![]() |
| Lê Huỳnh Châu (phải) và taekwondo Việt Nam đã có một kỳ Olympic không thành công. Ảnh: AP |
Công bằng mà nói, với những gì đã thể hiện ở Olympic kỳ này, TTVN cũng đã có những điểm sáng rất đáng ghi nhận. Có thể kể tên kình ngư trẻ 16 tuổi Nguyễn Thị Ánh Viên. Dù không vào được bán kết, nhưng ở nội dung sở trường 200m ngửa, Ánh Viên đã phá rất sâu kỷ lục Đông Nam Á, thành tích nằm trong tốp đầu Châu Á. Chỉ trong một thời gian ngắn từ SEA Games 26 đến nay, Ánh Viên đã thể hiện bước tiến vượt bậc khi nâng tất cả thành tích của mình lên tầm châu lục. Điều quan trọng hơn là Ánh Viên mới qua 1 năm tập trung cùng đội tuyển quốc gia nhưng, không hề bị áp lực làm ảnh hưởng, cô vẫn thi đấu xuất sắc, tự nâng cao thành tích. Ánh Viên cho biết: "Em sẽ cố gắng tập luyện hơn nữa, vì thành tích của em chưa là gì ở đấu trường này. Em cố gắng sẽ tập tốt hơn".
Nếu làm được như Ánh Viên, việc chúng ta dự Olympic chắc chắn là nên và đáng để đầu tư. Một dấu ấn khác là Hoàng Xuân Vinh môn bắn súng, nội dung 50m súng ngắn tự chọn. Vinh xếp hạng tư chung cuộc và chỉ kém người giành HCĐ 0,1đ. HLV Nguyễn Thị Nhung đội tuyển bắn súng VN cho rằng, đây đã là một thành công lớn: "Có thể nói Olympic 2012 là một thành công của bắn súng VN, bởi vì từ trước đến nay, bắn súng VN chưa bao giờ đứng trong top ten của thế giới, hoặc từ 15 thế giới trở lại. Trong 1 đấu trường như Olympic thì VĐV của chúng ta đã hoàn thành xuất sắc bài toán đó. Khi vào chung kết, Hoàng Xuân Vinh xuất sắc giành vị trí thứ ba. Tôi có thể nói là bắn súng VN hiện nay trên đấu trường quốc tế đã bắt đầu tiến đến tranh chấp huy chương một cách ngang ngửa với những vận động viên hàng đầu thế giới".
Ngoài Xuân Vinh, Quốc Toàn môn cử tạ cũng đã rất gần với HCĐ, xếp hạng 4 trong tiếc nuối. Hay như vị trí thứ 9 cũng của Xuân Vinh ở một nội dung khác là 10m súng ngắn hơi, và vị trí thứ 12 của tuyển thủ thể dục dụng cụ Hà Thanh ở môn nhảy ngựa, và mới nhất là thành tích nằm trong tốp đầu Châu Á của Nguyễn Thị Thanh Phúc môn đi bộ 20km, đều là những kết quả đáng tự hào. Ông Vương Bích Thắng - Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT đánh giá: "Thi đấu ở đấu trường rất lớn như thế này, có thể nói là các VĐV của chúng ta tự tin hơn rất nhiều. Chưa giành được huy chương nhưng thành tích đáng khích lệ vì các vận động viên lên đến tốp những người giỏi nhất thế giới. Trong thi đấu thì những yếu tố tâm lý, các yếu tố khác cũng có ảnh hưởng. Trong điều kiện hiện nay, ngành thể thao đã cố gắng nỗ lực hết sức để chuẩn bị cho các vận động viên những điều kiện tốt nhất cho Olympic lần này. Tất nhiên là quá trình chuẩn bị có những điều kiện khách quan mà chúng ta không lường hết được".
Tuy nhiên, vẫn không thể coi kết quả thi đấu của đoàn TTVN tại Luân Đôn là thành công, khi mục tiêu quan trọng và cần nhất tại bất cứ đấu trường nào của mỗi đoàn thể thao là giành huy chương lại không đạt được. Với ông Nguyễn Hồng Minh - nguyên Vụ trưởng Vụ thể thao thành tích cao, đây không phải là một kết quả bất ngờ: "Việc giành huy chương Olympic phụ thuộc vào trình độ của VĐV. Và trình độ VĐV phụ thuộc vào quá trình chuẩn bị, quá trình đào tạo và huấn luyện. Trước đây, vài ba tháng trước Olympic chúng ta chuẩn bị, lần này có tiến bộ hơn, tháng 1/2011 đã có kế hoạch chuẩn bị cho Olympic Luân Đôn, đầu tư cho khoảng trên 60 VĐV của 14 môn thể thao, và chúng ta có 18 VĐV vượt qua vòng loại để đến Olympic. Đó cũng là sự tiến bộ, nhưng chính kế hoạch ấy không chỉ rõ mục tiêu giành huy chương hay không. Cái đó rất quan trọng, có thể người ta nhầm lẫn việc giành được suất đên Olympic là mục tiêu. Những kết quả vừa rồi phản ánh trình độ và sự chuẩn bị của các VĐV".
Nhìn nhận một cách nghiêm túc, TTVN chưa có những mũi nhọn đạt tới tầm có thể tranh chấp huy chương một cách sòng phẳng tại Olympic. Đó là chưa kể, với đa phần các tuyển thủ VN, Olympic là một sân chơi quá sức, đến để học hỏi và vượt qua chính mình là chủ yếu. Nhưng thực tế, TTVN đáng ra đã có huy chương tại Luân Đôn, nếu như có mục tiêu rõ ràng, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đầu tư đúng mức. Ông Nguyễn Hồng Minh không cho rằng, ngành TDTT đã cố gắng hết sức cho Olympic kỳ này: "Tôi không cho rằng đã có sự chuẩn bị tốt nhất, hay là làm tất cả mọi việc tốt nhất có thể, vì những chuyện diễn ra xung quanh việc VĐV tập luyện, kế hoạch xác định mục tiêu chưa rõ. Thứ hai là quá trình đầu tư không đảm bảo cho quá trình chuẩn bị của VĐV. Vậy nên mới có chuyện Phan Thị Hà Thanh giành HCĐ ở Nhật tháng 11, cho đến tháng 4 năm sau không có thầy dạy. Rồi các VĐV chuẩn bị Olympic ăn uống như các VĐV khác, không có ưu đãi gì. Đến 2012 mới có sự vận động quyết liệt cho Taekwondo, cho cử tạ, cho đua thuyền, cho đấu kiếm, nhưng đã muộn mất rồi. Nếu chúng ta nhìn vào thật sự cầu thị, không thể khẳng định đã chuẩn bị tốt nhất. Nếu chúng ta muốn giành được huy chương, chúng ta phải thay đổi quan điểm, thay đổi cách làm, và đặc biệt là tập trung đầu tư cho các VĐV".
Tại Olympic Sydney 2000, TTVN từng gây được tiếng vang với tấm HCB lịch sử của Hiếu Ngân ở môn Taekwondo, rồi đến HCB ở môn cử tạ của lực sĩ Hoàng Anh Tuấn tại Bắc Kinh 2008. Từ những thành công này, những tưởng là chúng ta sẽ có sự đầu tư quyết liệt hơn, song những gì TTVN mang tới sân chơi Olympic vẫn quá nghèo nàn. Trong cách chuẩn bị ngắn hạn cho một giải đấu lớn lẫn việc chuẩn bị dài hơi mang tầm chiến lược, TTVN đều chưa thể làm tốt bằng các nước trong khu vực. Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Singapore… những đối thủ mà chúng ta từng so kè hoặc vượt qua ở các kỳ SEA Games, nhưng lại thường bỏ xa VN tại đấu trường châu lục hay Olympic.
Không nói đâu xa, Đại hội thể thao châu Á Asiad 2010 đã khép lại gần 2 năm, nhưng thực tế là chưa ai nghĩ đến việc chuẩn bị cho Asias 2014, rồi chuẩn bị cho Olympic 2012 nhưng phải đến đầu năm 2011, TTVN mới lên kế hoạch… Nếu như các nước có quá trình chuẩn bị cho Olympic từ 8 - 10 năm, thì chúng ta chỉ có hơn 1 năm tập trung cho Olympic, trong đó đã mất quá nửa cho việc giành vé tham dự, ngoài ra còn bị phân tán bởi kỳ SEA Games 2011 ở Indonesia.
Một vấn đề đáng lo khác là những gương mặt tiêu biểu của TTVN ở thời điểm hiện tại như Tiến Minh, Xuân Vinh, Hà Thanh… những “sản phẩm” của quá trình đào tạo của 8 - 10 năm trước, giờ đã qua thời đỉnh cao nhưng lớp kế thừa thì vẫn hụt hẫng. Và với bà Huỳnh Ngọc Liên - Phó Chủ tịch Liên đoàn cầu lông TPHCM, nỗi lo tìm người thay thế tay vợt Nguyễn Tiến Minh đã hiện hữu thường trực từ vài năm nay, nhưng đến giờ vẫn không thấy một tín hiệu nào khả quan: "Sau lưng Tiến Minh bây giờ chưa có VĐV nào đủ khả năng thay thế. Như VĐV số 2 của VN, Nguyễn Hoàng Nam đánh trong nước còn mệt mỏi, nói gì đến đấu trường quốc tế".
TTVN vẫn đang còn ở vùng trũng thế giới, nên mỗi tấm huy chương giành được ở đấu trường đỉnh cao Olympic là rất khó và rất quý giá. Theo Chiến lược phát triển TTVN đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mục tiêu của TTVN tại Olympic 2016 là phải giành được HCV và có ít nhất 40 VĐV vượt qua vòng loại. Thế nhưng, chúng ta vẫn chưa hề có chiến lược ở sân chơi Olympic. Muốn có thêm nhiều niềm hy vọng không thể nói lý thuyết suông mà phải đầu tư, phải có chiến lược cụ thể, xác định môn thể thao và vận động viên trọng điểm để đầu tư dài hạn. Còn như thực trạng đầu tư và chuẩn bị bất cập như hiện nay của TTVN, ước mơ một tấm huy chương Olympic, chưa nói đến HCV, vẫn còn là chuyện xa vời.















