Tin tứcPhải tích hợp khoa học xã hội vào mọi chiến lược phát triển. Đó là khẳng định của các đại biểu tại hội thảo khoa học quốc gia “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với khoa học xã hội và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 14 đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”, sáng 28/3.
Hội thảo do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Thành ủy TPHCM và Đại học Quốc gia TPHCM tổ chức.
Nghị quyết Đại hội 14 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phát triển khoa học xã hội và nhân văn ngang tầm nhiệm vụ trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu khoa học xã hội và nhân văn phải gánh vác sứ mệnh bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái; góp phần quản trị phát triển nhanh, bền vững trong thời đại công nghệ số.
GS.TS. Tạ Ngọc Tấn, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, nhận định: “Khoa học xã hội nhân văn có nghĩa rất quan trọng là phát hiện ra những quy luật vận động của đời sống xã hội, và từ quy luật ấy, khoa học xã hội và nhân văn đóng góp vào vai trò thiết lập thể chế chính trị, cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động, vận hành hành lang pháp lý của cả một chế độ chính trị. Các thể chế chính trị trên thế giới bây giờ, đặc biệt là những thể chế rất phát triển đều bị ảnh hưởng bởi cơ sở phát triển khoa học xã hội nhân văn rất mạnh mẽ. Tiếp theo là định hướng cho hệ giá trị xã hội và xây dựng một nền tảng tinh thần phát triển của đất nước. Và gốc gác của nó chính là nền văn hóa, sự bền vững của quốc gia, chế độ.”
Bà Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho hay, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã xác định tầm nhìn đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới.
“Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam từ các mô hình quốc tế, thứ nhất là phải xây dựng được hệ điều tiết hiệu quả, cần một hệ thống thể chế đóng vai trò điều phối chiến lược. Thứ hai là động lực từ công nghiệp văn hóa, đầu tư vào điện ảnh, âm nhạc, thiết kế … để tạo ra các kênh lan tỏa mạnh mẽ. Và thứ ba là hệ thống kênh lan tỏa, là sự kết nối giữa ngoại giao, công nghiệp văn hóa, truyền thông và du lịch thành một hệ sinh thái tương tác. Sức mạnh mềm phải gắn liền với việc bảo vệ chủ quyền văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay", bà Hoàng Thị Bình chia sẻ.
Nhiều ý kiến đồng tình quan điểm về khoa học xã hội và nhân văn không đứng ngoài dòng chảy khoa học công nghệ như nhiều người lầm tưởng, mà cần được coi là bộ phận không thể tách rời của cụm từ “khoa học”.
Về định hướng và phát huy vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong chiến lược phát triển nhanh, bền vững Thành phố đến năm 2030, tầm nhìn 2045 gắn với triển khai Nghị quyết số 57, ông Nguyễn Việt Long, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, cho biết: “Thành phố đi đầu về kinh tế số, xã hội số, về đô thị hóa, đặt ra những câu hỏi rất lớn, những thách thức lớn về công bằng, về bản sắc văn hóa, về tạo nguồn lực nội sinh như thế nào. Nghị quyết 57 đã xác định mục tiêu giúp cho kinh tế xã hội thành phố phát triển, nhưng khoa học xã hội nhân văn chính là “tọa độ nhân văn” cho sự phát triển đó. Làm sao để phát triển nhưng vẫn giữ được con người là trung tâm, xây dựng chất lượng cuộc sống tốt nhất cho người dân, chứ không phải chỉ chìm vào những chỉ số công nghệ.”
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM khẳng định, công nghệ có thể tiến rất nhanh, nhưng nếu thiếu nền tảng xã hội thì sự phát triển sẽ không bền vững.
"Khoa học xã hội không chỉ đi sau để lý giải thực tiễn mà phải đi trước một bước để định hình tương lai, đặt câu hỏi “thế nào”, “vì ai”, “ai hưởng lợi” và “giá trị Việt Nam được đảm bảo ra sao” trong mọi chuyển đổi. Điều này đòi hỏi chúng ta phải tích hợp khoa học xã hội vào mọi chiến lược phát triển, đồng thời chú trọng đạo đức, văn hoá và pháp lý trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số", GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai nêu rõ.
Các đại biểu cũng thống nhất, khoa học xã hội và nhân văn sẽ cung cấp luận cứ về hệ giá trị, đạo đức, pháp luật, văn hoá và phát triển con người, giúp định hướng các chính sách, công nghệ hướng đến con người, không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế.
