Tin tứcNghị quyết 80-NQ/TW đã định vị văn hóa thành một trụ cột phát triển độc lập và song hành cùng kinh tế, chính trị, xã hội; đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng vào việc xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, chỉ tiêu, tầm nhìn và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của Nghị quyết 80-NQ/TW, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã kịp thời ban hành Chương trình hành động số 18 ngày 17/4/2026 nhằm tổ chức thực hiện Nghị quyết trên địa bàn Thành phố một cách đồng bộ và sáng tạo.
Trong đó, hệ giá trị con người Thành phố đóng vai trò quan trọng, quy định chuẩn mực đạo đức, định hướng thái độ và nâng tầm năng lực ứng xử của mỗi công dân trong không gian đô thị đặc biệt. Thực tiễn lịch sử cho thấy, từ các văn kiện Đại hội Đảng bộ Thành phố qua các thời kỳ, yêu cầu xây dựng con người Thành phố Hồ Chí Minh phát triển toàn diện đã nhiều lần được khẳng định, từng bước bổ sung và hoàn thiện.
Theo ông Trần Thanh Cường - Phó Ban tuyên giáo Đảng ủy Đại học Quốc gia TPHCM nêu rõ, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và phát triển xanh. Trong tiến trình đó, con người vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể và động lực quyết định. Nguồn nhân lực chất lượng cao vì thế không thể chỉ được xác định bằng trình độ học vấn, văn bằng hoặc năng lực chuyên môn, mà phải bao hàm phẩm chất đạo đức, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, khả năng sáng tạo, hợp tác và cống hiến. Do vậy, để hoàn thiện Khung hệ giá trị con người Thành phố Hồ Chí Minh từ yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, ông Trần Thanh Cường đề xuất, "với các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học công nghệ thì cụ thể hóa hệ giá trị, chuẩn mực, liêm chính, học thuật, đạo đức, nghiên cứu, sở hữu trí tuệ, hợp tác liên ngành, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, học tập suốt đời và trách nhiệm xã hội. Đại học cần là không gian thực hành và lan tỏa hệ giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên vì họ là đội ngũ tri thức. Bên cạnh đó, cần đặt hàng các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học liên ngành, giáo khoa học xã hội và nhân văn với khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, giáo dục và khoa học quản lý để đứng ký khảo sát, phân tích sự biến đổi giá trị. Đồng thời, cần đánh giá tác động của môi trường số và công nghệ đối với hành vi xã hội. Đặc biệt, các dữ liệu khảo sát này cần được tích lũy theo thời gian để có cơ sở thực tiễn khoa học nhằm điều chỉnh chính sách".
TS Phạm Ngọc Lợi - Phó Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian phát triển mở rộng, yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng và mô hình tăng trưởng ngày càng dựa nhiều hơn vào tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh đó, con người không chỉ là mục tiêu thụ hưởng thành quả phát triển mà còn là chủ thể sáng tạo, nguồn lực nội sinh và động lực quyết định chất lượng phát triển của Thành phố. Do đó, theo TS Phạm Ngọc Lợi, cần phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa kỷ cương trách nhiệm với tinh thần dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung. Đây là vấn đề ý nghĩa, đặc biệt trong bối cảnh Thành phố đang triển khai nhiều cơ chế, chính sách mới giải quyết vấn đề quản trị đô thị phức tạp và có những việc chưa có tiền lệ.
Dưới góc độ tư tưởng, theo Phó Giám đốc Học viện Cán bộ TP thì hệ giá trị chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được chuyển hóa từ nhận thức thành niềm tin, từ niềm tin thành động cơ, từ động cơ thành hành vi tự giác và cuối cùng thể hiện trong kết quả công tác. Vì vậy, tuyên truyền, quán triệt là cần thiết nhưng chưa đủ. Nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu, cam kết hoặc tiêu chí thi đua, hệ giá trị có thể bị hình thức hóa.
Về công tác giáo dục đào tạo, TS Phạm Ngọc Lợi nêu kiến nghị, "cần xây dựng bộ chuẩn mực hành vi công vụ gắn với 12 giá trị cốt lõi, trong đó mỗi giá trị cần được cụ thể hóa là những biểu hiện, hành vi có thể nhận diện, đánh giá theo từng nhóm, vị trí việc làm, tránh chung chung hình thức, khó vận dụng trong thực tiễn. Đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng lấy năng lực thực thi và tình huống thực tiễn làm trung tâm, phải gắn thực hành hệ giá trị với đánh giá cán bộ, trách nhiệm người đứng đầu và sự hài lòng của nhân dân. Đồng thời phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu và kịp thời biểu dương, nhân rộng những mô hình, cá nhân tiêu biểu".
Phó Giám đốc Học viện Cán bộ TP Phạm Ngọc Lợi cũng nhấn mạnh, cần coi người dân và doanh nghiệp là chủ thể phản hồi quan trọng. Sự hài lòng không nên được đánh giá bằng một chỉ số đơn lẻ, mà cần kết hợp với thời gian giải quyết công việc, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, mức độ minh bạch, khả năng xử lý kiến nghị, chất lượng giải thích quyết định hành chính và việc khắc phục sai sót. Đánh giá phẩm chất phải dựa trên nhiều nguồn thông tin và tình huống thực tế, tránh biến các giá trị đạo đức thành chỉ tiêu cơ học.
