Tin tứcSau hơn 50 năm xây dựng và phát triển kể từ ngày mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết 31 năm 2022 của Bộ Chính trị về phát triển TPHCM, TPHCM tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế; là đầu tàu tăng trưởng và cực phát triển quan trọng của cả nước. Đời sống người dân ngày càng nâng cao, quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội được giữ vững, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được tăng cường.
Tuy nhiên, sự phát triển của thành phố vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế sẵn có. Vì vậy, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được xây dựng nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp bách trong giai đoạn mới.
Trước tình hình đó, sáng 29/5, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức Hội nghị góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, luật sư, nhà khoa học...
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Phạm Minh Tuấn – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM nhấn mạnh những khó khăn, thách thức mà thành phố đang đối mặt: “Phát triển của thành phố chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế. Yêu cầu đặt ra các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và quản trị đô thị chậm được tháo gỡ, chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế còn hạn chế. Một số vấn đề xã hội và môi trường chưa được giải quyết hiệu quả. Trong kỷ nguyên phát triển mới, TPHCM cần phát huy vai trò là đô thị đặc biệt tiên phong, mở đường về mô hình phát triển, về thể chế và phương thức quản trị hiện đại, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước”.
Các nội dung thảo luận tập trung vào vị trí, vai trò của đô thị đặc biệt; nguyên tắc phân quyền; tổ chức chính quyền; cơ chế thí điểm đột phá; cùng các vấn đề về quy hoạch, đất đai, hạ tầng, liên kết vùng và cơ chế bảo vệ cán bộ.
Theo các chuyên gia, một siêu đô thị như TPHCM không thể phát triển nếu chỉ giới hạn trong ranh giới hành chính hiện hữu. Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, thành viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ - Pháp luật Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố cho rằng thành phố cần đẩy mạnh quản trị vùng, thúc đẩy số hóa và đổi mới sáng tạo để tạo lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Ông chia sẻ: “Tôi đặt đến vấn đề quản trị vùng, không thể nào phát triển nếu TPHCM chỉ xoay quanh trong ranh giới của TPHCM lớn hiện nay; số hóa và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực, là lợi thế của siêu đô thị trong quản lý và phát triển thời gian sắp tới. Nội dung này nhấn mạnh rõ thì sẽ có một cái cơ chế cho phép chúng ta làm thử nghiệm nhưng có kiểm soát; mục tiêu cuối cùng của chúng ta đó là tăng trưởng phải gắn liền với vấn đề chất lượng, không phải là nhà cửa, không phải là dự án, không phải là công trình mà chính là chất lượng sống của thành phố này”.
Trong khi đó, ông Nguyễn Hoàng Năng – Nguyên Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM cho rằng dự thảo luật vẫn còn thiếu rõ ràng về phạm vi áp dụng và chưa mạnh dạn trao quyền thực chất cho địa phương. Ông nói: “Tôi thấy do mình là người soạn thảo dự thảo, cho nên mình cũng còn ngập ngừng, không có quyết định một cách dứt khoát”.
Dự thảo luật được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế để thành phố chủ động phát triển theo mô hình đô thị đa cực, tăng cường liên kết vùng, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Đây cũng là bước cụ thể hóa Nghị quyết 09 ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.
Ông Trần Thanh Bình – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM cho biết: “Chúng ta đều thống nhất về tính cấp bách, sự cần thiết phải có Luật đô thị đặc biệt. Đây là một yêu cầu, từ đó xác định được mô hình quản trị vượt trội, tiên phong. Chúng ta không xin một cơ chế để chúng ta được ưu đãi trong phát triển mà chúng ta xin cơ chế để chúng ta dám quyết, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước nguồn lực của thành phố, chăm lo giải quyết an sinh, phúc lợi cho xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững”.
Các đại biểu thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm giúp TPHCM “dám quyết, dám làm”, xóa bỏ cơ chế “xin – cho”, tạo động lực bứt phá cho thành phố. Nhiều ý kiến đề xuất phân quyền mạnh hơn trong quy hoạch, đầu tư hạ tầng, thúc đẩy hợp tác công tư và luật hóa các mô hình kinh tế mới như khu thương mại tự do hay trung tâm tài chính quốc tế. Tiếp thu các góp ý tại hội nghị, Mặt trận thành phố sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến từ chuyên gia, nhà khoa học và người dân thông qua cổng 1022 cùng các nền tảng số để hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.