Tin tứcTheo báo cáo của TS.BS Ong Thế Duệ, Viện Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế), chi tiêu y tế tại Việt Nam đang tăng khoảng 7 - 8% mỗi năm. Tổng chi tiêu y tế toàn quốc đã tăng từ 17,4 tỉ USD năm 2019 lên 27,5 tỉ USD năm 2025, dự báo đạt 31,7 tỉ USD vào năm 2027 và 34,1 tỉ USD vào năm 2028.
Chi tiêu y tế bình quân đầu người cũng tăng mạnh, từ 181 USD/năm (2019) lên khoảng 270 USD/năm (2025), dự kiến đạt 308 USD vào năm 2027 và 328 USD vào năm 2028.
Trong cơ cấu chi tiêu, chi phí thuốc chiếm tỷ trọng lớn. Tỷ lệ chi thuốc từ quỹ bảo hiểm y tế từng lên tới 53% (năm 2015), hiện giảm còn khoảng 33 - 35% giai đoạn 2019 - 2024, nhưng tổng chi vẫn tăng cao. Chi từ quỹ BHYT tăng từ 40,42 nghìn tỉ đồng năm 2000 lên 47,23 nghìn tỉ đồng năm 2023 và hơn 42,48 nghìn tỉ đồng trong 10 tháng năm 2024.
Theo các chuyên gia, việc gia tăng chi từ quỹ BHYT đồng nghĩa người bệnh phải cùng chi trả 20%, khiến gánh nặng tài chính tiếp tục gia tăng. Riêng chi phí thuốc trong điều trị được dự báo tăng từ 6,9 tỉ USD năm 2025 lên 8,6 tỉ USD vào năm 2028.
Bộ Y tế cho biết, nguyên nhân khiến chi phí người bệnh tăng gồm chất lượng y tế cơ sở còn hạn chế, người dân có xu hướng vượt tuyến, cùng tình trạng thiếu thuốc tại một số cơ sở khám chữa bệnh.
Bên cạnh đó, cơ chế tự chủ tài chính và thanh toán theo dịch vụ được cho là có thể dẫn đến tình trạng chỉ định xét nghiệm, nhập viện hoặc kéo dài ngày điều trị chưa thật sự cần thiết.
Các khảo sát cho thấy chi tiêu y tế chiếm khoảng 43 - 45% tổng chi tiêu hộ gia đình giai đoạn 2018 - 2022, tạo áp lực lớn lên người dân. Dù tỷ lệ chi tiền túi đã giảm xuống dưới 40%, Việt Nam vẫn cao hơn mức khuyến nghị 20% của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, đánh giá việc giảm chi tiền túi là tín hiệu tích cực nhưng vẫn còn cao gấp 2 - 2,5 lần mức khuyến nghị. Bà cho rằng nguyên nhân đến từ gánh nặng bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, cùng việc người dân tập trung khám chữa bệnh tại tuyến trên.
WHO khuyến nghị cần tăng cường phòng bệnh và phát hiện sớm, kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý và thiếu vận động. Đồng thời, các cải cách như Luật Dược sửa đổi năm 2024 được kỳ vọng góp phần minh bạch giá thuốc, cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí cho người dân.