Tin tứcTheo dự thảo, mục tiêu tổng quát là xây dựng ngành công nghiệp môi trường (CNMT) thành một ngành kinh tế độc lập, có sức cạnh tranh và đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế quốc dân. Ngành cần đáp ứng nhu cầu trong nước về bảo vệ môi trường, đồng thời từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu về công nghệ, thiết bị, sản phẩm môi trường.
Dự kiến đến năm 2030, CNMT sẽ cung cấp 60–80% nhu cầu trong nước về xử lý nước thải, khí thải, chất thải rắn, chất thải nguy hại và đo lường môi trường. Tỷ lệ này tăng lên 80–90% vào năm 2035. Cùng với đó là việc hình thành thị trường hàng hóa môi trường nội địa và thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm, công nghệ có lợi thế.
Một trong những định hướng trọng tâm là đặt doanh nghiệp tư nhân làm trung tâm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thông qua ưu đãi thuế, tín dụng xanh, đầu tư và phát triển công nghệ. Song song, cần hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn kỹ thuật và hạ tầng dữ liệu phục vụ thị trường CNMT.
Chương trình đặc biệt nhấn mạnh vai trò của chuyển giao công nghệ, ứng dụng công nghệ sinh học, cảm biến, phần mềm quản trị thông minh, tái chế và sản xuất tiết kiệm năng lượng. Việc đào tạo nhân lực chất lượng cao, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhu cầu nhân lực cũng được xem là giải pháp cấp thiết.
Các đại biểu góp ý chương trình cần xác định rõ nhiệm vụ ưu tiên, thiết lập chính sách cụ thể về đất đai, giá thuê, thuế, hỗ trợ đầu tư, nội địa hóa thiết bị, chỉ rõ cơ quan chủ trì, lộ trình thực hiện và kết quả đầu ra.
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhận định bản dự thảo còn chung chung, thiếu định lượng, chưa có phân vai cụ thể giữa các bộ, ngành. Ông yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương rà soát lại toàn bộ chương trình, xác lập mục tiêu cụ thể và lộ trình rõ ràng đến năm 2025 và 2030.
Theo Phó Thủ tướng, mỗi lĩnh vực trong CNMT phải có mục tiêu cụ thể: xử lý chất thải cần đặt chỉ tiêu triệt để rác thải sinh hoạt, nguy hại và nước thải; kinh tế tuần hoàn cần nêu tỷ lệ tái chế trong công nghiệp, xây dựng; giám sát môi trường phải định rõ số trạm quan trắc, tự động hóa và phạm vi bao phủ; dịch vụ môi trường cần có hệ sinh thái đa dạng.
Ông yêu cầu ưu tiên phát triển các công nghệ như điện rác, xử lý nước thải, vật liệu xây dựng tái chế, tái chế rác thải năng lượng tái tạo, nhựa sinh học, hệ thống quan trắc. Các công nghệ cần được phân loại: nhập khẩu có điều kiện, khuyến khích sản xuất nội địa, bắt buộc chuyển giao công nghệ.
Về phía Nhà nước, cần đi đầu ở những lĩnh vực doanh nghiệp chưa đủ sức, như xử lý rác thải nguy hại, phát triển vật liệu thân thiện môi trường. Các doanh nghiệp nhà nước được khuyến khích triển khai dự án mẫu làm nền tảng nhân rộng. Đồng thời, phát triển các trung tâm CNMT cấp quốc gia, tập trung sản xuất, chuyển giao và đổi mới sáng tạo hiệu quả hơn.
