Chi phí cao, nội quy khắt khe
Khu lưu trú công nhân tại Khu công nghiệp Vĩnh Lộc được đưa vào sử dụng từ năm 2010, với quy mô 344 phòng, có sức chứa khoảng 2400 chỗ ở do Công ty hạ tầng KCN Vĩnh Lộc xây dựng với số tiền đầu tư lên đến 150 tỷ đồng. Khu lưu trú được xây dựng rất khang trang, kiểu dáng hiện đại với 7 tầng, phía tầng trệt có siêu thị Coop mart, có bảo vệ giữ gìn an ninh 24/24, có bãi giữ xe miễn phí. Tiện nghi, sạch đẹp, an ninh không khác gì khu nhà ở thương mại. Song, sau 4 năm được đưa vào sử dụng khu lưu trú này chỉ thu hút khoảng 200 công nhân vào ở, tỷ lệ chiếm chưa đến 10%.
Lý do vì sao? Công nhân Văn Thị Hợi, Công ty Bia Sài Gòn trong KCN Vĩnh Lộc, cho rằng: "Đáng lý trong chính sách này người lao động rất vui mừng và đăng ký nhiều để ở trong khu lưu trú đó, nhưng vì chi phí quá lớn, quá cao hơn mức ở ngoài, trong khi đó thu nhập của người lao động không cao nên ít người vào ở".
Theo nhiều công nhân khác, ngoài chuyện giá cả cao so với thu nhập thực tế, còn có một nguyên nhân khác đó là nội quy của khu lưu trú quá khắt khe khiến công nhân ngại không chịu vào thuê phòng. Sự khắc khe đó theo công nhân là do không được nấu ăn trong phòng dù có chỗ nấu ăn tập trung, không cho người thân ở lại qua đêm, công nhân thường làm việc tăng ca nên không phù hợp với giờ quy định vào ban đêm của khu lưu trú. Công nhân Tô Thị Sơn, làm việc trong một công ty may tại KCN chấp nhận thuê phòng trọ bên ngoài để ở chung với 3 chị em cùng quê, chứ không muốn vào ở khu lưu trú. "Hiện nay em đang ở trọ. Ở chỗ em làm có nhà lưu trú nhưng giá tiền mắc hơn so với ở trọ. Thứ hai nữa là ở nhà lưu trú phương tiện đi lại, giờ giấc sinh hoạt không có tiện bằng ở trọ", chị Sơn nói.
Hơn nữa cũng theo anh chị em công nhân, quy mô phòng tại các khu lưu trú quá lớn, có sức chứa đến 8 người/ phòng, công nhân không thể tìm đủ số lượng người cần thiết để có thể chia sẻ chi phí, còn nếu chỉ cặp vợ chồng thuê 1 phòng thì lại chi phí quá cao, thủ tục đăng ký thuê phòng khá phức tạp, khó tổ chức các buổi sinh hoạt riêng với bạn bè tại khu lưu trú.
Một nữ công nhân khác cũng quyết định thuê nhà trọ bên ngoài với chi phí khoảng 800.000 đồng/tháng, chia sẻ: "Tôi ở ngoài thoải mái, tiện lợi hơn. Nghe nhiều người nói phòng trong khu lưu trú ở đông phức tạp lắm, ở chung thấy không tiện. Mình thuê phòng trọ ở ngoài thấy thoải mái hơn vì ở có hai vợ chồng thôi".
![]() |
| Nhà lưu trú có cả siêu thị, được đảm bảo an ninh 24/24 nhưng chỉ 10% số phòng được công nhân thuê - Ảnh: Duy Trần (VNE). |
Đường ngập nước...
Một trở ngại phổ biến nữa là tùy theo vị trí, quy mô, cách thức đầu tư khu lưu trú mà số lượng công nhân đăng ký ở có tỷ lệ khác nhau. Một nam công nhân làm việc tại KCX Tân Thuận cho biết dù ở trong khu lưu trú tiện nghi, an ninh, giá cả có thể tạm chấp nhận được, chi phí điện nước theo giá quy định của Nhà nước, song những ưu điểm ấy không thể bù với trở ngại lớn hơn đó là khu lưu trú được bố trí cách xa Khu chế xuất khoảng 3 km. Đây là điều bất tiện đối với những công nhân không có phương tiện đi lại. Ngoài ra, con đường dẫn vào khu lưu trú thường xuyên bị ngập nước, lầy lội sau những cơn mưa lớn mà ban đêm lại không có đèn đường khiến công nhân ngán ngại, "Ban đêm khoảng 7-8 giờ em đi làm về đường tối, nên em rất sợ. Đi ngày đường khô thì không sao nhưng ngày mưa thì ngập nước dữ dội. Bình thường mưa là ngập lên đến nửa đường nên công nhân có sự lo lắng".
Khu lưu trú mà nam công nhân này nói là khu lưu trú do công ty Hung Way làm chủ đầu tư và đưa vào sử dụng năm 2011. Khu lưu trú có 2 bloc nhà. 1 bloc quy mô 80 phòng dành riêng cho công nhân công ty ở miễn phí, chỉ trả điện nước. 1 bloc 100 phòng để cho công nhân các doanh nghiệp khác trong KCX Tân Thuận thuê. Bloc dành cho công nhân công ty ở miễn phí thì có được khoảng 300 người vào ở trên quy mô sức chứa gần 450 người. Song bloc dành cho thuê thì chỉ thu hút chưa đến 10% người ở dù chi phí mà công ty bỏ ra đầu tư 2 bloc nhà trên lên đến 2,5 triệu USD.
Cũng tại KCX Tân Thuận, trong số 6 bloc nhà lưu trú được xây dựng thì chỉ có 3 bloc cơ bản lấp đầy, 3 bloc còn lại thì tỷ lệ lấp đầy chỉ chiếm chưa đến 50%. Cùng chung cảnh ngộ đó là khu lưu trú công nhân KCN Tân Tạo, nhà lưu trú công ty Trường Thịnh tỷ lệ lấp đầy cũng chưa đạt yêu cầu. Dễ nhận thấy nhất là dãy nhà lưu trú dành cho nam công nhân của công ty Huê Phong cũng bỏ trống nhiều năm nay.
Việc chưa lấp đầy các khu nhà lưu trú dành cho công nhân tại một số các KCX-KCN hiện nay đang gây ra một sự lãng phí rất lớn trong khi nhu cầu nhà ở ổn định, tiện ích dành cho công nhân tại các KCX-KCN luôn là cần thiết và cấp bách.


