Lập quỹ bồi thường từ tiền thu hoạt động tội phạm là hợp lý

(VOH) - Tại phiên thảo luận về dự án Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước (sửa đổi) mới đây, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình, ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi đã đề nghị lập ra một quỹ bồi thường bằng tiền thu được từ nguồn gốc hoạt động tội phạm như buôn lậu, ma túy, tham nhũng... bị sung công.

Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình, ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi

Dư luận bức xúc chuyện oan sai do cán bộ nhà nước gây ra nhưng lại lấy tiền thuế của dân để đền bù. Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình, ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi cho rằng việc lập quỹ bồi thường bằng tiền thu được từ nguồn gốc hoạt động tội phạm là hợp lý. Trao đổi với báo chí, đại biểu Nguyễn Hòa Bình nói rõ hơn về đề xuất này

Thưa ông, ông đề xuất dùng nguồn tiền thu được từ các hoạt động tội phạm như buôn lậu, ma túy, tham nhũng... bị sung công để lập quỹ bồi thường oan sai, thiệt hại. Nhưng có ý kiến cho rằng, tiền nào cũng là tiền ngân sách?

Ông Nguyễn Hòa Bình: Theo quy định của Việt Nam thì sung công quỹ thì vào ngân sách chứ nhiều nước họ có coi tiền này là ngân sách đâu. Đất nước chẳng giàu hay nghèo hơn vì khoản tiền ấy. Và cũng không ai trông cậy vào khoản tiến ấy để nuôi bộ máy hay đầu tư cả.

Nên nhớ, chúng ta phấn đấu cho một xã hội không tội phạm, chứ không phải là chúng ta phấn đấu cho một xã hội thu được nhiều tiền từ hoạt động tội phạm.

Tất cả tiền có được từ tội phạm sẽ được dùng để phục vụ cho cuộc đấu tranh chống tội phạm, để trang trải cho rủi ro của cuộc đấu tranh này, điều này là hợp lý thôi.

Có điều nếu thực hiện như ông đề xuất, nguồn quỹ là khá lớn trong khi vụ án oan như ông nói không nhiều, không cần quỹ lớn đến vậy?

Ông Nguyễn Hòa Bình: Thực ra, số tiền này không phải chỉ dùng cho bồi thường án oan mà cho cuộc đấu tranh chống tội phạm. Nhu cầu cuộc đấu tranh chống tội phạm hiện nay là rất nhiều, thậm chí ngân sách còn phải bỏ ra thêm.

Tôi có thể nói cụ thể như là mua phương tiện hay là rất nhiều việc cho Bộ Công an, cho Viện Kiểm sát, cho Tòa án. Tôi ví dụ là cơ quan điều tra, cảnh sát trưng dụng xe của dân đi trấn áp tội phạm, nếu xe bị hư hỏng thì cũng phải đền cho người ta, mình lấy từ tiền này.

Còn việc bồi thường để khắc phục những rủi ro thì đúng là không nhiều.

Nhưng cũng có ý kiến lo ngại việc lập quỹ như vậy không góp phần nâng cao trách nhiệm của người thực thi công vụ, cán bộ sẽ ỷ lại vì đã có tiền bồi thường oan sai, bản thân không phải hoàn trả?

Ông Nguyễn Hòa Bình: Không phải chỉ có tiền. Những cán bộ đã được phong các chức danh tư pháp người ta đều có lòng tự trọng, có sĩ diện. Chúng ta đừng nghĩ là họ chỉ suy nghĩ về chuyện bồi hoàn tiền, họ còn có công danh sự nghiệp, uy tín và kỷ luật nhất là kỷ luật chuyên môn.

Chúng tôi cũng đang xây dựng quy chế về kỷ luật nội bộ theo tinh thần rất chặt chẽ. Nếu vi phạm mức nào đó thì sẽ không được phân án để làm tiếp, mức nào đó thì sẽ không được tái bổ nhiệm và ở mức độ nào đó sẽ tước lại chức danh tư pháp.

Vừa qua, có ĐBQH đề nghị xem lại vụ bồi thường oan sai cho ông Huỳnh Văn Nén, vì so sánh với vụ ông Nguyễn Thanh Chấn thì mức thỏa thuận bồi thường do Tòa án đưa ra rất chênh lệch và đến giờ vẫn chưa thương lượng xong? Ý kiến ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Hòa Bình: Không nên so sánh giữa vụ nọ với vụ kia mà cái chúng ta cần làm là phải so sánh với pháp luật, có đúng luật hay không. Tòa chỉ tuân thủ pháp luật và làm theo luật, còn nếu luật bất cập thì cần phải sửa đổi.

Còn khi không thương lượng được thì không có cách nào khác phải ra tòa để phân xử. Tòa án không thể dựa vào vụ nọ để bồi thường cho vụ kia, như thế chúng ta tạo ra một tiền lệ là không bao giờ có điểm dừng.

Nghe nội dung phỏng vấn ông Nguyễn Hòa Bình

Cảm ơn ông