Tin tứcTP. Hồ Chí Minh đang giao Sở Xây dựng tiếp tục hoàn thiện quy định về các công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD) trên địa bàn. Chính sách này nhằm cụ thể hóa cơ chế đặc thù của TP. Hồ Chí Minh, đồng thời giảm thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm các yêu cầu về quy hoạch, kiến trúc, an toàn công trình và trật tự đô thị.
Đề xuất miễn phép cho 3 nhóm công trình
Theo tờ trình của Sở Xây dựng, ngoài những trường hợp đã được miễn GPXD theo Luật Xây dựng, TP. Hồ Chí Minh đề xuất mở rộng diện miễn phép đối với 3 nhóm công trình phù hợp với đặc điểm quản lý đô thị.
Nhóm thứ nhất là nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Công trình được đề xuất miễn GPXD nếu có quy mô dưới 7 tầng, tính từ cao độ mặt đất đặt công trình, và tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m².
Các công trình này phải nằm trong khu vực đã có Quy chế quản lý kiến trúc đô thị, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị riêng được phê duyệt.
Đối với tầng hầm, nếu hồ sơ quy hoạch được phê duyệt không quy định về tầng hầm, công trình vẫn có thể xây tối đa 1 tầng hầm theo tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn cho công trình lân cận và hệ thống hạ tầng ngầm. Trường hợp chủ đầu tư có nhu cầu, cơ quan nhà nước vẫn thực hiện cấp GPXD theo thẩm quyền.
Nhóm thứ hai là công trình tạm không dựa trên quy hoạch, áp dụng tại một số khu đất công do Nhà nước quản lý, đất đường bộ, hành lang an toàn đường bộ, đất công viên, hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch...
Các công trình dự kiến gồm bến bãi, nhà để xe thông minh, nhà vệ sinh công cộng, trạm sạc điện, bến thủy nội địa và một số công trình tạm khác. Việc xây dựng phải đáp ứng yêu cầu về trật tự, an toàn giao thông, mỹ quan đô thị và lưu thông dòng chảy.
UBND TP. Hồ Chí Minh sẽ quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện, thời hạn tồn tại cũng như phương án tháo dỡ, di dời đối với nhóm công trình này.
Nhóm thứ ba là hạ tầng trụ sạc và tủ đổi pin, dự kiến áp dụng với các công trình được lắp đặt trên đất phi nông nghiệp hoặc đất do Nhà nước quản lý.
Đề xuất này nhằm tháo gỡ các vướng mắc về pháp lý, tạo điều kiện phát triển hạ tầng phục vụ Đề án chuyển đổi xanh giao thông của TP. Hồ Chí Minh. Chủ đầu tư vẫn phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy và giao thông.
Tăng tra cứu quy hoạch bằng dữ liệu số
Theo Sở Xây dựng, trong 6 tháng đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đã cấp hơn 20.200 GPXD. Việc miễn GPXD đối với các công trình đủ điều kiện được kỳ vọng sẽ giảm khối lượng thủ tục hành chính, thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Song song với việc miễn phép, TP. Hồ Chí Minh dự kiến tăng cường công khai dữ liệu và số hóa việc tra cứu. Sở Quy hoạch - Kiến trúc cùng các đơn vị liên quan sẽ công khai thông tin về quy hoạch, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng và triển khai các phần mềm, ứng dụng tra cứu quy hoạch trực tuyến.
Qua đó, người dân và doanh nghiệp có thể chủ động tìm hiểu các chỉ tiêu kiến trúc trước khi xây dựng.
Việc được miễn GPXD không đồng nghĩa với việc được miễn các yêu cầu quản lý khác. Công trình vẫn phải tuân thủ quy định về đất đai, quy hoạch, kiến trúc, phòng cháy, chữa cháy, môi trường, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các quy định chuyên ngành liên quan.
Trước khi thi công, chủ đầu tư phải thông báo khởi công kèm hồ sơ thiết kế đến UBND cấp xã. Chủ đầu tư cũng chịu trách nhiệm về tổ chức thi công, giám sát chất lượng, an toàn lao động, hồ sơ hoàn công và nghiệm thu theo quy định.
Đối với nhà ở có tầng hầm, hạ tầng trụ sạc và tủ đổi pin, chủ đầu tư cùng các đơn vị tư vấn, thi công phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành trước khi đưa công trình vào vận hành.
UBND cấp xã có trách nhiệm công khai các đồ án quy hoạch, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng và quy chế quản lý kiến trúc đã được phê duyệt; phối hợp xác định, cắm mốc giới ngoài thực địa và tiếp nhận, theo dõi thông báo khởi công.
Chính quyền cấp xã cũng trực tiếp kiểm tra điều kiện miễn phép, việc tuân thủ quy hoạch, kiến trúc và trật tự xây dựng. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng có thể yêu cầu dừng thi công hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định.