Tin tứcTheo Luật Lao động quy định, các doanh nghiệp phải tổ chức khám chữa bệnh cho người lao động ở những nơi có nguy cơ về bệnh nghề nghiệp 6 tháng một lần. Tuy nhiên thực tế ở TP.HCM, một đô thị có gần 300.000 doanh nghiệp, hơn 135.000 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể và gần 1.000 doanh nghiệp trong các KCX, KCN… thu hút hàng trăm ngàn lao động. Nhưng rất hiếm doanh nghiệp quan tâm đến sức khỏe người lao động. và trên thực tế người lao động đang phải đối mặt với những căn bệnh nghề nghiệp hiểm nghèo. Phóng sự: Bệnh nghề nghiệp bị lãng quên của phóng viên Hồng Thúy.
 |
| Bệnh nghề nghiệp: Những cái chết được báo trước. |
Dưới cái nắng hầm hập như đổ lửa, trong một xưởng may công
nghiệp rộng chưa đến 100 m2 trên đường Kha Vạn Cân quận Thủ Đức, hơn 50 công
nhân đang miệt mài làm việc. Trên trần nhà, mấy chiếc quạt trần đang chạy hết
công suất nhưng vẫn không xua đi được cái nóng, cái ngột ngạt, tiếng ồn của máy,
bụi vải bay mù mịt bám đen sì trên cánh quạt, trần nhà...Khủng khiếp hơn, trong
vai một người đi xin việc, chúng tôi được người quen dẫn vào một xưởng sản xuất
cao su nằm trên Q12, ở đây mùi cao su nồng nặc, bụi cao su đen ngòm bay tứ
tung... thế nhưng hơn chục công nhân đang cắm cúi làm việc chỉ mang mỗi một khẩu
trang may bằng vải, chân đi dép, thậm chí có người ở trần. Người quen tiết lộ,
đã có không ít công nhân chịu không nổi mùi hôi và tiếng ồn mà phải bỏ việc. Thế
nhưng, người này đi thì ngay lập tức có người khác tới, và không ít người vì
“miếng cơm manh áo” mà vẫn kiên nhẫn bám trụ được nhiều năm.
Hơn 5 năm làm việc tại bộ phận in của một công ty in ấn và quảng cáo, chị Trần
Thảo Trang -(30 tuổi) mới giật mình đi bệnh viện khám sức khỏe vì hiện chị đang
mang thai ở tháng thứ 2, lâu nay tiếp xúc trực tiếp với mực in, máy photo, chị
nghe nói những thứ đó ảnh hưởng nhiều đến thai nhi nên mới đi khám. Chị tiết lộ:
Trên đây chỉ là hai trong số hàng nghìn lao động đang mắc các bệnh nghề nghiệp khác. Theo Trung tâm Sức khỏe lao động và môi trường TP, đối với công nhân nếu làm việc liên tục 8 giờ trong ngày thì độ ồn cho phép là dưới 85 đềxiben, nếu không sẽ mắc bệnh điếc nghề nghiệp. Song thực tế trong 10.000 mẫu mà trung tâm tiến hành kiểm tra đã có đến 15,3% số mẫu vi phạm. Những cơ sở vi phạm tiếng ồn nói trên thường tập trung vào các ngành nghề như gò hàn, các xưởng cơ khí, các cơ sở đá mài... có mức độ ô nhiễm tiếng ồn từ 85 đến 110 đềxiben.
Báo cáo 9 tháng đầu năm 2010 của Trung tâm cho thấy, trong số 136 đơn vị kiểm tra, có 103 đơn vị có yếu tố nguy cơ bệnh nghề nghiệp, nhưng chỉ có 38 đơn vị có tổ chức khám bệnh nghề nghiệp cho công nhân, chiếm 36, 89%. Có gần 1500 ca phải theo dõi bệnh nhiễm độc Ben zen và các hợp chất, nhiễm độc chì vô cơ, sạm da…158 người xác định bị điếc do nghề nghiệp. Những con số này là chỉ tính trong khoảng hơn 13.000 lao động được kiểm tra, nên không biết sẽ còn bao nhiêu lao động đã, đang có khả năng mắc bệnh nghề nghiệp mà chưa phát hiện. TS. Bác sĩ Huỳnh Tấn Tiến- Giám đốc Trung tâm Sức khỏe lao động và môi trường TP nói:
Nói về vấn đề này, ông Huỳnh Tấn Dũng, Trưởng ban Thanh tra Kỹ thuật An toàn Bảo hộ lao động Sở LĐ,TB&XH TP.HCM cho biết: nguyên nhân của việc một số doanh nghiệp phớt lờ khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động là do hiện vẫn chưa có cơ chế thanh tra vệ sinh lao động vì trước đó vào năm 2003, bộ phận này đã được nhập vào thanh tra an toàn lao động. Mặt khác, hiện nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về cơ chế hoạt động, do đó, việc thanh tra, kiểm tra, xử lý trong lĩnh vực này còn hạn chế. Ông cho biết thêm:
Như vậy, có chế tài nhưng chưa đủ mạnh là một trong những nguyên nhân khiến không ít doanh nghiệp hờ hững với sức khỏe của người lao động. Bởi khi bị phát hiện vi phạm, thì mức phạt dành cho doanh nghiệp thấp hơn rất nhiều so với chi phí bỏ ra khám bệnh cho người lao động. Ví dụ một doanh nghiệp có 1.000 công nhân khi tiến hành khám bệnh nghề nghiệp thì mức chi phí cho việc này gần cả tỉ đồng. Trong khi đó, mức phạt hiện nay chỉ vào khoảng 10-30 triệu đồng. Dĩ nhiên, họ chọn chịu phạt với chi phí thấp hơn là điều không tránh khỏi. Mặt khác, một cán bộ của Liên đoàn Lao động TP cũng phân tích: Quy định hiện nay chỉ phạt Doanh nghiệp chứ hiếm có quy định phạt chủ Doanh Nghiệp khi Doanh nghiệp vi phạm quy định về lao động. Và nếu đó là Doanh nghiệp cổ phần, công ty TNHH thì thực chất chính là… phạt người lao động. Sở dĩ như thế bởi khoản tiền phạt sẽ được trích từ lợi nhuận công ty thu được, đây cũng là “ngân khố” làm cơ sở cho việc quyết định thu nhập, phúc lợi của người lao động. Rốt cuộc mọi thiệt hại cả trước mắt lẫn về lâu dài đều đổ lên đầu người lao động mà thôi.
Trong thời kỳ hội nhập phát triển như hiện nay, chắc chắn nhiều doanh nghiệp quan tâm đến việc phát triển bền vững. Muốn làm được điều này, bên cạnh lợi nhuận, các doanh nghiệp phải làm tốt việc chăm lo đời sống an sinh của người lao động. Như lời của bà Lê Hải Liễu-Tổng Giám đốc Công ty Gỗ Đức Thành-đang có hơn 1000 công nhân làm việc nhưng lại thực hiện rất tốt công tác khám chữa bệnh nghề nghiệp cho công nhân:
Vâng, việc cải thiện môi trường làm việc an toàn cho công nhân không phải là việc làm quá khó đối với các doanh nghiệp, quan trọng là phải xuất phát từ cái tình người với nhau, người lao động cần được bảo vệ từ chính các cơ quan chức năng của Nhà nước lẫn các doanh nghiệp, như vậy họ mới yên tâm làm việc và tránh được những cái chết được báo trước từ bệnh nghề nghiệp.