Tin tứcTPHCM đang hướng tới một cơ chế phát triển đô thị với quyền tự chủ lớn hơn, tạo điều kiện khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư và giải quyết nhanh những điểm nghẽn trong quản lý, điều hành. Đây là những nội dung nổi bật trong dự thảo Luật Phát triển đô thị (trước đây dự kiến tên gọi là Luật Đô thị đặc biệt) dự kiến được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp chuyên đề về pháp luật vào đầu tháng 8 tới. Phần lớn các ý kiến tham gia hội thảo góp ý dự thảo Luật Phát triển đô thị do Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức chiều 20/7 đều đánh giá cao dự thảo lần này.
Dự thảo Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 68 điều, tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn trên cơ sở kế thừa, mở rộng từ dự thảo Luật Đô thị đặc biệt trước đây. Nếu như dự thảo trước chủ yếu hướng đến TPHCM thì dự thảo lần này mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các đô thị đặc biệt như Hà Nội và các khu kinh tế đặc biệt, tạo hành lang pháp lý chung cho các cực tăng trưởng của cả nước.
Theo đó thì chính quyền đô thị sẽ được phân quyền mạnh hơn trong tổ chức bộ máy và điều hành. Hội đồng nhân dân thành phố được quyết định biên chế nhưng không vượt quá 20% số biên chế Trung ương giao; đồng thời được ban hành các quy định khác với quy định hiện hành để tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình mới. Nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân TPHCM bà Phạm Phương Thảo bày tỏ đồng tình với dự thảo luật lần này: “Điều mong muốn của thành phố được tự chủ mạnh mẽ hơn đã được thể hiện trong dự thảo luật. Luật quy định tăng thẩm quyền cho thành phố chủ động về cơ chế và theo hướng tạo thêm nguồn lực về chính sách cho thành phố. Dự thảo này cũng tiến bộ so với trước về sự chủ động giao cho thành phố xây dựng những văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện”.
Nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân TPHCM bà Phạm Phương Thảo bày tỏ đồng tình với dự thảo luật lần này- Ảnh: NP
Điểm đáng chú ý là dự thảo không chỉ tập trung vào cải cách quản lý mà còn mở rộng không gian phát triển cho đô thị. Thành phố sẽ chỉ lập một quy hoạch tổng thể, được quản lý và khai thác không gian ngầm, không gian trên cao, đồng thời đẩy mạnh phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Trong lĩnh vực kinh tế, nhiều cơ chế mới được đề xuất nhằm phát triển khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp và tạo nền tảng pháp lý để xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM. Dự thảo cũng mở rộng cơ chế phát triển trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ. Thành phố được áp dụng linh hoạt hình thức đối tác công tư, phát triển kinh tế ban đêm, huy động hệ thống y tế tư nhân tham gia thực hiện nhiệm vụ công ích. Bên cạnh đó là cơ chế thử nghiệm đối với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các mô hình kinh doanh mới, cùng chính sách thu hút chuyên gia quốc tế làm việc tại khu công nghệ cao.
Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội ông Phan Thanh Bình đề xuất Luật cần làm rõ vai trò dẫn dắt của vùng đô thị TPHCM- Ảnh: NP
Đánh giá cao dự thảo Luật Phát triển đô thị sau nhiều lần điều chỉnh, ông Phan Thanh Bình, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội đề xuất thêm: “Luật cần làm rõ phát huy vai trò dẫn dắt của vùng đô thị TPHCM. Tôi đánh giá rất cao dự thảo luật, nhưng tôi rất muốn nâng lên về quản trị vùng. Đó là chiến lược để chúng ta xây dựng những đô thị mới và như thế cần tập trung vào vấn đề thể chế, hạ tầng, tri thức và liên kết vùng”
Theo đề xuất, Luật Phát triển đô thị nên có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, riêng các chính sách về thuế được áp dụng từ đầu năm tài chính 2027. Do luật mang tính phân quyền cao nên sẽ không ban hành nghị định hay thông tư hướng dẫn của các bộ, ngành; thẩm quyền triển khai sẽ được giao trực tiếp cho địa phương. Để sẵn sàng thực hiện ngay khi luật có hiệu lực, TPHCM đang xây dựng 109 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 79 nghị quyết của HĐND thành phố và 30 quyết định của UBND thành phố. Đến nay, thành phố đã hoàn thành dự thảo 99 văn bản để trình Chính phủ.