"Còn tồn tại nhiều khó khăn trong cuộc chiến với ma túy"

(VOH) - Hiện nay, hiệu quả của việc điều trị cai nghiện các chất dạng ma túy bằng thuốc thay thế Methadone bước đầu đã giúp người nghiện giảm sử dụng các chất gây nghiện, sống có ích hơn cho cộng đồng, tệ nạn xã hội theo đó cũng giảm. Trước những hiệu quả thiết thực đó, TPHCM đã song song thực hiện đề án “Thí điểm điều trị lệ thuộc ma túy tại cộng đồng”. Mặc dù mới triển khai từ tháng tháng 4 năm 2013, sau hơn một năm hoạt động, mô hình cai nghiện ma túy tại cộng đồng do Trung tâm tư vấn và cai nghiện ma túy TPHCM thực hiện thí điểm đã mang lại những hiệu quả nhất định.

Trao đổi với phóng viên Đài TNND TPHCM, ông Lê Văn Quý - Giám đốc Trung tâm tư vấn và cai nghiện ma túy TPHCM nhận định: Bên cạnh những thuận lợi, vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn trong cuộc chiến với ma túy.

* Thưa ông, ông có nhìn nhận như thế nào về những kết quả và khó khăn sau một năm thí điểm mô hình cai nghiện ma túy tại cộng đồng?

Ông Lê Văn Quý: Trong hơn một năm qua thực hiện mô hình thí điểm cũng có những cái rất thuận lợi, cái thuận lợi thứ nhất là được sự quan tâm của UBND TPHCM và ban giám đốc Sở LĐTB và XH đồng thời được sự hỗ trợ của Cục Phòng chống tệ nạn xã hội và Trung tâm Dự phòng và kiểm soát bệnh tật Hoa kỳ (CDC) và đồng thời có sự đồng thuận của đại đa số nhân dân các quận huyện trên địa bàn của TPHCM. Tuy nhiên, về mặt khó khăn thì mô hình ở đây là một trung tâm mở, cũng có một số bệnh nhân họ đến đây với hình thức tự nguyện cai nghiện. Bên cạnh đó họ đến đây phần lớn là do gia đình đưa đến, thậm chí nhờ chính quyền địa phương mà trực tiếp là công an đưa đến. Cho nên đối với việc quản lý những đối tượng này rất khó khăn và cơ chế phối hợp giữa trung tâm với chính quyền địa phương cấp phường xã, giúp cho những bệnh nhân sau khi họ điều trị nội trú tại trung tâm chuyển về địa phương thì các chương trình an sinh xã hội hiện nay vẫn còn nhiều bất cập mà trung tâm chỉ là cầu nối còn việc giải quyết cho bệnh nhân việc tham gia học nghề, rồi vay vốn để mưu sinh lập nghiệp hoặc giải quyết việc làm.v.v…

* Vâng thưa ông, từ những kết quả đã đạt được mà ông vừa cho biết thì theo ông có nên tiến tới hoàn toàn cai nghiện ma túy tại cộng đồng và xóa bỏ cai nghiện bắt buộc không thưa ông?

Ông Lê Văn Quý: Cái việc tiến tới cai nghiện ma túy tại cộng đồng tôi nghĩ rằng hiện nay xu hướng đó cũng có những cái phù hợp với tình hình thực tế hiện nay. Bởi vì khi họ nghiện thì họ đến trực tiếp với các cơ quan chính quyền địa phương trực tiếp là ở phường xã, nơi họ cư trú để tự khai báo và đăng ký hình thức cai nghiện. Thí dụ cai nghiện tại gia đình, tại cộng đồng, hoặc nếu cai nghiện tại gia đình, cộng đồng mà không thành công thì phải bắt buộc cai nghiện tại cộng đồng rồi sau đó bắt buộc đưa vào cơ sở chữa bệnh nếu mà họ không tự giác. Tuy nhiên, nếu mà tiến tới hoàn toàn cai nghiện ma túy tại cộng đồng mà xóa bỏ cai nghiện bắt buộc thì cần phải xem xét lại. Bởi vì những đối tượng hiện nay phần lớn họ không tự giác ra cai nghiện với chính quyền địa phương mà họ lại sử dụng lén lút các chất ma túy thì việc lập hồ sơ để đưa các đối tượng vào quản lý trên địa bàn thì cơ quan chính quyền địa phương cũng cần lập hồ sơ quản lý. Và những đối tượng đó thì cũng cần thiết đưa vào cơ sở bắt buộc để giúp cho họ giáo dục, rèn luyện nhân cách và đồng thời giúp cho họ tránh việc tiếp tục sử dụng ma túy và phòng chống tái nghiện.

* Tuy nhiên, nếu chúng ta xóa bỏ cai nghiện bắt buộc thì liệu tỷ lệ tái nghiện có tăng lên không? Và nó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến an ninh, trật tự, thưa ông?

Ông Lê Văn Quý: Hiện nay thì luật xử lý vi phạm hành chính đã được ban hành. Tuy nhiên, chúng tôi thấy rằng với người nghiện ma túy, kể cả những người trước đây đã được tái hòa nhập cộng đồng về địa phương thì tỷ lệ tái nghiện cũng khá nhiều. Khi mà học viên về lại địa phương họ vẫn tiếp tục sử dụng lại ma túy, điều đó là do ý chí, sự quyết tâm của họ chưa cao. Việc để họ sử dụng ma túy tràn lan trên địa bàn của TPHCM, các quận huyện, phường xã thì nó ảnh hưởng rất lớn đến tình hình an ninh chính trị cũng như trật tự an toàn trên địa bàn TPHCM. Những đối tượng này là người nghiện cho nên họ phải làm thế nào đó mỗi ngày họ phải kiếm được từ 1, 2 đến 3 cữ để giải quyết cơn nghiện của mình thì họ thường xảy ra vi phạm pháp luật như trộm cướp và giết người. Cho nên ngoài các trung tâm cai nghiện và những người quản lý trực tiếp thì các cơ quan pháp luật nhất là cơ quan công an cũng cần phải tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và thực hiện tốt công tác này trong thời gian tới. Đây là việc chúng tôi thấy rất khó khăn, rất nan giải trong việc bảo đảm tình hình an ninh trật tự trên địa bàn của TPHCM.

* Với mô hình điều trị lệ thuộc ma túy tại cộng đồng có khác gì so với trước đây và sau 1 năm thí điểm thì sắp tới đây TPHCM có mở rộng thêm không thưa ông?

Ông Lê Văn Quý: Cái mô hình điều trị cai nghiện ma túy tại cộng đồng so với trước đây có những cái rất mới rồi quan niệm và tinh thần, thái độ phục vụ người cai nghiện ma túy đến điều trị đó là vấn đề rất tốt đối với họ. Và sau một năm thực hiện thí điểm mô hình này tại trung tâm thì sắp tới đây các cơ quan chức năng cũng xem xét để có hướng mở rộng thêm để tạo điều kiện cho người nghiện ma túy họ có điều kiện đến cai nghiện. Và việc có thành công trong công tác cai nghiện hay không một phần là do ý chí và quyết tâm của họ. Còn về phía các cơ quan chức năng thì sẽ tạo điều kiện hỗ trợ để họ sớm nhận thức được những sai lầm và chỉnh sửa lại hành vi nhân cách để trở thành một người công dân có ích cho xã hội.

* Như vậy thì gia đình có người nghiện ma túy nên liên hệ với cơ quan nào tại cộng đồng mình sinh sống để được hỗ trợ trong quá trình giúp người thân cai nghiện thưa ông?

Ông Lê Văn Quý: Gia đình có người thân nghiện ma túy thì nên liên hệ trực tiếp với cơ quan, chính quyền địa phương tại phường, xã nơi mình cư trú và phường xã sẽ sắp xếp, bố trí việc cai nghiện cho nó phù hợp. Có thể trước mắt là cai nghiện ma túy tại gia đình. Còn nếu quản lý tại gia đình không thành công thì sẽ chuyển về cai nghiện tại cộng đồng rồi sau đó sẽ có sự hỗ trợ, giúp đỡ các mặt của chính quyền địa phương đối với gia đình người nghiện.

*Xin cám ơn ông.