Để tiến tới lộ trình bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân thì bảo hiểm y tế phải thực sự tạo sức hút cho người tham gia, trong đó, phải đảm bảo tăng tỷ lệ bao phủ, dịch vụ được hưởng ngày càng tốt hơn và tỷ lệ người dân bỏ tiền túi chi trả phải ngày càng thấp.
Đó là ba nguyên lý cơ bản để người dân thấy tiện ích của bảo hiểm y tế để tự nguyện tham gia.
Khi Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi bổ sung thì BHYT là hình thức bảo hiểm bắt buộc thay vì trách nhiệm tham gia, đặc biệt, hộ gia đình là đối tượng tham gia BHYT và phải tham gia toàn bộ các thành viên trong hộ gia đình nếu chưa tham gia theo nhóm đối tượng khác. Chính điểm mới này sau thời gian triển khai thực hiện từ ngày 1/1/2015 đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập.
Ngày 13/3, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến làm trưởng đoàn đã có ngày làm việc tháo gỡ vướng mắc sau khi triển khai Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi trên địa bàn TPHCM.

Đối với những bệnh nhân có điều khó khăn, hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh của BHYT luôn cần thiết. (Ảnh minh họa: VTV)
Tính đến hết năm 2014, TPHCM có 5,5 triệu người tham gia bảo hiểm y tế chiếm 69,18% dân số. Đến hết năm 2015, thành phố phải đạt tỷ lệ bao phủ 75%. Để đạt được tỷ lệ này quả thật không phải dễ dàng vì thời gian qua, khi triển khai thực hiện Luật Bảo hiểm Y tế bổ sung, sửa đổi, bên cạnh thuận lợi thì cũng gặp không ít bất cập phát sinh. Thực tế cho thấy, khi áp dụng Luật sửa đổi, có những bệnh mãn tính nặng, điều trị lâu dài, tốn kém như viêm gan siêu vi hay hen phế quản nhưng lại không được đưa vào danh mục 47 nhóm bệnh chuyển viện một lần có giá trị trong một năm, trẻ em dưới 6 tuổi vẫn còn gặp phiền hà về thủ tục phải nộp giấy chứng sinh, khai sinh khi không có thẻ BHYT hay như học sinh đi khám chữa bệnh lúc đang ở trường không mang theo thẻ thì cũng không được hưởng quyền lợi...
Một rào cản lớn nữa khiến cho tỷ lệ bao phủ của thành phố chưa cao là tham gia bảo hiểm y tế ở nhóm hộ gia đình. Vì quy định khai báo tạm vắng đã khiến cho nhiều hộ gặp khó hay nhóm nhập cư diện tạm trú không có sổ tạm trú cũng không được tham gia.
Bà Lưu Thị Thanh Huyền – Phó giám đốc Bảo hiểm Xã hội thành phố nêu rõ: "Khó khăn vướng mắc khi triển khai BHYT theo hộ gia đình. Căn cứ Luật cư trú chỉ quy định một số trường hợp được khai báo tạm vắng, tuy nhiên trong thực tế có nhiều trường hợp thoát ly khỏi gia đình nhưng không tách hộ khẩu. Những trường hợp này không có nhu cầu mua thẻ BHYT tại nơi cư trú nhưng không có cơ sở loại trừ do cơ quan công an không xác nhận đây là trường hợp tạm vắng".
Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, bằng mọi cách nên tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia bảo hiểm y tế: "Chúng ta tập trung vào nhóm hộ gia đình, nếu không xác nhận thì người dân không được quyền tham gia hộ, mức đóng được giảm không được hưởng. Cơ quan công an không xác nhận tạm vắng mà người dân có đủ người tham gia hộ thì các bên liên quan phải xác nhận cho người tham gia hộ trên địa bàn đang sinh sống, để họ tham gia. Khó khăn vướng mắc chỗ khai báo tạm trú tạm vắng thì tôi xin đề nghị bảo hiểm xã hội, bộ y tế, chính quyền địa phương cùng bộ công an sớm giải quyết cho người dân".
Theo báo cáo của thành phố, bên cạnh hộ gia đình thì các hộ thuộc diện cận nghèo tỷ lệ tham gia vẫn còn ít, có khoảng 56.000 hộ cận nghèo nhưng chỉ có 2/3 có BHYT, số còn lại vẫn chưa có BHYT. Điều này cũng làm ảnh hưởng đến tỷ lệ bao phủ chưa đạt mức cao.
Tăng bao phủ bảo hiểm y tế để tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân không phải là câu chuyện dễ dàng và chúng ta đang từng bước không ngừng nỗ lực phấn đấu. Thiết nghĩ những bất cập, khó khăn vừa nêu rất cần được tháo gỡ kịp thời, để người dân cảm thấy thực sự hài lòng khi khám chữa bệnh bằng BHYT và tự nguyện tham gia...Nếu không, thì e rằng con đường tiến đến bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2020 vẫn còn rất xa.
