Tin tứcTrong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, văn hóa dân tộc đang đứng trước rất nhiều cơ hội để được quảng bá rộng rãi hơn, và đồng thời cũng đối diện với không ít những thách thức trước sự giao thoa của nhiều luồng văn hóa khác nhau. Điều đó đặt ra yêu cầu cho mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, chúng ta không chỉ tự hào về những giá trị truyền thống mà còn cần hiểu đúng về cội nguồn, biết gìn giữ những giá trị cốt lõi và chủ động làm mới cách tiếp cận, lan tỏa bản sắc Việt bằng tư duy sáng tạo, bằng tinh thần đổi mới và trách nhiệm của công dân trong thời đại mới.
Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị đã khẳng định phát triển Việt Nam, phát triển văn hóa sẽ phải bắt đầu từ việc xây dựng con người Việt Nam. Muốn văn hóa có thể trở thành sức mạnh thì trước hết cần phải giúp thế hệ trẻ có thể hiểu đúng về văn hóa, hiểu đúng về những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập số hiện nay, mỗi lĩnh vực sẽ có một cách tiếp cận khác nhau, để góp phần bồi đắp thêm những bản sắc văn hóa cho người trẻ.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, sự nghiệp phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, nhân dân là chủ thể sáng tạo, trong đó vai trò của tri thức, văn nghệ sĩ là quan trọng. Người sáng tạo nên những giá trị văn hóa chính là nhân dân và trong trường hợp cụ thể này, lực lượng trẻ là thanh niên, chính các bạn mới tạo ra văn hóa cho các bạn trên cơ sở tiếp nối nền văn hóa truyền thống của dân tộc đã vận dụng vào điều kiện thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh trong suốt thời gian vừa qua. Ông Minh Nhựt bày tỏ “Chính người trẻ của chúng ta đó là phải sáng tạo văn hóa như thế nào để mà mình trải nghiệm cho những cái loại hình văn hóa mới, và có nhiều bạn trẻ tôi thấy là làm mới lại những cái giá trị truyền thống để nó phù hợp với cái điều kiện thực tế bây giờ. Còn về phía quản lý nhà nước thì sẽ luôn luôn để đảm bảo cái cái vận hành, cái cái việc mà sáng tạo đó nó được là phát huy, được hỗ trợ và được là nó sớm trở thành là những cái tác phẩm đi vào ở trong cuộc sống và nó trở thành là những nét văn hóa mới do chính người trẻ viết hôm nay và mai sau.”
Để hiểu đúng về lịch sử, về văn hóa Việt Nam và để có thể hiểu được những giá trị này một cách đúng nhất, chuẩn xác nhất thì những giá trị này phải được truyền tải đến người trẻ thông qua sách như thế nào, bằng cách thức nào để vừa chính xác mà vừa dễ tiếp cận. Ông Dương Thành Truyền, nguyên Phó Bí thư Thành Đoàn, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên Nhà xuất bản Trẻ chia sẻ “chúng ta muốn thực sự phát triển văn hóa, chúng ta phải yêu tiếng Việt, chúng ta phải mê tiếng Việt, chúng ta phải điêu luyện tiếng Việt. Mà có khi chính là điêu luyện tiếng Việt thì chúng ta mới đi xa, chúng ta mới thành công."
Từ góc độ công tác tuyên giáo, dân vận, làm sao để phát huy những giá trị bản sắc văn hóa trong giới trẻ hiện nay, bà Nguyễn Thi Ngọc Diễm, Phó Trưởng phòng Văn hóa – Văn nghệ, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cho biết, công tác tuyên truyền cần thay đổi phương thức tiếp cận thay vì áp dụng lối truyền thông thụ động, một chiều như trước. Giới trẻ phải được coi là chủ thể sáng tạo, trực tiếp tham gia vào quá trình lan tỏa thông điệp.
Cùng với đó, việc ứng dụng các nền tảng số, mạng xã hội và lồng ghép văn hóa vào các tác phẩm, hoạt động nghệ thuật sẽ giúp thông điệp trở nên gần gũi, tự nhiên và dễ đi vào lòng người hơn. Bà Ngọc Diễm nhấn mạnh: “Trong thời gian vừa qua chúng ta thấy là có một vài tác phẩm âm nhạc nhưng nó đã gợi lại trong tất cả các bạn trẻ rất là nhiều các sản phẩm, các nền văn hóa hay là các bản sắc văn hóa từ trước đến giờ mà chúng ta bỏ quên. Ví dụ như bài "Hề" của Phương Mỹ Chi, nó mang cái tính giải trí rất là nhiều. Nhưng mà qua cái cách dàn dựng của các bạn đó thì tự nhiên các bạn trẻ lại lại lại tìm hiểu về hát bội, các bạn trẻ lại hình dung về hát bội. Có thể rằng là những cái trang phục các bạn đó trên sân khấu hóa thì nó có biến đổi tí xíu rồi, nhưng ít nhất nó cũng có mang đến một cái giá trị đó là gợi lại cho các bạn biết đến nghệ thuật hát bội và các bạn sẽ tò mò tìm đến nghệ thuật hát bội.”
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Anh Tú, Trưởng khoa Văn hóa học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, một nền văn hóa được định hình bởi ba thành tố cốt lõi: không gian văn hóa, chủ thể văn hóa (con người, tính đa tộc người) và tiến trình lịch sử. Trong đó, bản sắc văn hóa là những "giá trị gốc" giúp nhận diện nét riêng của từng dân tộc, vùng miền trong tổng thể thống nhất: “Một quốc gia bao giờ cũng phải có cân bằng giữa hai sự phát triển: đó là phát triển văn hóa và phát triển văn minh, hai cái này phải song hành với nhau. Và cái người trẻ đó chính là cái người năng động nhất, bởi vì người trẻ là cái người tiếp cận cái khoa học kỹ thuật nhanh nhất. Thành ra là gì? Chính cái khoa học kỹ thuật đó, những cái người lớn tuổi không có thể nào mà vượt qua được người trẻ được; nhưng mà người lớn tuổi họ có gì? Họ có kho tàng tri thức. Thì hai cái này phải gặp lại với nhau, thành ra rằng những thế hệ trước và thế hệ trẻ họ cùng với nhau để tạo nên gì? Đó là 'đồng sáng tạo' về văn hóa."
Tiếp nối và lan tỏa nét đẹp Việt trong dòng chảy hội nhập vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn lao của tuổi trẻ Thành phố. Bằng cách biến tri thức thành hành động, chủ động sáng tạo trên các nền tảng mới và đưa văn hóa lồng ghép vào đời sống thường nhật, thế hệ trẻ chính là những sứ giả viết tiếp trang sử văn hóa cho dân tộc. Hãy để sự giao thoa giữa nền tảng truyền thống và tinh thần thời đại trở thành bệ phóng, giúp nét đẹp văn hóa Việt Nam giữ vững hồn cốt, luôn rạng rỡ và chinh phục trái tim của người dân cũng như bạn bè quốc tế.