Chuẩn hóa đào tạo để phát triển ngành bán dẫn

Phát triển ngành bán dẫn không chỉ cần công nghệ và vốn đầu tư mà phải có nền tảng nhân lực chất lượng cao.

Đây là nội dung được nhấn mạnh tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, diễn ra sáng 4/8 do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Phạm Ngọc Thưởng cho biết sau kết luận của phiên họp lần thứ nhất, Bộ đã khẩn trương ban hành kế hoạch triển khai, tập trung vào ba trụ cột: chuẩn hóa chương trình, mở rộng quy mô tuyển sinh và xây dựng hệ sinh thái đào tạo.

Tính đến nay, 9 trường đại học đã xây dựng và gửi đề án thành lập phòng thí nghiệm bán dẫn, hiện đang chờ Bộ Tài chính (trước đây là Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thẩm định. Đây là bước đầu nhằm phục vụ thực hành và nghiên cứu chuyên sâu, nâng cao năng lực đào tạo ngay từ cơ sở.

Pham Ngoc Thuong
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại phiên họp - Ảnh: VGP

Ngày 13/5/2025, Bộ GD&ĐT đã ban hành chuẩn chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn, thống nhất về nội dung và chất lượng trên toàn quốc. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo chuẩn mới này để đủ điều kiện tham gia Chương trình 1017/QĐ-TTg của Thủ tướng.

Về tuyển sinh, năm 2025 ghi nhận sự chuyển biến tích cực khi số thí sinh đăng ký nguyện vọng một vào các ngành STEM đạt 222.454 người, tăng hơn 41.000 so với năm trước. Trong đó, ngành Khoa học máy tính và Công nghệ thông tin có hơn 54.000 thí sinh; ngành Trí tuệ nhân tạo thu hút hơn 2.700 thí sinh – con số cao vượt kỳ vọng.

Bộ GD&ĐT đánh giá đây là tín hiệu tích cực, cho thấy xu hướng chọn ngành học gắn với công nghiệp bán dẫn ngày càng rõ rệt, phản ánh sự quan tâm lớn từ xã hội đối với lĩnh vực công nghệ mũi nhọn này.

Cùng với đó, Bộ tích cực phối hợp với các trường đại học, doanh nghiệp trong và ngoài nước để tổ chức hội thảo, diễn đàn, tạo môi trường trao đổi chuyên môn, cập nhật công nghệ chip bán dẫn và kinh nghiệm đào tạo quốc tế.

Tuy nhiên, Bộ cũng thẳng thắn nhìn nhận: năng lực đào tạo bán dẫn tại nhiều trường trong nước còn hạn chế, hệ sinh thái học thuật – công nghệ chưa đồng bộ, thiếu liên kết sâu rộng với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp quốc tế.

Để khắc phục, Bộ kiến nghị đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia tiên tiến trong xây dựng chương trình, cử giảng viên – sinh viên đi trao đổi, và thiết lập cơ chế liên kết giữa các trường trong nước để tránh phân tán nguồn lực. Đồng thời, Bộ GD&ĐT đề nghị Bộ Tài chính sớm thẩm định và phê duyệt 9 đề án phòng thí nghiệm đã trình từ cuối năm 2024, nhằm nhanh chóng triển khai đào tạo thực hành theo chuẩn mới.

Với các giải pháp đồng bộ, ngành giáo dục kỳ vọng sẽ góp phần hình thành lực lượng nhân lực đủ năng lực tham gia và dẫn dắt chuỗi giá trị bán dẫn trong tương lai gần.