5 di sản thế giới đang lâm nguy

Tổ chức Bia tượng thế giới vừa công bố danh sách những Di sản văn hoá thế giới đang bị đe doạ trong năm 2010. Dưới đây là một số di sản tiêu biểu nằm trong Danh sách những Di sản văn hoá thế giới đang bị đe doạ do Tổ chức Bia tượng thế giới công bố:

Rặng san hô Belize

 

Hành lang san hô Belize là một chuỗi các rặng san hô dạng chân vạc trong vùng duyên hải của quốc gia Belize. Nằm cách bờ biển phía bắc khoảng 300 mét, Hành lang rặng san hô Belize chạy dài khoảng 900 km dọc theo rặng san hô Trung Mỹ, từ Cancún (bán đảo Yucatán) xuyên qua vùng Thượng Riviera Maya đến Honduras, với khu bảo tồn biển lớn hàng thứ hai trên thế giới (sau Hành lang san hô Great Barrier Reef ở Australia), một điểm tuyệt hảo cho các hoạt động lặn biển khám phá thế giới đại dương. Là điểm du lịch hấp dẫn nhất quốc gia Belize, hàng năm nó đón tiếp tới 260.000 du khách từ khắp nơi. Đó cũng là vựa cá khổng lồ của Belize.

Năm 1842 nhà tự nhiên học Charles Darwin đã mô tả “Great Barrier Reef Belize là rặng san hô đáng chú ý nhất ở khu vực West Indies”. Nó là một trong những hệ sinh thái phong phú nhất thế giới: với 70 loài san hô cứng, 36 loài san hô mềm, 500 loài cá, và hàng trăm loài động vật không xương sống. Chỉ có 10% chủng loại san hô tại đây được khám phá, 90% còn lại vẫn còn ở dạng bí ẩn. Great Barrier Reef Belize được UNESCO liệt vào danh sách Di sản đang lâm nguy vào tháng 6/2009.

Quần đảo Galapagos (Ecuador)

 

Tọa lạc tại vùng biển Thái Bình Dương, cách lục địa Nam Mỹ khoảng 1.000 km, Galapagos là một tập hợp 19 hòn đảo và các khu sinh thái biển bao bọc xung quanh, hình thành một bảo tàng sống về quá trình tiến hóa. Những loài sinh vật như dông đất và rùa khổng lồ, được Darwin ghi chép hết sức tỉ mỉ trong tác phẩm Thuyết tiến hóa (1835). Năm 1978, quần đảo Galapagos được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, nhưng hiện nay nó bị đe dọa hết sức nghiêm trọng bởi sự phát triển vũ bão của các hoạt động du lịch, sự bùng nổ dân số, các tuyến đường cao tốc và việc nhập khẩu những động thực vật ngoại lai. Năm 2007, UNESCO một lần nữa cảnh báo Galapagos là Di sản đang lâm nguy.

Khu tưởng niệm lịch sử Mtskheta (Georgia)

 

Mtskheta là thủ đô Vương quốc Iberia của người Georgia trong khoảng thời gian từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ thứ 5 sau CN, nơi đây người Georgia chấp nhận sự hiện hữu của đạo Thiên chúa vào năm 317 và Mtskheta chính thức trở thành tổng hành dinh của Nhà thờ Thiên chúa giáo Georgia. Nhà thờ lớn Svetitskhoveli (xây dựng vào thế kỷ 11) và Chủng viện Jvari (thế kỷ 6) tại đây là những khu tưởng niệm đáng chú ý nhất của nền kiến trúc Thiên chúa giáo Georgia. Tại Mtskheta còn có pháo đài Armaztsikhe (thế kỷ thứ 3 trước CN), khu nghĩa địa Armaztsikhe (cuối thế kỷ thứ 1 trước CN)... Những công trình kiến trúc quan trọng này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi các bức tranh vẽ trên đá mà những khách du lịch vô ý thức cố tình khắc họa, và tai hại hơn nữa là những hoạt động gọi là “trùng tu di tích cổ” đã làm thay đổi phần lớn diện mạo của các công trình. Năm 2009 UNESCO xếp Mtskheta vào danh sách Di sản đang lâm nguy.

Di chỉ khảo cổ học Samarra (Iraq)

 

Tọa lạc ở hai bên bờ dòng sông Tigris hùng vĩ, cách thủ đô Baghdad của Iraq khoảng 130 km về hướng bắc, khu di chỉ khảo cổ Samarra từng một thời là nơi hiện hữu nền văn minh hùng mạnh của đế quốc Abbasid cai trị Iraq cách đây khoảng 1.200 năm. Mặc dù 80% diện tích tại khu khảo cổ này vẫn chưa được khám phá hết, các nhà khoa học tin rằng nó là thủ đô Hồi giáo duy nhất trên thế giới với những công trình được lên bản vẽ và xây dựng hết sức bài bản như mạng lưới đường sá, các kiến trúc và tác phẩm nghệ thuật, như các bức vẽ kỷ hà độc đáo. Nổi bật nhất tại Samarra là Đại thánh đường Hồi giáo với kiến trúc hình xoắn ốc tinh tế - có thể đổ sập bất kỳ lúc nào, do ảnh hưởng của cuộc chiến Iraq năm 2003. Khu vực bao bọc xung quanh Samarra được sử dụng làm các căn cứ quân sự. Chính quyền Iraq trước đây muốn đưa Samarra vào danh sách các di sản cần được bảo vệ cẩn mật, nhưng rút cuộc nó bị chìm trong hoang phế. UNESCO xếp Samarra vào danh sách “Di sản đặc biệt lâm nguy” từ năm 2007.

Pháo đài Lahore và vườn Shalamar (Pakistan)

 

Còn được gọi là Cung Shahi qila, pháo đài Lahore nằm về hướng tây bắc của TP. Lahore, kế cận thành phố Tường vây. Trong lòng pháo đài Lahore hiện diện nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng như Sheesh mahal, cổng Alamgiri, lầu Naulakha và Moti masjid. Pháo đài có chiều dài 427 mét và chiều rộng 340 mét. Năm 1981, UNESCO chính thức công nhận pháo đài Lahore kết hợp với quần thể vườn tược Shalamar là Di sản văn hóa thế giới. Shalamar là một phức hợp vườn tuyệt đẹp theo kiến trúc Mughal Shah Jahan đã từng buộc bất kỳ ai muốn viếng thăm khu vườn của ông đều phải thấm nhuần văn hóa Hồi giáo và kinh Koran. Shalamar được thiết kế theo hình bình hành, bao bọc xung quanh là những bức tường xây bằng gạch cao được chạm trổ hết sức tinh xảo. Vườn Shalamar dài 658 mét từ bắc sang nam; và rộng 258 mét từ đông sang tây.