục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) vừa góp ý dự thảo Bộ chỉ số đánh giá tính dễ bị tổn thương và rủi ro do biến đổi khí hậu, trong đó đề xuất bổ sung nhiều nhóm chỉ số liên quan trực tiếp đến hạ tầng kỹ thuật đô thị như cấp nước, thoát nước, chống ngập, xử lý nước thải và hạ tầng xanh.
Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề nghị làm rõ hơn nhóm chỉ số về cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chống ngập úng, hồ điều hòa và hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung trong lĩnh vực xây dựng và đô thị - Ảnh: Khoa Trần - Xây Dựng.
Theo Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, dự thảo hiện nay đã bám sát các quy định về ứng phó biến đổi khí hậu cũng như các phương pháp đánh giá quốc tế. Tuy nhiên, bộ chỉ số cần được hoàn thiện theo hướng không chỉ phục vụ nhận diện, phân loại rủi ro mà còn hỗ trợ công tác quản lý nhà nước, lập quy hoạch, xây dựng kế hoạch đầu tư và phân bổ nguồn lực thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị, kết quả đánh giá cần giúp nhận diện những công trình và hệ thống thiết yếu có nguy cơ cao nhưng khả năng thích ứng còn hạn chế, từ đó làm cơ sở ưu tiên cải tạo, nâng cấp và đầu tư dự phòng nhằm duy trì các dịch vụ thiết yếu khi xảy ra thiên tai hoặc thời tiết cực đoan.
Cục cũng đề nghị rà soát lại các nhóm chỉ số để bảo đảm tính thống nhất, đồng thời làm rõ ranh giới giữa các chỉ số về mức độ phơi bày và độ nhạy cảm nhằm tránh chồng chéo trong quá trình đánh giá.
Từ thực tế nhiều đô thị đang chịu tác động của mưa lớn, ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và nước biển dâng, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho rằng cần bổ sung hoặc làm rõ hơn các chỉ số liên quan đến hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chống ngập, hồ điều hòa và hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung.
Đối với hệ thống cấp nước đô thị, cơ quan này đề xuất đưa nội dung cấp nước an toàn trong điều kiện biến đổi khí hậu vào bộ chỉ số. Một số tiêu chí được đề xuất gồm tỷ lệ dân cư được cung cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; tỷ lệ thất thoát nước; tỷ lệ đơn vị cấp nước có phương án ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và ngập lụt; tỷ lệ hệ thống cấp nước có nguồn dự phòng hoặc khả năng kết nối liên vùng.
Với hệ thống thoát nước và chống ngập đô thị, các chỉ số cần phản ánh không chỉ quy mô mà còn năng lực vận hành và khả năng thích ứng trước các trận mưa cực đoan. Một số nội dung được đề xuất nghiên cứu gồm tỷ lệ diện tích đô thị được bao phủ bởi hệ thống thoát nước mưa; số điểm ngập thường xuyên; tỷ lệ điểm ngập đã được xử lý; số lượng và công suất các trạm bơm tiêu thoát nước; tỷ lệ hồ điều hòa, kênh mương và cống thoát nước được duy tu định kỳ.
Bên cạnh đó, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cũng kiến nghị bổ sung các chỉ số về hạ tầng xanh như diện tích cây xanh, bề mặt thấm nước, hồ điều hòa và không gian trữ nước tạm thời tại các khu đô thị mới nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước tình trạng ngập úng.
Về triển khai thực tế, Cục lưu ý hiện nay cơ sở dữ liệu chuyên ngành về hạ tầng kỹ thuật và biến đổi khí hậu tại nhiều địa phương vẫn chưa đồng bộ, việc chia sẻ dữ liệu giữa các ngành còn hạn chế. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần xem xét kỹ khả năng thu thập và cập nhật dữ liệu đối với từng nhóm chỉ số, đồng thời tăng cường kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành để bảo đảm tính thống nhất.
Đáng chú ý, Cục đề xuất phân loại các chỉ số thành hai nhóm bắt buộc và khuyến nghị phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Trong đó, các chỉ số liên quan trực tiếp đến duy trì dịch vụ thiết yếu như cấp nước an toàn, thoát nước chống ngập và xử lý nước thải cần được ưu tiên áp dụng tại các đô thị lớn, đô thị ven biển và những khu vực chịu tác động mạnh của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, trước khi triển khai trên diện rộng, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đề xuất thí điểm áp dụng bộ chỉ số tại một số địa phương có mức độ rủi ro khác nhau như đô thị ven biển chịu ảnh hưởng của nước biển dâng, đô thị miền núi thường xuyên xảy ra sạt lở, lũ quét hoặc các đô thị lớn đối mặt với tình trạng ngập úng kéo dài.