Tin tứcKỳ họp thứ tư, kỳ họp chuyên đề HĐND TPHCM khóa XI đã thông qua 42 nghị quyết. Trong đó, nghị quyết về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị được xác định là nội dung nền tảng, tạo cơ sở chuyển hóa những cơ chế, chính sách mới thành nguồn lực phát triển.
Ngày 27/8, sau một buổi làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Kỳ họp thứ tư HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra.
Các đại biểu biểu quyết thông qua 42 nghị quyết, gồm 22 nghị quyết thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách, 8 nghị quyết về văn hóa - xã hội, 5 nghị quyết thuộc lĩnh vực pháp chế, 6 nghị quyết về đô thị và một nghị quyết xác nhận kết quả bầu chức danh Ủy viên UBND TPHCM nhiệm kỳ 2026-2031.
Một trong những nội dung trọng tâm là nghị quyết quy định một số nội dung về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị trên địa bàn TPHCM. Nghị quyết tạo cơ sở để Thành phố chủ động cụ thể hóa những thẩm quyền được giao, nhất là các cơ chế phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực và đổi mới phương thức quản trị đô thị.
Thảo luận tại kỳ họp, đại biểu Lê Thị Mai Thi đề nghị Thành phố khẩn trương hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa cấp Thành phố với xã, phường, đặc khu.
Đại biểu Lê Thị Mai Thi nhấn mạnh: “Để những cơ chế đó thật sự đi vào cuộc sống, tôi đề nghị Thành phố sớm ban hành hoặc hướng dẫn cụ thể các nội dung thuộc thẩm quyền của Thành phố, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa Thành phố và xã, phường, đặc khu. Đặc biệt, cần tránh tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng cơ sở còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, phải chờ nhiều văn bản hướng dẫn mới có thể triển khai. Việc triển khai Luật Phát triển đô thị cần phải đi đôi với phân cấp, phân quyền thực chất, đồng thời bảo đảm nguồn lực tương ứng”.
Theo đại biểu, không thể giao thêm nhiệm vụ cho chính quyền cơ sở mà không bố trí đủ con người, kinh phí, dữ liệu, công cụ quản lý và thẩm quyền quyết định. Thành phố cần xây dựng cơ chế để xã, phường, đặc khu chủ động đề xuất, tổ chức thực hiện và giám sát những công trình hạ tầng phù hợp với địa bàn.
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Anh Tuấn cho rằng cần đặc biệt quan tâm khoảng cách giữa quyền được giao và năng lực thực thi của chính quyền cơ sở.
“Quá trình cụ thể hóa luật cần xác định rõ quyền giao cho ai, nguồn lực nào, công cụ nào và cơ chế phối hợp liên ngành, liên địa phương, cùng cơ chế kiểm tra, đánh giá cụ thể; đồng thời có thiết chế quy định, hướng dẫn rõ những nguyên tắc mặc định về thẩm quyền và trách nhiệm. Để quá trình triển khai Luật Phát triển đô thị thực sự biến thành thẩm quyền hành động và hành động thành kết quả, tôi kiến nghị nguyên tắc trao quyền đi cùng quyền lực, phân cấp đi cùng trang bị đầy đủ điều kiện và đủ năng lực thực thi”, đại biểu Nguyễn Anh Tuấn đề xuất.
Đại biểu cũng kiến nghị chuyển mạnh từ tư duy lập quy hoạch để quản lý sang “quy hoạch kiến tạo phát triển”; xây dựng nền tảng bản đồ quy hoạch số, tích hợp dữ liệu đa ngành, qua đó rút ngắn thời gian điều chỉnh quy hoạch và nâng cao khả năng phối hợp giữa các địa phương.
Ở góc độ chất lượng chính sách, đại biểu Phạm Ngọc Hải đề nghị quá trình xây dựng nghị quyết phải bảo đảm tiến độ nhưng không được xem nhẹ việc đánh giá tác động và tham vấn đối tượng chịu ảnh hưởng.
“Tôi kỳ vọng việc triển khai Luật Phát triển đô thị lần này không chỉ dừng lại ở việc ban hành đầy đủ các văn bản theo yêu cầu của luật, mà quan trọng hơn là Thành phố có thể tận dụng tốt những cơ chế mới mà luật trao, chuyển hóa thành những chính sách thực sự có tính đột phá, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo thêm động lực phát triển. Mỗi nghị quyết được HĐND Thành phố ban hành phải thực sự trở thành một công cụ kiến tạo phát triển”, đại biểu Phạm Ngọc Hải nêu.
Giải trình tại kỳ họp, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết Luật Phát triển đô thị thể hiện tinh thần phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện, qua đó trao cho Thành phố thẩm quyền lớn trong xây dựng và tổ chức thực thi chính sách.
Qua rà soát, có khoảng 240 nội dung cần triển khai trong 186 văn bản, gồm nghị quyết của HĐND Thành phố, quyết định của UBND Thành phố và quyết định của Chủ tịch UBND Thành phố. Các văn bản được chia thành ba nhóm: văn bản tiếp tục kế thừa những chính sách đặc thù đã ban hành; văn bản phải hoàn thành để có hiệu lực đồng thời với luật từ ngày 1/10/2026; và nhóm văn bản được xây dựng theo yêu cầu phát sinh từ thực tiễn.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh khẳng định dù thời gian chuẩn bị gấp, các chính sách vẫn phải thực hiện đầy đủ quy trình, nhất là lấy ý kiến, truyền thông, tham vấn chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo và đối tượng chịu tác động.
Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm cho biết Luật Phát triển đô thị đã thiết kế nhiều cơ chế để Thành phố đẩy nhanh phát triển hạ tầng, cho phép triển khai song song một số khâu chuẩn bị và thực hiện đầu tư. Các cơ chế về cải tạo chung cư cũ, di dời nhà ven kênh rạch, phát triển nhà ở xã hội, đô thị gắn với giao thông công cộng và tạo lập quỹ đất sẽ tiếp tục được cụ thể hóa, bảo đảm rút ngắn tiến độ nhưng vẫn công khai, minh bạch.
Phát biểu bế mạc, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh nhấn mạnh: “Việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với TPHCM. Đây không chỉ là việc hoàn thiện thêm hành lang pháp lý cho công tác quản lý và phát triển đô thị mà quan trọng hơn, đã tạo thêm một đòn bẩy thể chế có tính chiến lược lâu dài, góp phần khơi thông các điểm nghẽn, huy động và khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực đất đai, tài chính, đầu tư, khoa học công nghệ; mở ra không gian và động lực mới để Thành phố phát triển mạnh mẽ, bền vững. Tuy nhiên, luật được thông qua mới là điểm khởi đầu. Giá trị của luật chỉ thực sự phát huy khi được tổ chức thực hiện kịp thời, đồng bộ, đúng pháp luật và phù hợp với thực tiễn của Thành phố”.
Ông Võ Văn Minh đề nghị UBND TPHCM khẩn trương rà soát toàn diện các nội dung luật giao địa phương quy định; xác định rõ từng chính sách, cơ quan chủ trì, tiến độ xây dựng và thời điểm trình HĐND Thành phố. Tinh thần là chủ động đi trước một bước về thể chế, không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ về thể chế làm mất cơ hội phát triển; đồng thời không chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng, tính đồng bộ và khả năng thực thi của chính sách.
Chủ tịch HĐND TPHCM yêu cầu mỗi nghị quyết phải trả lời được ba vấn đề: tháo gỡ điểm nghẽn nào, huy động được nguồn lực nào và tạo ra giá trị phát triển gì cho Thành phố và người dân. HĐND Thành phố sẽ tiếp tục tổ chức các kỳ họp để cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, bảo đảm các cơ chế mới có thể được triển khai ngay khi luật có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.