Tin tứcTừ một mã QR trên điện thoại, người dân phường An Đông, TPHCM có thể đăng ký sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè, khai báo diện tích, mục đích sử dụng và thanh toán trực tuyến. Một thủ tục tưởng như nhỏ, nhưng đang cho thấy cách chuyển đổi số đi vào đời sống, từ tinh thần nghị quyết đến những việc cụ thể ở cơ sở.
Phường An Đông là địa bàn có hoạt động thương mại sôi động, tập trung nhiều tuyến đường lớn như Trần Hưng Đạo, Trần Phú, An Dương Vương, Ngô Gia Tự, Nguyễn Trãi, Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Chí Thanh, Sư Vạn Hạnh. Cùng với hoạt động kinh doanh, nhu cầu sử dụng tạm thời vỉa hè để bố trí nơi để xe, phục vụ công trình, tập kết vật liệu hoặc các hoạt động dân sinh cũng tăng.
Trước đây, việc đăng ký, tính phí, xử lý hồ sơ sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè chủ yếu làm thủ công. Người dân phải đi lại nhiều lần. Cán bộ phải tiếp nhận, nhập liệu, kiểm tra, tính diện tích, soạn thảo văn bản. Trong khi đó, việc quản lý thực tế trên địa bàn rộng luôn đặt ra áp lực lớn cho chính quyền cơ sở.
Từ thực tế này, phường An Đông triển khai ứng dụng “Cấp phép lòng đường, vỉa hè An Đông”, cho phép người dân đăng ký và thanh toán trực tuyến khi có nhu cầu sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè. Đây là cách làm cụ thể trong thực hiện chuyển đổi số ở cơ sở, gắn với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo UBND phường An Đông, hệ thống hoạt động trên nền tảng website. Người dân có thể truy cập bằng mã QR, không cần đến trụ sở phường để nộp hồ sơ ban đầu. Phần mềm hỗ trợ 6 nhóm nhu cầu đăng ký theo quy định, trong đó có trông giữ phương tiện, phục vụ thi công xây dựng, tập kết vật liệu, tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao, tang lễ, cưới hỏi.
Ông Lương Quang Nhật Minh, chuyên viên Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường An Đông, cho biết phần mềm được tích hợp dữ liệu căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID để hỗ trợ người dân thao tác nhanh, hạn chế sai sót khi nhập liệu.“Thì trên địa bàn phường, đến nay, UBND phường chỉ đang được giao thẩm quyền quản lý 14 tuyến đường. Các tuyến đường còn lại thuộc thẩm quyền quản lý của Sở Xây dựng. Trong phần mềm, chúng tôi phân định được tuyến nào thuộc thẩm quyền của phường An Đông. Khi đó, phần mềm sẽ dự thảo giấy phép sử dụng vỉa hè và ban hành giấy phép trong ngày. Đối với những trường hợp thuộc thẩm quyền của Sở Xây dựng, phần mềm cũng sẽ dự thảo văn bản chuyển Sở Xây dựng trong ngày, rút ngắn khâu soạn thảo từng văn bản, từng nội dung. Ở đây, máy móc đã thay chúng tôi dự thảo các nội dung văn bản, từ tờ trình, quyết định đến giấy phép. Từ đó, chúng tôi rút ngắn được thời gian, gần như xử lý các trường hợp trong vòng 24 tiếng.”, anh Minh nói.
Ghi nhận tại đường Nguyễn Văn Đừng, ông Nguyễn Thanh Tùng, chủ một hộ kinh doanh, cho biết điều ông quan tâm nhất là có khu vực để xe rõ ràng cho khách. Trước đây, mỗi khi khách đến quán, việc để xe trên vỉa hè luôn khiến chủ quán phải lo lắng. Nếu để không đúng vị trí, xe có thể bị nhắc nhở, xử lý; khách cũng không yên tâm khi ngồi ăn uống.“Bây giờ, việc nộp hồ sơ cũng dễ. Mình tải app về rồi đăng ký, ngồi ở nhà vẫn đăng ký được, không cần phải lên UBND hay đi nơi khác. Về thủ tục, điều kiện chỉ cần căn cước công dân là được. Trên app có hiện đầy đủ từng bước, ví dụ mình cần làm gì, cần giấy tờ gì, thuê như thế nào, diện tích bao nhiêu. Giá thuê là 180.000 đồng/m². Hiện giờ, mình đăng ký thuê 8m² trên đường Nguyễn Văn Đừng. Nói chung, chi phí có phát sinh hơn một chút, mắc hơn một chút, nhưng mình yên tâm hơn, khách cũng yên tâm hơn. Khi khách vào ăn uống, họ cũng yên tâm hơn.” ông Tùng chia sẻ.
Với các hộ kinh doanh nhỏ, việc đăng ký trực tuyến giúp giảm thời gian đi lại. Người dân không phải đến nhiều nơi để hỏi thủ tục, không phải chờ đóng phí trực tiếp. Khi nhập diện tích, thời gian sử dụng và mục đích đăng ký, hệ thống tự động tính số tiền phải nộp, tạo mã QR thanh toán riêng cho từng hồ sơ.
Bà Lê Thị Yến Vân, một hộ kinh doanh khác trên đường Trần Hưng Đạo, cho rằng điểm thuận lợi nhất là mọi thao tác đều rõ ràng, người dân có thể theo dõi hồ sơ và thanh toán trực tuyến. “Tôi thấy cách làm này khá rõ ràng vì toàn bộ tiền đều chuyển khoản trực tiếp vào hệ thống của Nhà nước, người dân không phải đóng trực tiếp cho cá nhân nào. Việc đăng ký cũng nhanh, không phải chờ đợi hay đi lại nhiều lần như trước. Với người buôn bán như tôi, cách làm này tiện lợi vì không mất thời gian đi tới đi lui. Mình thao tác trên app, chuyển tiền trực tiếp, mọi thứ minh bạch và hợp lý”, bà Vân nói.
Không chỉ tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh, mô hình còn hướng đến sắp xếp lại không gian vỉa hè theo hướng trật tự, an toàn cho người đi bộ. Theo phường An Đông, chỉ những vỉa hè đủ điều kiện mới được xem xét sử dụng tạm thời. Khi cấp phép, địa phương xác định rõ diện tích, thời gian, mục đích sử dụng và yêu cầu không ảnh hưởng đến cây xanh, trụ điện, tủ điện, lối ra vào, công trình công cộng.
Phần diện tích được phép sử dụng phải được bố trí gọn, bảo đảm lối đi bộ liên tục, thông thoáng, rộng tối thiểu 1,5m. Các điểm để xe được sắp xếp sát mép đường, tạo khoảng lưu thông phía trong, hạn chế tình trạng người đi bộ phải xuống lòng đường. Sau cấp phép, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra; trường hợp sử dụng sai vị trí, sai diện tích hoặc không bảo đảm lối đi tối thiểu sẽ bị xử lý.
Ông Lê Quang Trường, người dân phường Chợ Lớn, đánh giá việc tổ chức lại vỉa hè giúp giảm tình trạng đậu xe lộn xộn, tạo sự thuận tiện hơn cho cả khách đến quán và người đi bộ. “Bây giờ có khu vực để xe rõ ràng nên khách đến quán cũng thoải mái hơn. Quan trọng là người đi bộ có lối đi, không còn phải né xe hay đi xuống lòng đường như trước. Trước đây, xe để lấn chiếm, người đi bộ phải đi xuống lòng đường rất nguy hiểm. Nay sắp xếp gọn gàng, vừa đảm bảo mỹ quan vỉa hè, vừa tạo sự an toàn hơn. Nếu làm đồng bộ và quản lý tốt thì tôi rất ủng hộ”, ông Trường nói.
Sau hơn một tháng triển khai, phường An Đông ghi nhận gần 100 trường hợp đăng ký qua hệ thống, trong đó nhu cầu bố trí chỗ để xe chiếm tỷ lệ lớn nhất. Các hồ sơ còn lại liên quan đến thi công xây dựng, tập kết vật liệu và một số mục đích sử dụng tạm thời theo quy định.
Toàn bộ quy trình tiếp nhận, cấp phép và thu phí được lưu trữ trên hệ thống, giúp địa phương theo dõi số lượng hồ sơ, loại hình sử dụng, tuyến đường phát sinh nhu cầu, diện tích đăng ký và nguồn thu. Đây là cơ sở để chính quyền quản lý vỉa hè bằng dữ liệu, tăng tính minh bạch và phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Từ một mã QR, người dân có thể thực hiện thủ tục nhanh hơn; hộ kinh doanh có thêm điều kiện buôn bán đúng quy định; người đi bộ có thêm không gian an toàn. Đây là cách chuyển đổi số đi vào đời sống từ những việc cụ thể ở cơ sở.
