Đây chính là lực lượng cuối cùng và quan trọng đưa chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình đến với từng người dân, từng hộ gia đình. Qua đó giúp họ nhận thức đúng về kế hoạch hóa gia đình và xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Tuyên truyền công tác dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số xã Ea Bia, huyện miền núi Sông Hinh (Phú Yên). Ảnh: Dương Ngọc – TTXVN
"Khởi đầu là những bỡ ngỡ, có thể nói là “rất ngại” khi đi làm chuyện của chị em phụ nữ, bởi toàn đề cập đến những điều tế nhị, thầm kín của chị em trong khi mình lại là đàn ông… Hồi mới bước chân vào nghề có những lúc tiếp cận cơ sở, nhiều người đã không tiếp mình", anh Phạm Minh Giàu, chuyên trách về dân số ngụ phường 4 – Quận 10 đã bắt đầu câu chuyện như thế khi nhớ lại những ngày đầu đi tuyên truyền dân số- kế hoạch hóa gia đình.
Anh cho biết thêm: "Lần đầu tôi đi đến khuyên nhủ anh bạn nam, đầu tiên anh ấy không tiếp, đó là trường hợp sinh con thứ ba...gia đình này có hai đứa con gái trong khi các cộng tác viên dưới địa bàn không thuyết phục được. Mình tiếp cận thậm chí đi nhậu với ảnh, sau đó từ từ anh hiểu vì sức khỏe người vợ nên dùng các biện pháp kế hoạch hóa gia đình".
Trải qua bao thăng trầm, có những lúc nản anh Giàu thậm chí muốn từ bỏ nhiệm vụ bất đắc dĩ này. Đặc biệt là vào năm 2009 khi anh mới tiếp nhận công tác với tâm trạng đầy băn khoăn lo lắng. Nói về dân số, là phải biết cách hòa nhập vào cuộc sống của chị em, tuyên truyền các biện pháp tránh thai, sinh đẻ có kế hoạch...phải nói làm sao để để thuyết phục được họ, anh tâm sự: "Để làm tốt công tác, tôi thấy phải tôi luyện qua nhiều năm, nhã nhặn và các mối quan hệ phụ trợ mình. Khó khăn trong công tác thì rất nhiều, công tác này làm việc với phụ nữ, sau đó là nam... Không phải nhất thiết phải là người nữ mà nam, người chồng phải hỗ trợ cho vợ kế hoạch hóa gia đình".
Sinh sống trên địa bàn phường, từ chỗ lạ lẫm, ái ngại với "cái ông tuyên truyền viên dân số" trong những lần đi đưa con đến trạm y tế khám bệnh, chị Bích Ngọc – nhà ở P.4 – Quận 10 đã dần bị anh Giàu thuyết phục, động viên giúp chị có thêm thông tin về các các chính sách dân số. Chính nhờ sự dễ mến, nhiệt tình và sự hiểu biết về sức khỏe sinh sản của anh mà vợ chồng chị Ngọc đã quyết định không sinh con thứ ba. "Chú hỏi thăm, bắt chuyện rồi lại nhà gặp trao đổi với ông xã...hai người đàn ông ngồi nói chuyện cách kế hoạch hóa gia đình, có khi phụ nữ mình còn không biết rành như chú Giàu", chị Ngọc nhớ lại.
Ở địa bàn khá đặc thù, không thuận lợi như của anh Phạm Minh Giàu, do phường Trung Mỹ Tây - Quận 12 dân nhập cư rất đông nên công tác tuyên truyền các chính sách dân số của anh Nguyễn Ngọc Quý gặp nhiều khó khăn. Trong hơn 37.000 nhân khẩu sinh sống thì đã có 22.000 dân tạm trú. Gắn bó với công tác này hơn 16 năm, với thâm niên và bề dày kinh nghiệm đã giúp anh Quý biết cách tiếp cận đời sống từng gia đình khá dễ dàng. Anh Quý chia sẻ: "Là nam nên mình đến tiếp cận với ông chồng trước, đến tâm sự hỏi thăm gia đình rồi mới vô chủ đề chính. Nếu đủ con thì mình tuyên truyền các biện pháp tránh thai, thuốc men thì mình phát miễn phí. Còn các phương tiện tiếp thị xã hội mình gửi nhà thuốc tây, tạp hóa, khách sạn để tiếp thị biện pháp tránh thai".
Tuy không có thuận lợi nhiều hơn so với chị em khi làm công tác dân số, kế hoạch hóa gia đình nhưng các anh vẫn làm việc với tinh thần đầy trách nhiệm. Luôn tìm cách tuyên truyền sao cho hiệu quả, thuyết phục người dân thực hiện đúng các chính sách pháp lệnh về dân số, sinh đẻ có kế hoạch, hiểu đúng các chủ trương chính sách của Đảng, khuyến khích vận động sinh đủ 2 con, thực hiện tốt các biện pháp tránh thai để hạn chế mức sinh…
Nói về đội ngũ nam giới làm tuyên truyền viên dân số này, bà Tô Thị Kim Hoa – nguyên Chi cục Trưởng Chi cục Dân số – KHHGĐ TP nhận xét: "Những cộng tác viên dân số là nam còn ít nhưng rất hiệu quả trong công tác tuyên truyền, vận động ở địa bàn dân cư vì dễ tiếp cận với đối tượng là nam, dễ tâm sự, bộc bạch nhờ tư vấn".
Thỉnh thoảng có dịp ngồi lại với nhau, các cộng tác viên dân số nói chung, cánh nam giới nói riêng, vẫn đùa với nhau rằng: Nếu xem đó là một nghề để có thêm thu nhập thì chắc không ai có thể trụ lại được rồi. Bởi hầu hết đều phải nhờ gia đình hậu thuẫn kinh tế. Như anh Phạm Minh Giàu đã có thâm niên hơn 5 năm, phụ cấp mỗi tháng cho cộng tác viên dân số chưa đến 50.000 đồng, thêm vào mức lương cơ bản ở phường nên kinh tế gia đình phần lớn phải nhờ bà xã gánh vác. Nhưng được cái chị rất hiểu và thông cảm cho công việc của chồng nên luôn động viên và tiếp sức cho anh - đó chính là động lực để anh Giàu an tâm làm công việc này.
Có thể nói, khi nói đến cộng tác viên dân số - kế hoạch hóa gia đình, bên cạnh chị em phụ nữ thì ít có nam giới chịu dấn thân. Những người như anh Quý, anh Giàu chính là người tiên phong trên mặt trận tuyên truyền về dân số. Người dân từng xóm ấp đã dần quen với hình ảnh cộng tác viên dân số là nam giới...xóa tan đi những dè dặt ban đần. Khi chia sẻ với chúng tôi về nhiệm vụ được giao phó, các anh đều xem nó như là cái nghiệp, cái duyên của mình. Điều này thật rất đáng trân trọng, nhờ vậy mà những chính sách dân số của nhà nước đã đến được với cơ sở.
