Kiến trúc xanh và phát triển bền vững: Đồng bộ từ quy hoạch, thiết kế đến vận hành

Để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero 2050, ngành bất động sản Việt Nam đứng trước yêu cầu bắt buộc: Phủ xanh từ khâu quy hoạch đến vận hành công nghệ số.

Chiều 18/7, trong khuôn khổ Smart Green Living Week 2026, phiên thảo luận chuyên đề "Thành phố xanh – sự lựa chọn thông minh cho bất động sản Việt Nam" đã diễn ra tại Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo TP (SIHUB), thu hút sự quan tâm của đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực bất động sản. Các diễn giả đều thống nhất rằng để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, Việt Nam cần một cách tiếp cận đồng bộ từ quy hoạch, thiết kế, quản lý vận hành đến hoàn thiện cơ chế chính sách.

thao luan chuyen de
Thảo luận chuyên đề "Thành phố xanh – sự lựa chọn thông minh cho bất động sản Việt Nam" - Ảnh: Ngọc Phượng

Tham gia phiên thảo luận có KTS Nguyễn Hồng Hải – Kiến trúc sư trưởng Becamex Group và BTIC, TS Vũ Xuân Dũng – Giám đốc Thiết kế Tập đoàn Bcons và PGS.TS.KTS Lê Anh Đức – Nhà sáng lập Savista, Chủ tịch HĐQT HSSC, giảng viên Trường Đại học Văn Lang.

Mở đầu phiên thảo luận, các chuyên gia đánh giá Việt Nam đã từng bước xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về công trình xanh, tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Tuy nhiên, khung pháp lý liên quan đến mục tiêu Net Zero vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt là các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công trình xanh và giảm phát thải carbon.

Nguyen Hong Hai
KTS Nguyễn Hồng Hải – Kiến trúc sư trưởng Becamex Group và BTIC - Ảnh: Ngọc Phượng

Chia sẻ về chủ đề "Quy hoạch phát triển xanh: Phục hồi và Tái tạo", KTS Nguyễn Hồng Hải cho rằng phát triển đô thị trong giai đoạn mới không chỉ là xây dựng thêm những công trình hiện đại mà phải hướng đến phục hồi hệ sinh thái, tái tạo giá trị cộng đồng và nâng cao chất lượng sống. Theo ông, quy hoạch cần được đặt trong tư duy dài hạn, tạo ra những khu đô thị có khả năng thích ứng với sự thay đổi của xã hội, đồng thời khuyến khích các hoạt động kinh tế và dịch vụ phát triển ngay trong cộng đồng dân cư.

Vu Xuan Dung
TS Vũ Xuân Dũng – Giám đốc Thiết kế Tập đoàn Bcons - Ảnh: Ngọc Phượng

Ở góc độ doanh nghiệp phát triển nhà ở, TS Vũ Xuân Dũng chia sẻ kinh nghiệm của Bcons trong việc thiết kế các dự án chung cư dành cho nhóm khách hàng có thu nhập trung bình – phân khúc chiếm tỷ trọng lớn trong xã hội. Theo ông, một dự án bền vững không chỉ được đánh giá qua kiến trúc hay vật liệu xây dựng mà còn ở khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tế của cư dân. Thiết kế căn hộ cần linh hoạt, tối ưu diện tích, có thể mở rộng khi nhu cầu thay đổi, đồng thời hình thành cộng đồng sống với đầy đủ tiện ích và không gian sinh hoạt chung.

Đáng chú ý, ông cho biết doanh nghiệp luôn coi trải nghiệm của cư dân là tiêu chí quan trọng để hoàn thiện sản phẩm, hướng đến mục tiêu phát triển nhà ở vừa túi tiền nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và giá trị sử dụng lâu dài.

Le Anh Duc
PGS.TS.KTS Lê Anh Đức – Nhà sáng lập Savista, Chủ tịch HĐQT HSSC, giảng viên Trường Đại học Văn Lang - Ảnh: Ngọc Phượng

Ở góc nhìn quản lý vận hành, PGS.TS.KTS Lê Anh Đức nhấn mạnh công trình xanh sẽ không thể phát huy hiệu quả nếu thiếu một hệ sinh thái vận hành xanh. Theo ông, đơn vị quản lý vận hành cần được tham gia ngay từ giai đoạn thiết kế để tối ưu các giải pháp về năng lượng, nước, vật liệu, cũng như tích hợp các công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quá trình quản lý tòa nhà.

Các chuyên gia cũng dành nhiều thời gian trao đổi về những thách thức trong quản lý vận hành hiện nay, đặc biệt là việc ứng dụng Big Data. Theo đó, dữ liệu về cư dân và tòa nhà vẫn còn phân tán, thiếu sự kết nối giữa các hệ thống quản lý. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, có cơ chế chia sẻ phù hợp giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả vận hành, tiết kiệm chi phí và cải thiện chất lượng dịch vụ.

Bên cạnh đó, vấn đề phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt tiếp tục được xem là "nút thắt" trong phát triển đô thị xanh. Các diễn giả cho rằng cần kết hợp đồng bộ giữa thiết kế công trình, quy trình vận hành và nâng cao ý thức của cư dân để hình thành mô hình quản lý chất thải hiệu quả, hướng tới kinh tế tuần hoàn.

Đối với các chứng nhận xanh như LEED, LOTUS hay BREEAM, các chuyên gia nhìn nhận dù chi phí đầu tư ban đầu có thể tăng từ 5–10%, nhưng lợi ích lâu dài là giảm chi phí vận hành, tiết kiệm năng lượng và nâng cao giá trị bất động sản. Vì vậy, nhiều ý kiến đề xuất cần có thêm các chính sách ưu đãi như tăng hệ số sử dụng đất, ưu đãi tài chính hoặc thuế để khuyến khích doanh nghiệp phát triển công trình xanh.

Khép lại phiên thảo luận, các diễn giả thống nhất rằng phát triển kiến trúc xanh không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của ngành bất động sản. Để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050, cần sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp, giới chuyên môn và cộng đồng trong việc xây dựng những đô thị thông minh, xanh và phát triển bền vững.

Bình luận