Tin tức(VOH) - Hình ảnh những chiếc bè lênh đênh giữa dòng sông, đẹp và nên thơ trong mắt du khách nhưng phía sau hình ảnh đẹp đó, là sự ô nhiễm môi trường đáng được quan tâm. Vậy làm thế nào để bảo đảm môi trường cho dòng nước đầu nguồn, nước sinh hoạt cho người dân ở thành phố HCM và thành phố Biên Hoà? mời quý vị đến với bài 2 tựa đề Hướng ra cho làng cá bè La Nga trong loạt bài Một ngày ở làng cá bè La Ngà. Do phóng viên Thanh Nga – Ngọc Thanh thực hiện.
Để tránh nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước sông Đồng Nai do các hộ sinh sống và làm nghề nuôi cá bè trên lòng hồ Trị An. Năm 1999, UBND tỉnh Đồng Nai đã thực hiện dự án di dân làng cá bè La Ngà thuộc huyện Định Quán. Mục đích của dự án là di dời dân để tránh gây ô nhiễm nguồn nước sông Đồng Nai, nhưng vẫn đảm bảo nghề nuôi cá bè truyền thống của người dân, vì vậy chủ trương của dự án là người dân làng bè vẫn được tiếp tục nuôi cá, nhưng không được phát triển thêm bè cá và mỗi bè chỉ được cắt đặt người trông coi chứ không được sinh sống trên bè.
Quy định là vậy nhưng thực tế, tại làng bè xã La Ngà khu tái định cư cách khá xa nơi đặt bè, nên mặc dù dự án đã triển khai từ nhiều năm nay nhưng tại các khu tái định cư này, người dân vẫn chưa làm nhà sinh sống. Nhiều hộ đã làm nhà thì chỉ làm tạm bợ cốt để giữ đất, còn người thì vẫn sinh sống trên bè . Có ý kiến rằng : “Muốn di dời cư dân làng bè vào khu tái định cư đồng nghĩa với việc lên bờ sinh sống, thỏa mãn điều kiện nhà ở vẫn chưa đủ, mà còn phải đảm bảo cuộc sống bằng hoặc hơn khi họ sống trên bè. Muốn vậy thì giải pháp đổi nghề là “ thượng sách”. Ở đây việc thay đổi nghề đối với người dân là rất khó, vì nghề nuôi cá bè là nguồn thu nhập chính”. Lên bờ, không phải bà con làng bè chưa nghĩ tới điều này,tuy vẫn còn có người khư khư ý định “ truyền nghề” cho con cháu, nhưng có phải con cháu nào cũng “ lưu luyến” cuộc sống cũng như công việc nuôi cá bè. Em Diễm Trinh, 17 tuổi sinh ra đã ở trên bè, học sinh Trường phổ thông Phú Ngọc, cho biết :
Mô hình nuôi cá bè trên sông La Ngà, là cuộc sống của hằng trăm hộ gia đình. Tuy là “ chim trời – cá nước” nhưng nếu chỉ có khai thác mà không quan tâm đến công tác bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản, khai thác một cách hợp lý nhằm đảm bảo sự bền vững của nguồn thủy hải sản, thì về lâu dài liệu có còn đem lại thu nhập ổn định cho họ nữa không, hay lại một lần nữa phải nhổ sào xuôi theo con nước, tìm bến mới ? Được biết, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã chỉ đạo và giao Chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản xây dựng phương án quy hoạch, quản lý việc nuôi cá bè trên Hồ Trị An. Năm 1999 Chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản – Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng Nai đã có phương án sắp xếp lại hoạt động thủy sản trên hồ Trị An.
Ông Cao Huy Tuấn, phó chi cục trưởng chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản– Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng cho biết:
Năm 2001, làng cá bè trên sông La Ngà thuộc huyện Định Quán, được quy hoạch lại trên cơ sở giảm số lượng bè cá và gia đình người nuôi không được phép ở lại trên bè. Thế nhưng việc thực hiện quy hoạch này vẫn gặp nhiều khó khăn. Theo ông Tuấn, chủ trương của nhà nước là phải quy họach lại làng cá, để giải quyết việc cấp nước, môi trường cho hơn 10 triệu dân ở vùng hạ lưu, vì vậy bằng bất cứ giá nào cũng phải quyết tâm thực hiện. Ông Huy Tuấn nói :
Như người ta vẫn nói “ cho chiếc cần câu, chứ không cho con cá”. Giải pháp căn cơ nhất vẫn là nâng cao kiến thức, đi đôi với việc dạy nghề.Theo ông Lê Duy Tín, Phó giám đốc Sở Lao Động – TBXH Tỉnh Đồng Nai, Huyện Định Quán được Cục Dạy nghề chọn làm điểm thực hiện mô hình dạy nghề cho thanh niên ở địa bàn miền núi. Tìm hiểu vấn đề này, ông Ngô Phan Tuấn – giám đốc trung tâm dạy nghề huyện Định Quán, cho biết :
Góc nhìn nào để có thể giữ lại làng cá bè La Ngà, với hình ảnh của những chiếc bè lênh đênh giữa dòng sông, từng níu chân du khách phương xa, nhưng vẫn đảm bảo môi trường cho dòng nước đầu nguồn, là bài toán mà Tỉnh Đồng Nai chưa tìm ra đáp án “ thấu tình đạt lý”. Có lẽ vậy, mà sau 10 năm triển khai thực hiện dự án di dời, làng cá bè La Ngà ở 2 xã La Ngà và Phú Ngọc thuộc huyện Định Quán vẫn chưa hoàn thành. Hiện tại, người dân sống trên bè vẫn phát triển theo chiều hướng nhiều hơn và nguồn nước sông Đồng Nai vẫn đang tiếp tục bị ô nhiễm./.
Thanh Nga – Ngọc Thanh