Di dời dân ra khỏi khu vực nguy cơ sạt lở - Nhiều khó khăn và bất cập

Mùa mưa càng về cuối càng nặng hạt và kéo dài. Bên cạnh đó, thời điểm này cũng là lúc mực nước triều lúc dâng cao rồi rút cạn lòng sông rạch. Vì vậy, sạt lở ở những vùng xung yếu càng diễn biến phức tạp hơn. Theo Sở giao thông vận tải, trên địa bàn TP hiện nay còn hơn 50 điểm có nguy cơ sạt lở cao, tập trung nhiều nhất là ở các địa phương có nhiều điểm nóng sạt lở như: huyện Nhà Bè có trên 20 điểm, Quận Bình Thạnh có gần 10 điểm và rãi rác ở các địa phương như quận 2, 9, 12, Thủ Đức, Bình Chánh, Hóc Môn, Cần Giờ,… mỗi nơi có vài điểm nóng. Theo ông Trần Thế Kỷ, Phó giám đốc Sở giao thông vận tải, trước tình hình phức tạp này, lãnh đạo Sở đã chỉ đạo Khu đường sông tăng cường kiểm tra, cắm biển cảnh báo ở những nơi nguy hiểm. Song song đó, đơn vị cũng đã cử cán bộ thường xuyên đi thực tế địa bàn, kiểm tra và kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương từ cấp ấp, khu phố đến xã, phường, thị trấn, quận, huyện nơi có điểm nóng về nguy cơ sạt lở để cùng phối hợp và có kế hoạch bảo vệ, di dời dân. Tuy nhiên, công tác di dời dân là không phải dễ, hiện Sở chỉ tập trung làm ở những nơi có khả năng sạt lở cao nhất. Ông Trần Thế Kỷ cho biết khó khăn trong công tác di dời và phòng chống sạt lở hiện nay trên địa bàn TP.

Theo ghi nhận của chúng tôi, tại các điểm có nguy cơ sạt lở, thậm chí là những nơi đã từng bị sạt lở vẫn còn nhiều người dân sinh sống dù đã được chính quyền vận động kêu gọi chuyển đi nới ở khác. Tuy nhiên họ không thể đi được bởi vì theo họ, nếu không ở nơi này cũng chẳng biết di dời đi đâu. Trong khi đó, chính quyền địa phương càng lúng túng trong công tác di dời, tái định cư cho người dân. Mặt khác, đa phần người dân sống trong vùng có nguy cơ sạt lở đều lấn chiếm kênh - sông - rạch, không có chủ quyền về nhà và đất. Vì vậy, nếu di dời đến nơi ở mới thì cũng chỉ được hỗ trợ là chính. Tại khu vực sạt lở làm nhiều căn nhà rơi xuống sông và có một người chết ở gần cầu Rạch Dơi thuộc xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè vào ngày 28/8, chúng tôi đến và ghi nhận hiện có khoảng mười căn nhà vẫn còn người dân sống, sinh hoạt bình thường. Theo lãnh đạo địa phương, sau khi vụ sạt lở xảy ra, chính quyền địa phương đã vận động các hộ dân xung quanh khẩn trương di dời, tạm tìm chỗ mới và hỗ trợ mỗi hộ 500.000 đồng cho mỗi tháng tiền thuê nhà trong vòng ba tháng. Thế nhưng, nhiều hộ dân ở đây cho rằng: chỗ ở thuê quá nhỏ, trong khi gia đình đông người, khó có thể ở được nên vẫn bám trụ trên khu đất đầy nguy hiểm này. Dù biết sống ở đây không an tâm, ngủ không ngon giấc nhưng họ cũng không biết phải làm sao, chỉ còn cách nhờ chính quyền hỗ trợ tốt hơn. Nêu khó khăn trong công tác này, ông Bùi Hòa An, Phó chủ tịch UBND huyện Nhà Bè cho biết: một trong những khó khăn là chính sách tái định cư cho các hộ dân. Huyện cũng đã chỉ đạo các cơ quan chức năng, các xã, thị trấn rà soát tìm quỹ đất có thể tái định cư, sau đó lập phương án di dời dân, làm bờ kè, những khu vực nào nguy hiểm thì làm trước. Tuy nhiên, với số lượng hộ dân bị ảnh hưởng lớn với gần 500 hộ thì cần phải có sự hỗ trợ của TP để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án. Ông Bùi Hòa An đề nghị:
Trở lại ấp 4, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh - nơi sạt lở làm bảy căn nhà người dân dọc bờ rạch Xóm Củi. chúng tôi cũng nhận thấy: vẫn còn nhiều hộ dân sinh sống trên những ngôi nhà rạn nứt, có nguy cơ sạt lở. Theo ông Nguyễn Thanh Cần, Chủ tịch UBND xã Bình Hưng, sau khi sạt lở, chính quyền địa phương đã vận động các hộ còn lại di dời khỏi khu vực sạt lở, nhưng không bao lâu thì họ lại quay trở về nơi cũ. Cùng với 2 điểm nóng trên, tại khu vực Thanh Đa- quận Bình Thạnh, hay khu vực sông Vàm Thuật- quận 12, khu vực Hiệp Bình Phước, Hiệp Bình Chánh - Quận Thủ Đức,… vẫn còn hàng ngàn hộ dân sinh sống ngay sát khu vực được cảnh báo có nguy cơ sạt lở. Để giải quyết triệt để tình trạng này thì cần thiết phải có sự chung tay góp sức của các cấp các ngành và sự đồng thuận của người dân. Ông Trần Công Lý - Phó giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn, Phó ban chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn TP cho biết: Hiện nay các vùng sạt ở xuất hiện ngày càng nhiều và nguy cơ vỡ bờ bao cũng khá lớn do người dân cơi nới, lấn chiếm sông rạch, xây nhà trên đê,…. Qua kiểm tra, các cơ quan đã phát hiện hơn 100 trường hợp cơi nới, lấn chiếm, xây dựng nhà trái phép trên hành lang bảo vệ bờ sông, trong đó có nhiều trường hợp tại các khu vực có nguy cơ sạt lở. Để đảm bảo an toàn cho dân trên vùng sạt sở, ông Trần Công Lý nói:
Có thể nói, tình hình sạt lở trên địa bàn TP vẫn còn nhiều phức tạp và chưa thể dừng lại khi vẫn còn hàng chục điểm nóng về sạt lở ở khắp các đoạn sông, rạch trong khi đang vào thời kỳ cao điểm của triều cường. Người dân thì lo, chính quyền lúng túng vì ngoài những khu vực sạt lở đã có kế hoạch, thời gian di dời cụ thể, các khu vực còn lại vẫn chưa biết khi nào triển khai và tính mạng của những người dân vẫn bị đe dọa từng giờ, từng ngày. Thiết nghĩ, chúng ta cần sớm tổ chức di dời những hộ dân ra khỏi vùng sạt lở bằng nhiều biện pháp để vừa bảo đảm an toàn tính mạng vừa giữ vẻ mĩ quan đô thị ở TP./.