Giảm thủ tục hành chính, chia nhỏ chu trình đóng BHYT

(VOH) - Có hiệu lực từ ngày 1/1/2015, đến nay sau 6 tháng triển khai Luật bảo hiểm Y tế (BHYT) sửa đổi, ngay khi triển khai trong thực tế đã vấp phải không ít khó khăn, khiến người dân chưa thực sự hài lòng về chính sách về bảo hiểm y tế…

Trong đó, với quy định bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, không còn duy trì hình thức mua riêng lẻ gây không ít khó khăn đối với hộ nghèo. Tính đến hết tháng 5, có khoảng gần 65 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ trên 71% dân số.

Như vậy , 6 tháng còn lại liệu có kịp để hoàn thành mục tiêu đặt ra là 75% dân số tham gia BHYT… Đây quả thật là một câu hỏi khó, vì người dân vẫn chưa an tâm khi tham gia. Liên quan đến vấn đề này và cũng nhân ngày Bảo hiểm Y tế Việt Nam 1/7, PV Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Lương Sơn - Trưởng ban Chính sách Y tế -  Bảo hiểm Xã hội Việt Nam.

Thời gian thực hiện BHYT theo hộ gia đình đến 1/1/2016 (ảnh minh họa: Vietnamnet)

* Thưa ông, triển khai có hiệu lực từ 1/1/2015 cho đến nay ông  có thể cho biết tình hình Luật BHYT  sửa đổi trên thực tế như thế nào?

Ông Phạm Lương Sơn: Có thể nói đến thời điểm hiện nay những nội dung mới của Luật sửa đổi bổ sung Luật BHYT đã đi vào cuộc sống được người dân chấp nhận. Theo thống kê của bảo hiểm xã hội (BHXH), tỷ lệ người dân tham gia BHYT hết tháng 5 là 71,4%tương đương với năm 2014 đặc biệt với những người thuộc hộ gia đình đã tăng gần 400.000 người, tương đương 5,4% so cùng kỳ tháng 5 năm 2014. Điều này cho thấy người dân đã có nhận thức tích cực hơn về tham gia BHYT theo hộ gia đình. Và chúng tôi thấy đó là sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan tổ chức thực hiện và đặc biệt là cơ quan truyền thông, các phóng viên báo đài thời gian qua đã có tuyên truyền về lợi ích tham gia BHYT theo hộ gia đình.

* Trước mắt là hết năm 2015, phải hoàn thành mục tiêu 75% dân số tham gia BHYT. Nhưng hiện nay, theo chúng tôi được biết, việc thực hiện Luật BHYT sửa đổi cũng gặp không ít khó khăn thưa ông?

Ông Phạm Lương Sơn: Rất nhiều những thách thức trong đó nổi bật như thế này: thứ nhất là những người tham gia BHYT còn lại chủ yếu là những người thu nhập không ổn định hoặc phải phụ thuộc, do đó họ gặp rất nhiều khó khăn khi tham gia BHYT nếu không có những cơ chế thích hợp; thứ hai là tình trạng trốn đóng, nợ đóng vẫn còn diễn ra khá nhiều doanh nghiệp; thứ ba có đến 25% số học sinh, sinh viên hiện nay chưa tham gia BHYT. Bên cạnh đó còn rất nhiều hộ cận nghèo, gia đình nông lâm ngư chưa tham gia BHYT.

* Như ông đã chia sẻ có trên dưới 50% hộ cận nghèo chưa có thẻ BHYT. Vậy thì giải pháp nào giúp người cận nghèo tiếp cận với BHYT thưa ông?

Ông Phạm Lương Sơn: Thủ tướng chính phủ đã chỉ thị, chỉ đạo cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành tìm mọi nguồn lực tài chính để hỗ trợ người dân tham gia BHYT, trước mắt là hỗ trợ 30% mức đóng còn lại cho hộ cận nghèo. Theo thông tin chúng tôi được biết đến nay đã có 34/63 tỉnh, thành hỗ trợ 30% mức đóng BHYT cho hộ cận nghèo. Bên cạnh đó, Thủ tướng chính phủ cũng đã có chỉ thị cho Bộ giáo dục đào tạo phải có những giải pháp hết sức cụ thể đảm bảo 100% học sinh sinh viên có BHYT, đặc biệt phải phối hợp giữa Ngân hàng nhà nước và Bộ tài chính có cơ chế tài chính thích hợp cho sinh viên vay vồn từ ngân hàng chính sách để vừa đảm bảo học tập vừa đảm bảo nguồn kinh phí tham gia BHYT.

* Trong quá trình đi thực tế viết bài chúng tôi đã gặp nghe không ít những tâm tư của người dân về chuyện tham gia hộ gia đình. Có nhiều người không đủ tiền tham gia khi nhà có gần chục nhân khẩu. Nếu trong năm 2016, chúng ta đưa vào diện bắt buộc tham gia hộ gia đình thì e rằng làm khó người dân?

Ông Phạm Lương Sơn: Tham gia BHYT hộ gia đình là quy định của pháp luật và người dân phải tuân thủ. Bên cạnh đó các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần tạo cơ chế phù hợp cho người dân theo đó có 2 giải pháp được tiến hành quyết liệt đồng bộ: giảm thiểu tối đa thủ tục hành chính, BHXH Việt Nam chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành không được yêu cầu người dân photo bất kỳ giấy tờ gì liên quan cơ quan  nhà nước như sổ hộ khẩu, tạm trú tạm vắng v.v.. Mặt khác phải có cơ chế phù hợp với những gia đình đông người, kinh tế eo hẹp thay vì đóng BHYT một năm thì có thể chia nhỏ chu trình đóng BHYT thành 1, 2, 3 hay 4 lần đóng theo quý. Khi đó BHXH sẽ cấp BHYT tương đương thời hạn đóng tiền. Tôi thấy đây là giải pháp tích cực để hỗ trợ những gia đình có kinh tế khó khăn trong khi chưa có điều kiện đóng BHYT một năm cùng với những cơ chế hỗ trợ tài chính khác nữa cho những người tham gia BHYT.

*  Thưa ông, để khuyến khích người dân tham gia BHYT chúng tôi thiết nghĩ phải làm sao để họ thấy được quyền lợi của mình phải ngày càng được chú trọng, bậy trong thời gian tới, chúng ta sẽ có những giải pháp gì đặt ra cho vấn đề này thưa ông?

Ông Phạm Lương Sơn: Để thu hút người dân tham gia BHYT thì ngoài các quy định của Luật cần phải làm sao cho người dân cảm thấy BHYT rất thiết thực với quyền lợi của chính họ. Thứ nhất đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thấy được lợi ích khi tham gia BHYT. Thứ hai phải nâng cao năng lực, chất lượng phục vụ, khám chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh, ngay từ tuyến y tế ban đầu để người dân cảm thấy hài lòng với việc tham gia BHYT, cảm thấy quyền lợi mình được đảm bảo. Chúng tôi hy vọng với những giải pháp đồng bộ này thì chính sách BHYT ngày càng hấp dẫn hơn, thu hút người dân tham gia BHYT.

Xin cảm ơn ông!