Tin tức
Mô hình “phân loại chất thải rắn tại nguồn” góp phần xây dựng nếp sống văn minh đô thị (ảnh minh họa: GTVT)
Chất thải được phân loại sẽ được cho vào túi nilong để thu gom theo đúng giờ quy định và vận chuyển đến Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước hoặc Công ty sản xuất compost để xử lý với quy trình khép kín. Sau hơn 1 năm thực hiện, đến nay đã có hơn 80% người dân tại đây thực hiện tốt việc này. Chị Nguyễn Kim Trinh, số nhà 25/16 đường Nguyễn Bỉnh khiêm, cho biết: “Phân loại này cũng được gần 1 năm nhưng trước khi phát động, nhà vẫn thường hay làm vì có cái mình bán ve chai được. Mình phân loại ra cũng đỡ cực cho những người đi lấy. Thường những loại như dầu ăn chiên cá còn thừa, muốn đổ đi không dùng lại nữa cũng cho vào bao ni long”.
Đối với hộ gia đình bà Nguyễn Thị Minh Lựu thì phân loại chất thải rắn tại nhà là việc làm khá mới mẻ. Thời gian đầu, ai cũng cảm thấy lúng túng, khó khăn; nhưng làm dần thành thói quen, việc bỏ rác đúng vị trí trở nên dễ dàng. “Có 2 thùng rác tôi dạy mấy cháu cách phân loại rác. Hồi đầu rất bực và phiền vì phải phân cái này cái kia, nhất là mấy đứa nhỏ, cứ cầm rác đi bỏ là hỏi bỏ cái nào ngoại. Sau đó thành thói quen rồi thì thấy tiện hơn. Ví dụ, thực phẩm mỗi ngày mình phải vứt đi hết, còn những thứ không phải thực phẩm, không có mùi hôi thì mình để đầy bịch mới đi bỏ”. Bà Lựu nói.
Tiếp tục kiên trì vận động, tuyên truyền
Mô hình “Phân loại chất thải rắn tại nguồn” được người dân thực hiện bước đầu hiệu quả. Tuy nhiên, nhìn về chiều sâu của mô hình, còn nhiều vấn đề cần cải thiện, nhất là ý thức và thói quen. Bà Quách Túy Hồng, phó giám đốc công ty Dịch vụ công ích quận 1 cho rằng: "Thí điểm phân loại rác tại nguồn của quận 1 chọn phường cũng như khu phố không có rác dân lập, đó là một thuận lợi. Thứ 2 là trong khu phố người dân đa số là dân trí thức. Dù vậy, vận động tuyên truyền cũng phải mang tính chất liên tục. Ở phường, khu phố khoảng 6 tháng thì mới được 60, 70% người dân tham gia thực hiện. Trong quá trình đi lấy rác, thay vì chỉ có 1 công nhân nay phải là 2 công nhân”.
Bên cạnh đó, việc triển khai thực hiện cũng cần phải có sự bền bỉ đeo bám từ cơ quan chức năng. Ông Võ Quốc Hưng, Phó chủ tịch UBND phường Bến Nghé cho hay: “Ban đầu mới triển khai, phường vận động các doanh nghiệp mua bịch nilong khác màu để cung cấp cho dân. Thời gian đó thực hiện tốt và người dân cũng cảm thấy thích vì được trang bị bịch rác và đối với nhân viên thu gom rác thì cũng dễ, thấy màu nào là cứ bóc bỏ thùng không phải kiểm tra. Còn sau này, hết nguồn tài trợ rồi thì người dân có gì bỏ đó”. Muốn đưa rác từ nhà ra đường, mỗi hộ gia đình phải tự mua bịch ni-lon đựng rác. Bình quân mỗi hộ phải chi 15.000 đồng/tháng để mua bịch đựng rác. Tuy nhiên, còn nhiều hộ chưa thực hiện tốt. Do mỗi gia đình có nhu cầu khác nhau, lượng rác phát sinh khác nhau nên phân chia thùng chứa rác cùng cỡ cho tất cả các hộ là chưa hợp lý.
Cần dùng màu sắc nhận diện giúp phân loại rác. Ảnh: IE
Cần thêm giải pháp phù hợp với tình hình địa phương
Ông Trần Ngọc Danh, Phó chủ tịch UBND quận 6 cho biết sẽ triển khai mô hình tại phường 12. Tuy nhiên, cần thay đổi phù hợp với thực tế: "Phường 12 có chợ, có xí nghiệp, trường học và có cả kênh Tân Hóa – Lò Gốm đi ngang. Trước mắt, chúng tôi sẽ làm giống như trước sau đó nếu có khó khăn sẽ tìm cách khắc phục. Rác trên bờ kênh sẽ được xử lý thế nào ? Đây là vấn đề phải đầu tư suy nghĩ. Chúng tôi phải hướng dẫn rất kỹ từng quy trình, từng thao tác, động tác mới có thể thành công được".
Chuẩn bị thực hiện mô hình phân loại chất thải rắn tại nguồn, quận Bình Thạnh cũng có nhiều chương trình tuyên truyền giáo dục. Hầu hết người dân địa phương ủng hộ và muốn thực hiện. Tuy nhiên, để thành công, ông Dương Hồng Thắng, Phó chủ tịch UBND quận Bình Thạnh cho rằng: "Vấn đề lớn nhất là khi chúng ta thu gom xong, nhà máy xử lý hiện nay có tiến hành xử lý hay không, tránh trường hợp thu gom phân loại xong đến lúc xử lý lại gom chung thì không đảm bảo. Cần tiếp tục tuyên truyền vận động người dân sử dụng túi tự hủy đựng rác, tránh phát sinh nhiều túi nilong thông thường dễ gây ô nhiễm môi trường".
Không nóng vội nhưng phải làm
Phó chủ tịch UBND TPHCM – ông Nguyễn Hữu Tín khẳng định: thống nhất quan điểm xuyên suốt về chủ trương phân loại rác. Đây là quá trình vận hành để đi đến xây dựng một đô thị văn minh chứ không phải ý muốn chủ quan. Dẫu muộn và mắc phải nhiều sai sót nhưng phải khắc phục. Làm càng chậm, văn minh đô thị, vệ sinh môi trường càng trở nên trầm trọng. Làm sớm việc này ai cũng có lợi. Vấn đề là chúng ta làm thế nào để tháo gỡ khó khăn. Sở Tài nguyên Môi trường phải chuẩn bị đầy đủ phương tiện, máy móc thiết bị, lực lượng lao động, thu gom, vận chuyển; từ túi nylong cho đến thùng rác phải đúng một quy cách; phải chuẩn hóa. Cần dùng màu sắc nhận diện giúp người đi thu gom rác nhận biết để thu gom, khuyến khích bà con nên mua túi đựng rác chuyên dùng; những trường hợp đặc biệt khó khăn thì chính quyền có thể hỗ trợ để tính toán việc sản xuất túi đựng rác, để người sử dụng cũng như thu gom xử lý rác dễ dàng đảm bảo chất lượng. Rất cần đến từng chi tiết một để người dân thực hiện hiệu quả. Phương pháp giáo dục là phải kiên trì, tuyên truyền đến người dân bằng hình ảnh trực quan sinh động, ngắn gọn, dễ hiểu và gần gũi. "Chúng ta không nóng vội vì đây là vấn đề lớn, cần đi vào nhận thức, thói quen của người dân. Để chấn chỉnh, bây giờ chưa làm rộng thì trước mắt thực hiện ở những phường nội thành, một quận thực hiện ở vài phường trước, một phường chọn ra một khu phố,... từ từ tăng tỷ lệ lên. Nếu đồng tâm làm quyết liệt thì 5 năm, 10 năm sẽ có sự chuyển biến rất lớn về rác thải ở thành phố". Ông Tín yêu cầu.
Quá trình làm sạch rác từ nhà ra đường và từ đường đến khu xử lý rác cần phải được thực hiện thật nghiêm. Bất kỳ một quy trình nào làm không đúng cũng sẽ phá vỡ cả quá trình làm sạch đô thị. Bất cứ một công đoạn nào làm không tốt sẽ tạo ra những điều phản cảm bất lợi. Do đó, để xây dựng một nếp sống văn minh, đô thị mỹ quan sạch đẹp trong tương lai; rất cần bắt đầu từ bây giờ, từ những mô hình bình thường được thực hiện bằng ý thức người dân và trách nhiệm của chính quyền địa phương.