Góp ý cho 5 nhóm sản phẩm được đề cập trong dự thảo đều là những nhóm sản phẩm đang được sử dụng rộng rãi, trong đó có cả sản phẩm thuộc loại hàng hóa đặc biệt là xăng dầu. Nhiều đại biểu bày tỏ sự lo ngại về tác động của khoản thuế này đối với việc tăng giá xăng dầu, qua đó sẽ đẩy giá của nhiều hàng hóa, dịch vụ tăng theo. Với xăng, dầu, mức thuế thấp nhất trong khung dự thảo Luật tương đương với phụ phí xăng, dầu hiện nay và cao nhất đối với xăng là 4.000 đồng/lít và dầu là 2.000 đồng/lít. Khi luật thuế này có hiệu lực, thì các phụ phí sẽ được bãi bỏ. Vấn đề đặt ra là nếu áp dụng thuế theo mức sàn, thì tác dụng của luật chẳng có gì khác so với hiện nay, nhưng nếu đánh thuế cao, nhất là với sản phẩm dầu diesel, sẽ làm tăng thêm cước phí vận tải. Ngoài ra, đánh thuế nặng có thể thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển từ dầu sang sử dụng than làm nhiên liệu đốt. Khi đó, ô nhiễm do khí thải chẳng những không giảm, mà còn trở nên nặng nề hơn. Băn khoăn về vấn đề này, đại biểu Đinh Xuân Thảo-Đoàn Kiên Giang, góp ý:
Theo đại biểu Trần Thị Dung-Đoàn Điện Biên, cho rằng: Với các loại hàng như túi nhựa xốp gây ảnh hưởng nguy hại lâu dài đến môi trường vì khó phân hủy nên cần đánh thuế thật cao mặt hàng này và không nên thu thuế các loại thuốc bảo vệ thực vật hạn chế sử dụng. Vấn đề này, đại biểu Trần Thị Dung, góp ý thêm:
Liên quan đến khung thuế suất, ý kiến của đại biểu còn có nhiều băn khoăn, bởi căn cứ tính thuế đối với từng loại mặt hàng chưa thỏa đáng. Theo nhiều đại biểu Quốc hội, căn cứ áp thuế suất đối với từng mặt hàng phải được tính toán khoa học trên cơ sở nghiên cứu chứng minh mức độ gây ô nhiễm. Ví dụ: xăng tạo ra lượng khí thải thấp hơn dầu ma-dút khi sử dụng, nhưng lại bị áp mức thuế cao hơn; than gây ô nhiễm môi trường lớn khi đốt cháy, nhưng lại có mức thuế rất thấp,...? Các đại biểu nêu ý kiến, cách tính thuế nên theo tỷ lệ phần trăm bởi vì có những mặt hàng như xăng dầu, giá cả lên xuống thất thường, không cố định, biên độ rộng nên rất khó tính thuế. Việc áp dụng thuế suất theo tỷ lệ phần trăm có ưu điểm là số thu tăng/giảm theo giá hàng hoá, linh hoạt trong việc phục vụ cho thực hiện chính sách của Nhà nước khi cần điều tiết thị trường, Góp ý thêm về vấn đề này, Đại biểu Nguyễn Trung Nhân-Đoàn Thành phố Cần Thơ, nói:
![]() |
|
Đại biểu Ngô Minh Hồng (TPHCM) . Ảnh: SGGP |
Nhiều đại biểu cho rằng, việc bổ sung đối tượng chịu thuế là thẩm quyền của Quốc hội, do vậy cần phải xây dựng chặt chẽ nội dung này trong dự thảo Luật. Về vấn đề này, đại biểu Ngô Minh Hồng-Đoàn TPHCM, góp ý:
Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu không đồng tình với bản danh mục trong dự thảo Luật Thuế bảo vệ môi trường quy định 5 nhóm hàng hoá vào diện phải chịu thuế, gồm xăng dầu, than, túi nhựa xốp, dung dịch HCFC, nhóm thuốc bảo vệ thực vật hạn chế sử dụng và đặt câu hỏi tại sao các loại chất tẩy rửa, hoá chất độc hại, thuốc lá lại không được liệt kê vào diện phải chịu thuế? Đại biểu Thái Thị An Chung-Đoàn Nghệ An, thắc mắc: Ở Việt Nam mỗi năm sản xuất hơn 4 tỷ gói thuốc lá. Việt Nam cũng là một trong những nước đứng đầu thế giới về tỉ lệ người nghiện thuốc lá và mỗi năm chúng ta phải tiêu tốn 14.000 tỷ đồng vì thuốc lá. Trong khi tác hại của nó ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của con người rất lớn, nhưng tại sao dự thảo Luật lại không đưa thuốc lá vào diện đối tượng chịu thuế? Đại biểu Thái Thị An Chung, góp ý thêm về vấn đề này:
Một trong những mục tiêu quan trọng của dự thảo Luật là tác động đến nhận thức, qua đó điều chỉnh hành vi người sử dụng theo hướng sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, hạn chế các sản phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đại biểu tỏ ra lo ngại về tính hiệu quả của mục tiêu này. Bởi từ trước đến nay, chúng ta đã quy định nhiều khoản phí với mục đích bảo vệ môi trường, nhưng chưa chú trọng công tác tuyên truyền, nên phí thì vẫn thu được dù rất thấp còn nhận thức thì không tăng./.

