Theo chị Đức, mỗi ngày sau ca làm việc đón con về nhà, nhìn thấy con vẫn an toàn thì mới hết phập phồng lo sợ. Nhưng vì không có hộ khẩu thuộc diện KT3 và phải làm tăng ca đến 7-8 giờ tối nên không thể gửi con vào các trường mầm non công lập ở địa phương. Cách tốt nhất để hai vợ chồng vừa có thể đi làm và không phải gửi con về quê là gửi vào các nhóm trẻ tự phát. Dù biết rằng điều kiện nuôi dạy thiếu thốn, chất lượng bữa ăn kém nhưng vẫn phải bấm bụng trả chi phí mỗi tháng lên đến 1,5 triệu đồng. Do đó, hơn ai hết, vợ chồng chị rất mong muốn tại nơi làm việc của mình có trường mầm non dành cho con công nhân hoặc được tạo điều kiện gửi con vào trường mầm non công lập.
Chị Đậu Thị Đức bộc bạch: “Trong thời gian gần đây, qua báo chí được biết thông tin là các điểm giữ trẻ tư thục chưa được tốt nhưng vì không thể gửi con vào trường công lập được nên gia đình tôi cũng rất lo lắng, không biết phải làm sao. Tôi rất mong các cơ quan chức năng xem xét và giúp đỡ cho gia đình tôi và các gia đình anh chị em công nhân khác có điều kiện gửi cháu vào mầm non công lập tốt hơn”.
Còn khi nhắc đến chuyện gửi con ở các nhóm trẻ tư thục, chị Trần Thị Thoa, công nhân trực tiếp sản xuất tại công ty may Minh Hoàng, quận Gò Vấp đã bật khóc. Với thu nhập chỉ khoảng 4 triệu/tháng, chị không có khả năng gửi con vào những trường tư thục có uy tín, nên phải đi kiếm những nơi gửi thật ít tiền. Và cũng vì ít tiền nên điều kiện nuôi dạy có phần nào hạn chế.
Chị cho biết, mỗi lần tan ca đến đón con về, thấy con nhợt nhạt, lớp học nóng bức mà vô cùng xót xa. Cho nên đều mong mỏi lớn nhất của chị là làm sao có thể gửi con vào trường mầm non với điều kiện nuôi dạy có chất lượng để chị yên tâm làm việc.
Chị Trần Thị Thoa bày tỏ: “Sáng đưa con đến nhà trẻ hy vọng là một ngày gửi con an toàn, ai cũng lo con mình ăn làm sao, ngủ làm sao, sợ cô có nạt, có đánh có la không? Có nhà trường rất nóng, mà gửi con trong một ngày trong thời tiết nóng khi về nhìn thấy con nhợt nhạt thì rất xót. Ví dụ gửi con vào những chỗ tiền nhiều nuôi dạy tốt thì không có, cho nên phải đi kiếm những nơi tiền ít thì mình mới trang trải đủ”.
Chuyện tìm chỗ gửi con an toàn luôn là vấn đề đau đầu của hầu hết những gia đình công nhân lao động đang làm việc tại các KCX-KCN trên địa bàn thành phố hiện nay. Do là lao động nhập cư, không đáp ứng các yêu cầu về thủ tục nên hầu như không ai có thể gửi con vào các trường mầm non công lập tại nơi tạm trú.
Mặt khác, vì là công nhân trực tiếp sản xuất, thời gian tăng ca có khi suốt tuần nên không thể gửi con theo quy định giờ hành chính. Giải pháp tốt nhất đối với họ là đành phải gửi con vào các điểm gửi trẻ tự phát vì chỉ có ở những nơi này họ mới chấp nhận giữ theo thời gian làm việc của công nhân. Nhưng do hoạt động giữ trẻ tự phát nên phần lớn trong số đó là không phép, chưa được đào tạo chuyên môn, điều kiện nuôi giữ kém.
Đã có những vụ việc đau lòng xảy ra khi con công nhân ở các điểm giữ trẻ tự phát bị bạo hành về mặt tinh thần lẫn thể xác, có trường hợp bị bạo hành đến chết như vụ bạo hành của bảo mẫu Hồ Thị Ngọc Nhờ dẫn đến cái chết của cháu Đỗ Nhất Long, 18 tháng tuổi xảy ra hồi tháng 11/2013, vụ bạo hành trẻ em ở nhà trẻ Phương Anh vào tháng 12/2013 trên địa bàn quận Thủ Đức khiến phụ huynh nơm nớp lo sợ.
Theo thống kê của Sở Giáo dục Đào tạo, toàn TP.HCM hiện có đến 453 nhóm lớp giữ trẻ mầm non không phép, trong năm 2013, các quận, huyện đã kiểm tra và đóng cửa 159 nhóm, lớp không đủ điều kiện. Tuy nhiên, việc đóng cửa các nhóm, lớp mầm non không phép, không đủ điều kiện hoạt động cũng chỉ là giải pháp tình thế hiện nay vì sau khi đóng cửa, con của công nhân lại không biết đem đi gửi ở đâu trong khi nhà trẻ trong KCX-KCN chưa có, hệ thống trường mầm non công lập vừa thiếu vừa không đáp ứng được về yêu cầu thủ tục?
Bà Nguyễn Ngọc Bích, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Hai Thanh - KCN Hiệp Phước cho biết, tại công ty của bà 70% là lao động nữ, 50% trong số đó đang có con ở độ tuổi nhà trẻ mẫu giáo. Hầu hết đều phải gửi ở nhóm trẻ tư nhân. Bản thân bà từng phải chạy đôn chạy đáo tìm chỗ cho công nhân gửi con vì họ không tìm được nơi gửi để đi làm.
Bà Bích bức xúc: “Hiện nay KCN Hiệp Phước đang dần dần phát triển, thu hút người lao động đến làm việc rất đông nhưng nhà trẻ thì còn thiếu rất nhiều, cho nên những phụ huynh nào đầu năm đến KCN làm việc trễ thì coi như không có chỗ gửi con. Đầu năm, tôi là chủ tịch công đoàn, tôi phải vất vả để đi liên hệ trường cho các cháu ở các nơi khác, thậm chí là trường tư nhân, mà chất lượng và chuyên môn nghiệp vụ không bằng nhà trẻ công lập”.
Chính vì vậy, hầu hết công nhân đều mong mỏi cần phải xây dựng nhà giữ trẻ dành cho con công nhân tại nơi làm việc. Tuy nhiên, số nhà trẻ được xây dựng tại nơi làm việc và trong các KCX-KCN trên địa bàn TP hiện chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Nhà trẻ “Mặt trời nhỏ” do công ty TNHH Pouyuen VN xây dựng với tổng kinh phí là 2,5 triệu USD được chính thức đưa vào hoạt động từ ngày 01/6/2013, nuôi giữ 800 trẻ là con của công nhân chỉ là 1 trong số rất ít nhà trẻ do doanh nghiệp chịu bỏ tiền ra đầu tư và chỉ đáp ứng 1 phần nhỏ nhu cầu so với con số 83.000 công nhân tại công ty. Hay như trong 15 KCX-KCN và Khu công nghệ cao chỉ có KCN Hiệp Phước là xây dựng được nhà trẻ tại dãy nhà A2 của khu lưu trú với diện tích xây dựng 700 m2, đáp ứng nhu cầu cho khoảng 150 trẻ, con số này là quá ít so với nhu cầu thực tế.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do quy hoạch trước đây không xây dựng các cơ sở hạ tầng tiện ích phục vụ nhu cầu đời sống người lao động tại các KCX-KCN, thiếu quỹ đất, kinh phí hoạt động... Do đó, để khắc phục thực trạng này, cần phải kêu gọi xã hội hóa công tác xây trường mầm non cho con công nhân tại các KCX-KCN.
Bà Trần Thị Kim Thanh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục Đào tạo TP.HCM kiến nghị: “Nhà nước cần tiếp tục triển khai các chính sách về ưu đãi đất đai, thuế, tín dụng để khuyến khích xã hội hóa trong việc đầu tư trường lớp mầm non ngoài công lập. Quy định trách nhiệm và xử lý đối với các nhà đầu tư tại các KCX-KCN trong việc xây dựng nhà trẻ nhà mẫu giáo cho con em của người lao động, trách nhiệm về kinh phí cho đội ngũ giáo viên làm việc ngoài giờ và quy định về việc giữ được trẻ theo ca kíp của người lao động”.
Được biết, có ít nhất 14 dự án nhà giữ trẻ dành cho con công nhân tại các KCX-KCN TP.HCM đang tìm chủ đầu tư bằng hình thức xã hội hóa.

