Khí thế hào hùng của người dân ngoại thành trong ngày khởi nghĩa giành chính quyền cách đây 65 năm

(VOH) - Ngoại thành, vùng ven Sài Gòn – Chợ Lớn trong những năm thực dân Pháp xâm lược là nơi có phong trào cách mạng phát triển khá sớm.

Một cảnh cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn ngày 25-8-1945. Ảnh: T.L.

Vùng ngoại thành rộng lớn là một trong những nơi che chở cán bộ và chuẩn bị cho cuộc Cách mạng tháng Tám mùa thu lịch sử, đặc biệt là cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền Sài Gòn ngày 25/8 một cách khẩn trương, chu đáo. Nông dân ngoại thành Sài Gòn – Chợ Lớn đã cùng với cả nước vùng lên cướp chính quyền, lật đổ chế độ thống trị tàn bạo của thực dân, phong kiến, xây dựng một nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, đón chào ngày 2/9, ngày Quốc khánh  lịch sử vẻ vang của toàn dân tộc. Bồi hồi nhớ lại những ngày hào hùng ấy, ông Trương Thành Hỷ, năm nay hơn 80 tuổi, ở xã Thới Tam Thôn, huyện Hóc Môn kể, những ngày này cách đây 65 năm phong trào quần chúng và các đội tự vệ vô cùng lớn mạnh, không khí khởi nghĩa bao trùm lên ở hầu hết các làng quê, thôn xóm. Nổi bật nhất là chấp hành lệnh tổng khởi nghĩa của Ủy ban Kháng chiến toàn quốc và kế hoạch của Xứ ủy Nam kỳ, ngay từ đêm 24/8/1945, quần chúng cách mạng mà chủ yếu là nông dân ngoại thành và các tỉnh lân cận mang theo giáo mác, tầm vông vạt nhọn… bằng mọi phương tiện rầm rập kéo về nội thành để tham gia khởi nghĩa giành chính quyền. Trong đó, phải kể đến là tầng lớp nông dân và lực lượng đoàn viên công đoàn, lực lượng Thanh niên Tiền phong đã có mặt ở khắp mọi nơi để sẵn sàng chiếm lĩnh những mục tiêu được phân công. Từ 19 giờ tối ngày 24/8, lực lượng khởi nghĩa  đã tiến hành chiếm sở công an, cảnh sát, nhà ga, bưu điện, nhà đèn, các quận, bót, chiếm luôn dinh Khâm sai,…. Đến sáng sớm ngày 25/8, cả triệu quần chúng nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn và các tỉnh lân cận ào ạt kéo vào nội thành với một khí thế sục sôi cách mạng. Đoàn người hô vang như sấm dậy khẩu hiệu: “Việt Nam hoàn toàn độc lập!”, “Tất cả chính quyền về tay Việt Minh!”, “Mặt trận Việt Minh muôn năm!”, “Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!”, “Độc lập hay là chết!”. Cờ đỏ sao vàng tràn ngập đường phố, phấp phới bay trên các công sở. Riêng với huyện Hóc Môn, ông Trương Thành Hỷ nói về không khí này:

Đến thăm những vùng quê cách mạng trong những ngày hào hùng và khí thế cách mạng này của 65 năm trước, chúng tôi không khỏi bất ngờ khi nghe giới thiệu về những chiến tích hào hùng của nông dân ngoại thành  Sài Gòn – Chợ Lớn với những dụng cụ đánh giặc hết sức đơn sơ như tầm vong vạt nhọn, như chiếc mỏ tre, thùng thiết,… mà kêu gọi toàn dân đứng lên chiến đấu. Mặc dù tuổi cao, sức yếu, trí nhớ suy giảm nhưng những cụ ông, cụ bà - những người nông dân trực tiếp hay không trực tiếp tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong của 65 năm về trước vẫn kể vanh vách, đầy khí thế về một phần trong cuộc đời làm cách mạng vẻ vang của mình,  về những người nông dân chân lấm tay bùn đứng lên cứu quốc. Dù không trực tiếp tham gia nhưng với lứa tuổi 13 - 14, lúc bấy giờ, ông Nguyễn Công Danh cũng đã được gia đình, cán bộ cách mạng giáo dục và hăng hái tham gia cùng các anh chị trong xóm hô hào chiến đấu, chống lại chính quyền thực dân. Với truyền thống của quê hương Vĩnh Lộc anh hùng, hào khí ấy đối với mọi tầng lớp nhân dân không ở đâu bằng. Ông Nguyễn Công Danh, Cán bộ hưu trí năm nay gần 80 tuổi, hiện cư ngụ tại xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh nói về kỷ niệm của mình:

Vào thời điểm khí thế sôi sục này, người chiến sĩ cách mạng luôn dựa vào dân mà phát động phong trào. Các anh, các chị chiến sĩ thanh niên tiền phong đều nương tựa vào dân mà sống, mà chiến đấu. Ông Cao Long Hạ, hiện cư ngụ tại xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi kể, đến sáng ngày 25/8, hàng vạn nhân dân ngoại thành kéo về nội thành với đủ loại vũ khí như súng, giáo mác, gậy gộc,… cùng với các biểu ngữ, cờ đỏ sao vàng với một khí thế hùng dũng chưa từng thấy. Ông Cao Long Hạ nhớ lại:

Tiếng trống khởi nghĩa, tiếng mõ Nam Lân vang từ xã này sang xã khác, quận này sang quận khác, tin cướp chính quyền thắng lợi tới tấp bay về, càng về khuya càng dồn dập liên hồi đã khiến tinh thần của nhiều bà con nông dân ngoại thành càng sục sôi chiến đấu. Là nông dân của quê hương Mười Tám thôn vườn trầu, ông Đặng Văn Anh, năm nay 86 tuổi, hiện ngụ tại ấp Tiền Lân, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn cho biết nông dân ở đây hào hứng lắm, không sợ gì cả mà xông lên chiến đấu. ông Đặng Văn Anh nói:

65 năm qua, cuộc Cách mạng Tháng Tám ở Sài Gòn – Chợ Lớn vẫn in đậm trong tâm trí mỗi người dân Việt Nam về khí thế hào hùng sục sôi cách mạng của hàng triệu người, quyết giành lấy chính quyền về tay nhân dân. Đó là cuộc tập hợp quần chúng cách mạng lớn trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta; là thể hiện ý chí và quyết tâm của một dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương – chính Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam. Giai cấp nông dân, những con người bình dị, chịu thương, chịu khó đã cùng sát cánh với Cách mạng và chiến đấu anh dũng mang lại những chiến tích oai hùng in đậm mãi trong lòng mọi người chúng ta hôm nay./.