Đề xuất giảm 40% mức đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong năm 2027

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị định quy định mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thay thế Nghị định số 58/2020ngày 27/5/2020.

Theo Bộ Nội vụ, sau hơn 5 năm thực hiện, Nghị định số 58/2020 đã tạo cơ sở pháp lý cho việc xác định mức đóng vào Quỹ. Tuy nhiên, cơ chế áp dụng mức đóng thấp hơn mức đóng bình thường hầu như chưa được thực hiện trên thực tế do điều kiện áp dụng chặt chẽ, tiêu chí đánh giá phức tạp, hồ sơ, trình tự, thủ tục qua nhiều bước, làm phát sinh chi phí tuân thủ trong khi mức ưu đãi chưa đủ tạo động lực để doanh nghiệp thực hiện.

Do đó, dự thảo đề xuất bỏ điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục xét duyệt mức đóng thấp hơn đối với từng doanh nghiệp, chuyển sang áp dụng trực tiếp mức đóng chung 0,3% trong thời gian xác định.

Đề xuất mức đóng 0,3% trong năm 2027

Theo dự thảo, mức đóng vào Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được áp dụng ở mức 0,3% đối với người sử dụng lao động thuộc đối tượng áp dụng, từ ngày Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027, trừ trường hợp được áp dụng mức đóng 0%.

Từ ngày 1/1/2028, mức đóng trở lại 0,5%.

So với mức 0,5% hiện hành, mức 0,3% tương đương giảm 40% số tiền đóng. Bộ Nội vụ cho rằng việc giảm mức đóng sẽ hỗ trợ người sử dụng lao động giảm chi phí, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, số dư Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp ước đến hết năm 2025 khoảng 86.442 tỷ đồng. Với giả định quỹ tiền lương làm căn cứ đóng và số người tham gia không thay đổi so với năm 2025, nếu áp dụng mức đóng 0,3% trong một năm, số giảm thu ước khoảng 2.947,6 tỷ đồng.

Nếu áp dụng trong hai năm, số giảm thu lũy kế ước khoảng 5.895,2 tỷ đồng; trong 5 năm, khoảng 14.738 tỷ đồng.

Theo Bộ Nội vụ, việc lựa chọn mức 0,3% nhằm cân bằng giữa yêu cầu hỗ trợ người sử dụng lao động và bảo đảm an toàn Quỹ. Mức này được dự kiến áp dụng có thời hạn để theo dõi, đánh giá tình hình thu, chi và khả năng cân đối Quỹ trước khi xem xét chính sách cho giai đoạn tiếp theo.

Trong giai đoạn 2020-2025, toàn quốc giải quyết hưởng mới trợ cấp một lần cho 29.733 người và trợ cấp hằng tháng cho 11.671 người từ Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Bình quân mỗi năm có khoảng 4.956 người được giải quyết hưởng mới trợ cấp một lần và khoảng 1.945 người hưởng trợ cấp hằng tháng.

Bộ Nội vụ cho biết trong giai đoạn này, Quỹ vẫn bảo đảm khả năng cân đối, với số thu hằng năm cao hơn đáng kể số chi. Tuy nhiên, số người hưởng và số chi có xu hướng tăng; trong khi dự kiến chính sách mới có thể mở rộng đối tượng, tăng các hoạt động phòng ngừa và chia sẻ rủi ro về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Vì vậy, việc điều chỉnh mức đóng được đề xuất thực hiện có thời hạn, gắn với việc theo dõi, đánh giá tình hình thu, chi và khả năng cân đối của Quỹ.

Một số doanh nghiệp được đề xuất đóng 0% trong 12 tháng

Bên cạnh mức đóng chung 0,3%, dự thảo bổ sung mức đóng 0% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong 12 tháng kể từ tháng thành lập hoặc chuyển đổi đối với doanh nghiệp mới thành lập từ hợp tác xã hoặc chuyển đổi từ hộ kinh doanh, có từ 1 đến 10 người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Chính sách dự kiến áp dụng đối với doanh nghiệp được thành lập hoặc chuyển đổi từ ngày Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030.

Theo Bộ Nội vụ, chính sách này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp có quy mô lao động nhỏ trong giai đoạn đầu hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, khi hoạt động sản xuất, kinh doanh chưa ổn định và phải tập trung nguồn lực cho các chi phí ban đầu.

Việc áp dụng mức đóng 0% được thực hiện trực tiếp, không yêu cầu doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị hoặc thực hiện thủ tục xét duyệt.

Trong thời gian áp dụng, nếu doanh nghiệp có hơn 10 người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì kể từ tháng có hơn 10 người lao động, doanh nghiệp thực hiện mức đóng theo quy định tương ứng của dự thảo.

Thời gian áp dụng mức đóng 0% là 12 tháng kể từ tháng doanh nghiệp được thành lập hoặc chuyển đổi. Doanh nghiệp thuộc nhóm này phải được thành lập hoặc chuyển đổi kể từ ngày Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030.

Theo Bộ Nội vụ, việc giới hạn đối tượng và thời gian áp dụng nhằm kiểm soát tác động giảm thu của Quỹ, đồng thời có cơ sở đánh giá chính sách trước khi xem xét cho giai đoạn tiếp theo.

Dự kiến, Nghị định được trình Chính phủ xem xét, ban hành vào tháng 10/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.