Tin tứcNghe vậy, chúng tôi hăm hở lên đường giữa cái lạnh dưới 10 độ C, băng qua dãy núi trập trùng bởi những con đường ngoằn ngoèo uốn lượn giữa thang mây. Dọc đường đi, từ trên đèo cao nhìn xuống thung lũng với hàng hàng lớp lớp thửa ruộng bậc thang, chúng tôi được nhìn ngắm khung cảnh hùng vĩ và thơ mộng của vùng Tây Bắc. Thỉnh thoảng lại bắt gặp những người phụ nữ H'Mông cõng trên lưng từng bó củi khô leo lên các con dốc của triền núi.
 |
| Ông Trần Lệ (người đứng ngoài cùng bên trái) cùng các du khách Nhật Bản. Ảnh: Dân trí |
Càng vào đến Mường Phăng, đường đi càng khó hơn. Đến hồ Pá Khoang, rẽ vào đường đồi, chúng tôi men theo một con dốc nhỏ chỉ vừa đủ cho một xe máy lưu thông. Khi con đò đưa chúng tôi lướt nhẹ trên hồ Pá Khoang, đã thấy xa xa thấp thoáng hòn đảo nhỏ. Càng đến gần, càng thấy nôn nao bởi những cánh hoa anh đào rung rinh trong gió như đón chào khách phương xa.
Đón tiếp chúng tôi là chủ vườn hoa anh đào, người dân ở đây gọi vui là "chủ đảo đào hoa". Sau khi đưa khách đi thăm vườn đào và chụp hình lưu niệm, người chủ vườn mới bày một bàn trà nhỏ ra mời khách. Và câu chuyện về vườn đào giữa vùng núi non trập trùng Tây Bắc đã cuốn hút chúng tôi, bắt đầu từ cuộc đời và sự nghiệp của ông chủ đảo hoa này.
Họ tên đầy đủ của ông là Trần Lệ, một nhà khoa học nghiên cứu ở Viện Hàn Lâm khoa học công nghệ Đà Lạt. Dành gần 38 năm cuộc đời ở thành phố ngàn hoa để nghiên cứu về công nghệ sinh học, tình yêu của ông dành cho các giống cây hoa vùng ôn đới ngày càng sâu đậm. Ông kể, cơ duyên ra đời của đảo hoa anh đào là từ một dịp được gặp gỡ và trò chuyện với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi nghe Đại tướng chia sẻ về tình cảm sâu nặng với vùng đất lịch sử Điện Biên Phủ, Người vẫn luôn trăn trở về xứ Mường Phăng bởi nơi đây có một địa thế tuyệt đẹp, có khí hậu như vùng ôn đới, rất phù hợp để phát triển trồng trọt các loại hoa. Đại tướng mong mỏi một ngày sẽ có những loài hoa đẹp mang thương hiệu Mường Phăng - Việt Nam. Xuất phát từ mối thâm tình nhiều năm với Đại tướng, nhà khoa học Trần Lệ đã bỏ ra gần 3 năm để đi sâu vào các vùng núi cao tỉnh Điện Biên, quyết tâm tìm cho được một vùng đất thích hợp nhất để trồng và nghiên cứu các giống hoa vùng ôn đới. Cuối cùng, ông đã tìm được một khu đất nằm giữa hồ Pá Khoang, xã Mường Phăng, huyện Điện Biên. Sau khi mang về Đà Lạt phân tích các mẫu địa chất và khí hậu nơi này, nhà khoa học Trần Lệ khẳng định đây chính là nơi mà ông đang cần.
Nằm ở độ cao trên 1.000m, Mường Phăng vào mùa đông không có mưa và mùa hè không nóng, nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm lên đến 10 độ C. Những yếu tố này phù hợp với sự sinh trưởng của hoa anh đào. Với kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu về hoa anh đào Nhật Bản, ông đã chọn giống hoa Edohigan Sakura của đảo Kyu Shu. Ông cho biết, lý do chọn giống hoa ở đảo Kyu Shu mà không phải là nơi nào khác của Nhật Bản, vì đây là hòn đảo không có tuyết, do đó, hoa anh đào ở đây sẽ phù hợp với khí hậu của Việt Nam hơn.
Thế rồi, bắt đầu chỉ với 10 hạt giống hoa anh đào Edohigan do những người bạn là các nhà khoa học ở Nhật Bản gửi tặng, ông Lệ đã ươm được 9 cây con đầu tiên trong khu vườn của mình. Dù rằng việc ươm cây từ hạt giống sẽ có hiện tượng phân ly, tức là thế hệ cây con sẽ không hoàn toàn giống thế hệ cây mẹ, nhưng đó là cách tốt nhất để đảm bảo sự sinh trưởng và phát triển của cây anh đào Nhật Bản tại Việt Nam. Thành công đã đến với nhà khoa học kiêm người làm vườn cần mẫn ấy. Sau 5 năm, khu vườn của ông đã có hơn 1.000 cây anh đào, trong đó hơn 40 cây đang nở hoa rực rỡ. Chủ vườn hoa anh đào - Trần Lệ, chia sẻ:
Tiếng lành đồn xa, người ở miền xuôi đã biết đến hòn đảo hoa anh đào ở gần nơi di tích hầm Đại tướng. Sau khi viếng thăm Hầm chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ, ai cũng muốn đi thêm một chuyến trải nghiệm băng rừng, rồi xuống thuyền để được nhìn tận mắt hoa anh đào trên hồ Pá Khoang.
Với địa thế tuyệt đẹp giữa hồ nước rộng 600 héc ta, "đảo hoa anh đào" trở thành một điểm nhấn thu hút du khách của vùng đất lịch sử Điện Biên Phủ. Bà Cao Thị Tuyết Lan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Điện Biên nói:
Không dừng lại ở vườn hoa anh đào, với tâm huyết nhiều năm nghiên cứu sinh học, nhà khoa học Trần Lệ đang ấp ủ một kế hoạch về khu vườn ươm các giống cây vùng ôn đới. Trong tương lai, đây sẽ là nơi cung cấp giống cây trồng, rau củ quả và các loài hoa có xuất xứ từ các nước Nhật Bản, Trung Quốc và khu vực Châu Âu. Đồng thời, nơi đây sẽ có một giống hoa lan mang thương hiệu Mường Phăng - Việt Nam theo ước nguyện của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, như một sự tri ân đối với vùng đất ghi dấu chiến công hiển hách của quân và dân ta 60 năm về trước - chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.