Khám chữa bệnh ở nước ngoài, có phải vì "bụt nhà" không thiêng?

(VOH) - Theo thống kê của Bộ Y tế, trung bình mỗi năm nước ta có khoảng 40.000 người ra nước ngoài khám chữa bệnh, tiêu tốn gần 2 tỷ USD. Vì sao bệnh nhân có xu hướng ra nước ngoài điều trị ngày một đông trong khi ở Việt Nam đang có những phương pháp điều trị tương tự và trình độ y học đang dần tiệm cận với thế giới. Phải chăng người bệnh khi chọn khám chữa bệnh ở nước ngoài, chỉ bởi vì "bụt nhà" không thiêng?
Các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) thực hiện ca ghép thận từ người cho sống không cùng huyết thống cho bệnh nhi - Ảnh: do bệnh viện cung cấp

Phải nói ngay rằng chỉ có những người có điều kiện về kinh tế mới có thể ra nước ngoài điều trị bệnh. Thế nhưng trong các câu chuyện của những người chấp nhận hao tốn tiền của, công sức ra nước ngoài điều trị không chỉ vì không tin ở tay nghề của bác sĩ trong nước. Trong hành trình tìm một phương thức tối ưu chữa lành những chứng bệnh của nhiều người chất chứa bao nỗi niềm và trăn trở… Chị Vân Khánh là một người mẹ đã vất vả ngược xuôi tìm cách cứu lấy đôi mắt cho con mình khi các bác sĩ trong nước kết luận mắt cháu bé đã bị ung thư, phải múc bỏ. Không chấp nhận số phận và với tấm lòng của người mẹ, chị bắt đầu lên mạng tìm kiếm thông tin, dò hỏi khắp nơi. Qua 4 lần phỏng vấn, chị đưa con sang được Mỹ để điều trị . Chị kể, điều quan trọng nhất chị tìm thấy ở nước ngoài không chỉ về trình độ kỹ thuật tay nghề cao mà ở đó có sự minh bạch và sự vấn an tâm lý cho thân nhân người bệnh: "Sự chia sẻ và minh bạch trong hồ sơ bệnh án là điều đáng nói. Ở nước ngoài, họ rất minh bạch vấn đề này. Ví dụ trước khi gây mê và uống thuốc, họ điều giải thích rõ với mình là con mình uống thuốc gì, tác dụng ra làm sao, có phản ứng gì không, còn ở nước ta thì bác sĩ không hề nói bất cứ điều gì".

Sau khi điều trị ở Mỹ, chị chuyển tiếp con mình về Thái Lan, cũng chỉ là nước trong khu vực Đông Nam Á -  nhưng chi phí khám chữa bệnh cũng lại không quá cao so với các khu vực khác. Điều chị tâm đắc nhất là ở nơi này bác sĩ có thể giải thích và trò chuyện với bệnh nhân cho đến khi nào bệnh nhân không còn thắc mắc, điều mà hầu hết các bệnh nhân rất hiếm khi được thỏa mãn khi khám chữa bệnh trong nước. Chị Vân Khánh kể tiếp: "Bác sĩ sẽ đưa mình vô phòng giải thích rõ mắt của con mình như thế này, khi nhỏ thuốc vào sẽ ra sao, nên tập thể thao như thế nào… Bác sĩ sẽ giải thích khi nào mình không còn đặt câu hỏi nữa thì thôi".

Phòng VIP ở một bệnh viện tại nước láng giềng có giá tương đương 2 triệu đồng. Ảnh: VNN

Trường hợp của chị Vân Khánh cũng là một trong khá nhiều những câu chuyện mà chúng tôi đã tìm hiểu và nghe được khi người bệnh chọn các cơ sở y tế ở nước ngoài để gởi gắm niềm tin. Tuy vậy, để đạt được dịch vụ lý tưởng như thế và kèm theo là chi phí điều trị khá cao. Rất nhiều bệnh nhân phải bỏ cuộc giữa chừng, tìm về các bệnh viện trong nước. Trong số ấy, không ít người  may mắn điều trị hiệu quả và hồi phục. Như con trai của anh Thuận, cách đây hơn chục năm cháu bị ung thư tuyến tùng, gia đình phải vất vả ngược xuôi chạy tiền lo cho con sang Singapore chữa trị. Tuy vậy, được một thời gian chi phí không kham nổi đành quay về, được các bác sĩ bệnh viện Ung Bướu TPHCM chữa trị, đến nay cháu đã khỏe mạnh và trở về về cuộc sống đời thường. Anh Thuận khẳng định bệnh nhân rất thích không gian tại bệnh viện nơi điều trị, cụ thể là Singapore: "Tôi rất tin trình độ chuyên môn bác sĩ mình nhưng có điều đặc biệt là ở Singapore, không khí trị bệnh rất tốt cho bệnh nhân và gia đình bệnh nhân, vô bệnh viện như khách sạn 4, 5 sao, nhưng chi phí cũng rất đắt".

Cũng đồng tình với thực tế trên, nhiều bác sĩ chia sẻ, ở một số bệnh lý, tay nghề và sự khéo léo của  bác sĩ Việt Nam không thua kém nước bạn, nhưng họ hơn mình ở không gian và cung cách phục vụ. Bác sĩ Trần Văn Khanh - Giám đốc bệnh viện Quận 2 cũng là người từng được tập huấn các kỹ thuật y khoa ở nước bạn nhìn nhận: "Một số bệnh lý ở nước ngoài làm không hơn mình, không khéo léo bằng mình, thực chất mình trong nghề mình biết nhưng điều kiện về không gian thì họ hơn mình và tất nhiên chi phí điều trị rất tốn kém".

Bác sĩ Lê Hoàng Minh - Giám đốc bệnh viện Ung Bướu TP cho rằng, tay nghề bác sĩ Việt Nam không thua các bác sĩ nước ngoài, nhưng họ vượt trội hơn mình là chỗ: "Khả năng chuyên môn của các bác sĩ Việt Nam, nhất là chuyên khoa không hề thua nước ngoài vì họ được đào tạo và tu nghiệp tại nước ngoài, nhưng về cơ sở vật chất chưa đáp ứng dịch vụ cho người bệnh vì quá tải".

Điều đọng lại trong tất cả những trường hợp, ý kiến nêu trên, là gì? Rõ ràng trình độ bác sĩ trong nước không thua kém, thậm chí còn giỏi hơn trong một số lĩnh vực như tim mạch, ung bướu, ngoại chấn thương, sản nhi. Nhưng rõ ràng là cơ sở vật chất, cung cách phục vụ, thái độ ứng xử của đội ngũ y bác sĩ chưa tốt, chưa chuẩn mực... khiến xu hướng ra nước ngoài khám chữa bệnh phát triển như trào lưu. Ở những nơi đó, mặc dù tốn kém hơn, nhưng người bệnh cảm thấy mình được tôn trọng, cộng với sự minh bạch rõ ràng trong phác đồ điều trị để người nhà cùng hợp tác và an tâm biết được về các liệu pháp điều trị của bác sĩ. Tất cả những điều này không phụ thuộc vào yếu tố chuyên môn, có thể khắc phục được nếu có quyết tâm... Và để làm được điều này, chúng ta cần phải giải quyết nhanh bài toán quá tải trong ngành y tế. Khi mà bệnh nhân còn phải nằm chung 2, 3 người một giường, thời gian thăm khám của bác sĩ vội vã và thái độ của các nhân viên y tế thiếu chuyên nghiệp và thiếu thân thiện thì những bệnh nhân có kinh tế khá giả sẽ quay lưng với nền y học nước nhà không chỉ bởi vì tâm lý sính ngoại hay vì bởi "bụt nhà không thiên".