Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, TPHCM trở thành địa phương số lượng lao động lớn nhất cả nước với khoảng 7,5 triệu lao động với hơn 630.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Tổ chức công đoàn TPHCM đang chủ động phát huy vai trò, xây dựng quan hệ lao động theo hướng dân chủ, hiện đại để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, TPHCM có hơn 7.500/24.000 đơn vị tổ chức hội nghị người lao động và đối thoại; ký mới gần 660 thỏa ước lao động tập thể, nâng tổng số thỏa ước lao động tập thể trên địa bàn thành phố lên hơn 13.000 bản, đạt tỷ lệ 56%. Việc tổ chức hội nghị NLĐ có những bước chuyển mạnh về chất lượng, mang tính thực chất, tự nguyện, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, giảm tranh chấp lao động. Từ đầu năm đến nay, thành phố chưa xảy ra tranh chấp lao động.
Ông Đặng Huy Cường, Công đoàn Công ty TNHH PouYuen Việt Nam nhận định, khi doanh nghiệp thật sự xem người lao động là tài sản quan trọng nhất và tự nguyện công khai thông tin, lắng nghe và giải quyết kiến nghị một cách thực chất, đó chính là nền tảng của dân chủ cơ sở. “Tại công ty, ban giám đốc tạo điều kiện về thời gian, kinh phí, cơ sở vật chất để công đoàn phát triển, chăm lo đời sống cho đoàn viên, tuyên truyền pháp luật lao động và tham gia giải quyết vấn đề phát sinh tại nơi làm việc. Bên cạnh hội nghị đối thoại thường niên, công ty duy trì cơ chế đối thoại định kỳ theo quý và tháng, có sự góp mặt của ban giám đốc, ban chấp hàng công đoàn và đại diện các đơn vị, các tổ ở các phân chuyền, đơn vị. Sẽ bốc thăm ngẩu nhiên từng tổ, từng người lao động để tham dự buổi tọa đàm. Trong năm 2025, chúng tôi đã tổ chức hơn 60 buổi tọa đàm”.
An Lạc là địa phương có hơn 8.000 doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, lực lượng lao động nhập cư đông, đây là thách thức lớn trong công tác tuyên truyền, vận động, nhất là giúp công nhân tiếp cận được pháp luật hiệu quả. Để giải bài toán này, ông Hà Anh Tuấn, chủ tịch Công đoàn phường cho biết, “Công đoàn Phường đã thay đổi toàn diện phương pháp tiếp cận. Đơn vị chủ động phối hợp với chủ nhà trọ, tổ công nhân tự quản, ban chấp hành công đoàn cơ sở và doanh nghiệp; Đơn giản hóa các quy định, các Luật… thành nội dung tuyên truyền hấp dẫn, ngắn gọn trên pano, áp phích, có cả video tình huống thực tế… chia sẻ vào các nhóm zalo của công nhân, kể cả ứng dụng AI của công đoàn. Khi người lao động hiểu thượng tôn pháp luật chính là bảo vệ sinh kế của mình, chắc chắn sẽ làm việc với thái độ tốt. Chính điều này đã giúp cho Công đoàn phường kéo giảm tối đa các tranh chấp lao động, khiếu nại tự phát trên địa bàn trong thời gian qua”.
Trước yêu cầu phát triển mới, bà Lượng Thị Tới, phó giám đốc Sở Nội vụ TPHCM cho rằng, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong doanh nghiệp vẫn còn một số hạn chế nhất định. Thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp kịp thời khắc phục. “Đơn vị sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu về quan hệ lao động và lao động trên địa bàn thành phố, từng bước kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, việc làm, BHXH và doanh nghiệp; Sẽ nghiên cứu xây dựng hệ thống tiếp nhận phản ánh của người lao động và doanh nghiệp và ứng dụng công nghệ số trong công tác theo dõi tình hình lao động, hỗ trợ trong công tác dự báo. Tuyên truyền, tư vấn, giới thiệu và kết nối người lao động tham gia các chương trình đào tạo nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số, kỹ năng xanh…thích ứng với yêu cầu mới của thị trường lao động”.
Công đoàn TPHCM xác định việc phát huy dân chủ cơ sở là chìa khóa vàng giúp xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững. Ông Bùi Thanh Nhân, chủ tịch LĐLĐ TPHCM cho biết thêm, “Công đoàn thành phố và các ngành liên quan đang tập trung hình thành lực lượng nòng cốt công nhân trong tập thể lao động ở doanh nghiệp để nắm bắt tình hình tư tưởng trong công nhân, ổn định quan hệ lao động. Cùng với đó, các giải pháp chăm lo người lao động cũng được triển khai đi vào thực chất như, chăm lo về nhà ở xã hội, hỗ trợ đào tạo nghề, khám sức khỏe tầm soát ung thư… Các công tác này thực hiện đồng thời qua ứng dụng số để chuyển trực tiếp qua tài khoảng NLĐ, giảm chi phí tổ chức, dành nguồn lực để có thể chăm lo nhiều hơn cho NLĐ”.
Với thị trường lao động lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, nguồn lao động chính là vốn quý. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ không chỉ là bảo vệ NLĐ mà còn giúp doanh nghiệp ổn định, phát triển hơn. Phát biểu tại hội nghị “Phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định trong doanh nghiệp”, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh - Văn Thị Bạch Tuyết nhấn mạnh, “Tổ chức công đoàn và cơ quan quản lý nhà nước phải có kênh thông tin để tiếp nhận kịp thời những phản ánh và có giải pháp tham gia ngay từ đầu các vấn đề phát sinh có liên quan đến NLĐ trong doanh nghiệp một cách nhịp nhàng, chặt chẽ. Do đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số phải được quan tâm tập trung và phải xem nội dung này là một trong những nội dung quan trọng, không để xảy ra tình trạng dừng việc tập thể, đình công, lãnh công ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất”.
Trong bối cảnh mô hình tổ chức bộ máy chính quyền và hệ thống công đoàn đang được điều chỉnh, việc bảo đảm ổn định trong hoạt động doanh nghiệp có giá trị lớn, thúc đẩy sản xuất, tạo của cải vật chất và góp phần mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế.




