Tin tứcTại huyện Nhà Bè nước sạch giờ đã không còn như trước nữa, ông Bùi Hòa An - Phó Chủ tịch UNBD huyện cho biết: “Tổng công ty cấp nước và công ty cổ phần cấp nước Nhà Bè đã hỗ trợ chúng tôi rất tốt trong việc phát triển hệ thống cấp nước sạch cho nhân dân, tình trạng thiếu nước sạch đến nay đã không còn diễn ra nữa. Với triển khai của tổng công ty và sự nỗ lực chung của toàn huyện thì mạng lưới cấp nước đã phủ kín đến tất cả các xã thị trấn trong huyện”.
Đặc biệt ở huyện Cần Giờ, những cố gắng của việc cung cấp nước sạch là rất đáng ghi nhận. Ông Huỳnh Cách Mạng - Chủ tịch UBND huyện Cần Giờ chia sẻ: “Đến cuối năm 2010, Cần Giờ vẫn vận chuyển nước sạch bằng xà lan. Đến 2011, TP chủ trương và tiến hành tổ chức vừa làm đường, vừa làm đường ống nước sạch đến cho bà con. Hiện nay, nước sạch nước hợp vệ sinh đối với huyện Cần Giờ là đạt trên 99%”.
Tuy vậy, thực tế hiện nay tại nhiều địa bàn ngoại thành TP, việc tiếp cận nguồn nước sạch cho sinh hoạt của người dân vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế. Mặt khác, chất lượng nước sinh hoạt ở một số vùng nông thôn rất đáng lo ngại. Một số bà con ở huyện Hóc Môn tâm sự:
Việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn gây khó khăn trong việc tưới tiêu, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Chị Nguyễn Thị Thu Hường - Giám đốc Trại nấm An Nhơn (xã An Nhơn Tây, huyện Củ Chi) cho hay: “Ở khu vực này chỉ có nguồn nước từ kênh Đông để tưới tiêu cho ruộng, chứ nguồn nước máy thì chưa có. Vì vậy mình gặp khó khăn, khi tưới thì hầu hết sử dụng nước giếng, toàn bộ khu này sử dụng nước giếng mà nước giếng thì có độ phèn tương đối cao. Cho bò uống cũng phải qua hệ thống lọc nước, cho tưới nấm thì cũng phải qua hệ thống lọc nước. Đó là khó khăn nhất và mình mong muốn về sau nhà nước có một cách như thế nào để dẫn đường nước sinh hoạt cho toàn bộ người dân xung quanh đây”.
Rõ ràng vấn đề phục vụ nước sinh họat ở nhiều vùng nông thôn ngoại thành vẫn đang là vấn đề thời sự hiện nay, nhất là giữa những ngày nóng nực này.
Được biết năm 2014, TP.HCM đặt chỉ tiêu 100% hộ dân đô thị được sử dụng nước sạch và 100% hộ dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh. Nhưng cho đến nay, ngay ở những vùng đô thị tập trung, tỉ lệ hộ dân được cung cấp nước sạch cũng mới chỉ đạt gần 90%. Như vậy, trong khi người dân khu vực đô thị có thể tạm yên tâm thì ở ngoại thành, vấn đề nước sạch không phải là bài toán dễ giải quyết.
Trong đó cái khó lớn nhất chính là thiếu vốn để phát triển mạng lưới dẫn cấp nước. Theo Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn - Sawaco, để cung cấp được nguồn nước đến các hộ dân thì phải đầu tư thêm 94km đường ống cấp 1, cấp 2 và khoảng 1.000km đường ống cấp 3 với tổng vốn dự kiến trên 4.500 tỉ đồng. Trong khi đó, Sawaco chỉ mới cân đối được nguồn vốn khoảng 880 tỉ đồng và kiến nghị thành phố cấp vốn ngân sách. Gộp cả 2 nguồn này lại chỉ mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu nên đòi hỏi cần nguồn vốn xã hội hóa.
Ông Tất Thành Cang - Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP.HCM nêu ra các giải pháp: “Nhóm thứ nhất là đối với nhóm dân cư ở nông thôn hoặc là các vùng đang đô thị hóa nhỏ lẻ không tập trung mà chúng ta không có điều kiện dẫn ống cấp nước xuống hết thì ở những khu vực này, khảo sát và xây bể tập trung loại lớn và Sawaco phải cấp nước sạch về tới vị trí đó. Nhóm giải pháp thứ 2 là chúng ta sẽ quyết liệt cải cách thủ tục hành chánh và công tác phối hợp hay là kể cả trong việc là đối với các dự án cấp đặt ống nước nhưng mà chưa có quy hoạch mạng lưới tuyến nước thì vừa rồi chúng tôi cũng đã giải quyết trong cuộc họp với Tổng công ty Sawaco, chỉ cần Sawaco thống nhất và hướng tuyến đó chúng ta đã và sẽ cập nhật sau này trong quy hoạch thì chúng ta sẽ cấp”.
Trước mắt, TP.HCM sẽ tập trung cấp nước cho các nhóm cư dân nằm rải rác ở các huyện ngoại thành. Theo đó, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn Sawaco sẽ xây dựng các bể chứa lớn, chuyển nước sạch cho người dân; những nơi không có điều kiện xây bể, Sawaco sẽ hỗ trợ bồn chứa nước.
Trong thời gian tới, UBND TP.HCM cũng sẽ đầu tư xây dựng 130 km đường ống cấp 1, cấp 2 và 1.080 km đường ống cấp 3 để đưa nước sạch về phục vụ nhu cầu của bà con đang sinh sống tại địa bàn các quận, huyện. Dự kiến năm 2014 và 2015, TP.HCM đầu tư 130 km mạng cấp 1-2 để tiếp nhận nước của 2 nhà máy Tân Hiệp 2 và Thủ Đức 2.
Nguồn lực để thực hiện kế hoạch này sẽ được thành phố huy động từ xã hội. UBND TP.HCM đã giao Sawaco và Sở Giao thông Vận tải xây dựng đề án “Xã hội hóa ngành cấp nước” theo hướng Sawaco bán sỉ, các nhà đầu tư tham gia và bán lẻ cho dân trong khi giá nước vẫn sẽ do TP quản lý.
Về định hướng giải quyết triệt để vấn đề cung cấp nước sạch cho người dân ngoại thành, ông Nguyễn Hữu Tín - Phó Chủ tịch UBND TP khẳng định: “Qua tổng công ty cấp nước, mặc dù là doanh nghiệp nhưng đây cũng là một doanh nghiệp nhà nước, cho nên hạn chế rất nhiều đến vấn đề về nguồn lực huy động đầu tư. Ủy ban vừa rồi cũng đã chỉ đạo cho tổng công ty, sở giao thông phải nghiên cứu đề án xã hội hóa sắp tới đây với một nguyên tắc, đó là: Tổng công ty cấp nước là nhà phân phối bán sỉ đầu tư nâng cấp và mở rộng nâng thêm nhà máy để tăng nguồn đầu tư các tuyến mạch cấp 1 cấp 2, còn lại là phải huy động để đầu tư hệ thống bán lẻ cũng như mạng phân phối cấp 3”.
Tuy vậy, theo ông Trần Trường Sơn - Phó Chủ tịch Hội Nông dân TP.HCM thì việc xã hội hóa cũng cần phải có cơ chế khuyến khích và ràng buộc cụ thể, nhất là đối với đại lý phân phối nước cấp ba thì mới mang lại hiệu quả thực tế.
Ông cho biết: “Việc cấp nước tại khu dân cư tập trung hơn so với cung cấp nước cho dân cư nông thôn sống rải rác. Và chủ trương xã hội hóa việc cấp nước thì chúng tôi thấy là được các doanh nghiệp quan tâm, nhưng họ chỉ quan tâm trong việc xây dựng nhà máy, xây dựng cơ sở cấp nước, nhưng họ không quan tâm đến xây dựng đường ống dẫn nước”.
Ngoài ra TP.HCM cũng cần sớm hoàn chỉnh quy hoạch đường giao thông chính ở các khu vực ngoại thanh, tránh tình trạng chờ đường, chờ quy hoạch hoặc tình trạng đào đường, làm ống nước gây sự lãng phí lớn. Như vừa qua, tại xã Tân Kiên, huyện Bình Chánh đang có dự án mở rộng tuyến quốc lộ 1A qua địa bàn xã, nên việc đầu tư tuyến ống nước phải nằm chờ, vì đặt ống xuống, đến lúc mở rộng quốc lộ, đào lên, lại tốn kém.
Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Chợ Lớn cũng cho biết, tuyến đường quốc lộ 1A đã có kế hoạch và dự án phát triển mạng lưới cấp nước nhưng đang có dự án nâng cấp, mở rộng đường nên công ty phải chờ phối hợp dự án nâng cấp để cùng thực hiện. Như vậy, ngành cấp thoát nước sẽ rất bị động về thời gian.
Vấn đề nước sạch của người dân ngoại thành vẫn đang là một câu chuyện bức xúc kéo dài. Thời điểm bà con đang đối mặt với khó khăn trong mùa khô và nắng nóng gay gắt hiện nay chính là lúc thích hợp nhất để chính quyền và ban ngành chức năng TP bắt tay ngay vào giải quyết phần “ngọn” lẫn “gốc rễ” của vấn đề này. Việc thực hiện tốt khâu này sẽ góp phần cụ thể hóa những chính sách an sinh xã hội, tạo sự ổn định cho quá trình phát triển kinh tế về lâu dài mà Đảng bộ - Chính quyền cùng người dân TP hướng đến.