Mô hình chính quyền đô thị: Tinh gọn, trách nhiệm, tự chủ

(VOH) - Sáng nay (10/8), HĐND TP.HCM đã tổ chức Hội nghị báo cáo đề án thí điểm xây dựng mô hình chính quyền đô thị của TP.HCM. Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm – Chủ tịch HĐND TP.HCM chủ trì hội nghị.
Cấp dưới của chính quyền TP.HCM sẽ bao gồm 4 thành phố vệ tinh là: thành phố Đông, thành phố Tây, thành phố Nam và thành phố Bắc. (ảnh minh họa: Khu dân cư Miếu Nổi, quận Phú Nhuận - K.Huân)

Theo đề án, TP.HCM được xây dựng theo mô hình “chuỗi đô thị”. Chính quyền TPHCM có quy mô toàn bộ 24 quận - huyện hiện nay; chính quyền TP.HCM vừa đóng vai trò là chính quyền cấp trên cơ sở, vừa là chính quyền cấp đô thị của 13 quận nội thành gồm quận 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Gò Vấp, Tân Bình và Tân Phú. Tại mỗi quận, phường sẽ tổ chức các cơ quan đại diện hành chính với hình thức là ủy ban hành chính, có chủ tịch ủy ban hành chính hay quận trưởng, phường trưởng.

Cấp dưới của chính quyền TP.HCM sẽ bao gồm 4 thành phố vệ tinh là: thành phố Đông, thành phố Tây, thành phố Nam và thành phố Bắc. Người đứng đầu UBND 4 thành phố này đề nghị gọi là chủ tịch hoặc thị trưởng. Sau khi tổ chức thành 4 thành phố mới, địa bàn nông thôn còn lại bao gồm huyện Củ Chi, huyện Cần Giờ và một phần nhỏ huyện Bình Chánh có diện tích khoảng 1.300 k

m2 sẽ được tổ chức thành các xã và thị trấn. Xã và thị trấn là cấp chính quyền cơ sở có HĐND và UBND, có cơ chế tự chủ cao, tương đương với chính quyền 4 thành phố vệ tinh. Điểm đáng lưu ý của đề án này là thẩm quyền về tài chính công, trong đó phân định rõ ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương. 

Đối với ngân sách Trung ương, việc thu – chi sẽ theo cơ chế ủy nhiệm, chịu sự giám sát của Trung ương. Đối với ngân sách địa phương, địa phương hoàn toàn tự chủ thu chi và tự chịu trách nhiệm, tiến tới xóa bỏ cơ chế xin – cho trong phân bổ ngân sách. Từ đó, chính quyền địa phương phải xây dựng bộ máy điều hành gọn nhẹ, phù hợp với nhu cầu công vụ, hạn chế tình trạng bộ máy công chức cồng kềnh nhưng thiếu hiệu quả như hiện nay. Ngoài ra, việc đổi mới chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan chuyên môn thuộc chính quyền TP.HCM cũng là một điểm đột phá trong đề án lần này. Ông Trương Văn Lắm – Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM nêu rõ:



Sau khi nghe báo cáo tóm tắt đề án xây dựng mô hình chính quyền đô thị của thành phố, nhiều đại biểu đã đề nghị cần làm rõ về lợi ích cụ thể của người dân trong đề án này. Trả lời về vấn đề này, Tiến sĩ Trần Du Lịch – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc Hội TP.HCM, thành viên ban soạn thảo đề án, cho biết:

Bên cạnh những mặt đột phá, đề án lần này cũng đặt ra bài toán khó cho chính quyền thành phố vì sẽ có sự thiếu thống nhất, mâu thuẫn giữa hệ thống văn bản, chính sách của thành phố với cả nước. Cho biết thêm về đề án thí điểm xây dựng mô hình chính quyền đô thị của TP.HCM, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm – Chủ tịch HĐND TP.HCM khẳng định:

Sau hội nghị hôm nay, TP.HCM sẽ tiếp tục tổ chức lấy ý kiến từ các tầng lớp nhân dân để hoàn chỉnh đề án. Sau khi được Chính phủ đồng ý và được Quốc hội cho phép, thành phố sẽ lập phương án tổ chức sắp xếp bộ máy nhân sự, xác định chức năng nhiệm vụ của chính quyền từng đô thị, hoàn thành triển khai thực hiện đề án trong năm 2015 để áp dụng mô hình mới từ năm 2016
.