Giảm tử vong tay chân miệng - vấn đề cấp bách trong điều trị hiện nay

(VOH) - Có thể nói năm 2011 là năm mà dịch bệnh tay chân miệng diễn biến vô cùng phức tạp, gây tử vong cho 169 trường hợp bệnh nhi tại 30 tỉnh, thành. Một năm “chiến đấu” với dịch bệnh này, thiết nghĩ sự tích lũy về mặt kinh nghiệm sẽ là “kim chỉ nam” để Bộ y tế có thể vận dụng chống dịch hiệu quả hơn. Tuy nhiên, mới có 3 tháng đầu năm 2012, tình hình dịch bệnh tay chân miệng vẫn diễn tiến khó lường khi số tử vong đã là 16 trường hợp.
Ảnh minh họa.

Là người nhiều năm kinh nghiệm trong hồi sức cấp cứu nhi, bác sĩ Nguyễn Minh Tiến - khoa hồi sức cấp cứu - bệnh viện Nhi đồng 1 đã phân tích chi tiết, cụ thể những trường hợp tử vong do tay chân miệng. Trong 153 hồ sơ bệnh nhi tử vong được bác sĩ Tiến đưa ra bàn luận, nghe qua mới thấy có rất nhiều vấn đề cần phải được chú trọng hơn nữa trong công tác điều trị. Việc chuyển viện không an toàn, phân độ tay chân miệng sai, xử trí suy hô hấp không tốt, thiếu thuốc, nhiều bác sĩ chưa có kinh nghiệm xử trí, thể bệnh nặng ngày càng diễn tiến phức tạp … là những nguyên nhân chính dẫn đến tử vong cho trẻ, tập trung chủ yếu là trẻ dưới 3 tuổi. Bộ trưởng Bộ y tế PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến đặc biệt nhấn mạnh, truyền thông phải tập trung đúng đối tượng, độ tuổi trẻ thường hay mắc và tử vong do tay chân miệng nhiều nhất vẫn là trẻ dưới 3 tuổi. Tuy vậy, nhưng trẻ dưới 3 tuổi chủ yếu sinh sống tại gia đình, rất ít được giám sát và lưu tâm trong phòng bệnh. Cụ thể như trong 16 trường hợp tử vong trong năm nay đã có đến 14 bệnh nhi dưới 3 tuổi, chiếm 87,5% số tử vong. Vì vậy, bộ trưởng đề nghị:

 

Trong điều trị, chuyển độ tay chân miệng cũng được bộ y tế khuyến cáo hết sức cảnh giác, vì hầu hết những trường hợp tử vong do chuyển độ mà không được áp dụng điều trị theo đúng phác đồ. BS Minh Tiến dẫn giải, nhiều bệnh nhi thay vì rơi vào độ 4 phải đặt nội khí quản nhưng các bác sĩ không theo sát, chỉ cho thở oxy theo phác đồ của độ 3 nên bệnh nhi rất dễ tử vong. Không kịp thời nhận dạng được thể bệnh, bệnh nhi rất dễ diễn tiến xấu, dẫn đến rung thất thì xem như khó cứu. Trong khi ở Thái Lan, chỉ mới có 1 trường hợp rung thất do tay chân miệng thì tại Nhi đồng 1 đã có 8 trường hợp. Theo dõi bệnh là khâu theo bác sĩ Minh Tiến rất quan trọng:

 

Giảm tử vong tay chân miệng là vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay, Cục trưởng cục khám chữa bệnh bộ y tế TS Lương Ngọc Khuê đề nghị các tỉnh thành phía Nam phải bám sát tuân thủ theo phác đồ và cẩm nang điều trị mới nhất:

 

Bộ trưởng Bộ y tế cũng nhìn nhận, trong điều trị bệnh tay chân miệng nặng, theo sát diễn tiến sức khỏe của trẻ để kịp thời ứng cứu là vô cùng quan trọng thế nhưng, tỷ lệ điều dưỡng nhi quá ít dẫn đến đôi khi nhiều trường hợp tử vong do không được theo dõi sát:

 

Tính đến nay, cả nước đã có 21.295 ca tay chân miệng tại 63 tỉnh, thành, trong đó 16 ca đã tử vong. Nếu hệ thống phòng chống dịch không phát huy hiệu quả, gánh nặng đổ dồn về cho điều trị thì e rằng, giảm được tử vong cũng lắm gian nan bởi vì, chống dịch không phải chống từ điều trị mà phải xây từ nền tảng dự phòng.