Nam kỳ khởi nghĩa: Cuộc tổng diễn tập cho Cách mạng tháng Tám thành công

(VOH) - Cuộc khởi nghĩa Nam kỳ nổ ra từ giửa đêm 22 rạng 23/11 cho đến ngày 31/12/1940 - cách đây tròn 70 năm. Đây là cuộc khởi nghĩa vũ trang có qui mô rộng lớn và mạnh mẽ nhất kể từ lúc thực dân Pháp xâm lược nước ta năm 1858 đến 1940.


Đoàn Thanh Niên phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa (11-1940).

Trong đêm 22 rạng 23/11/1940 nhân dân các quận Gò Vấp - Hóc Môn - Nhà Bè - Thủ Đức. Trung quận, Đức Hòa, Cần Giuộc, Cần Đước nổi dậy đánh trống mỏ, phèng la, thùng thiếc vang dội, kéo ra đường tuần hành thị uy, hô vang khẩu hiệu, kêu gọi tề, lính đầu hàng, chiếm nhà việc, uy hiếp tinh thần địch, tiến công vào các bót định, nhiều nơi lính hoảng sợ, bỏ súng trốn chạy. Ta lấy súng trang bị cho nghĩa quân- Tâm điểm cuộc khởi nghĩa Nam kỳ ở vùng Saigon Chợ Lớn Gia Định ở khu vực Hóc Môn- Đức Hòa- ở Mỹ Tho cuộc khởi nghĩa Nam kỳ bước đầu đã thu thắng lợi lớn 75/114 xã nổi dậy giành quyền làm chủ. Lần đầu tiên trong lịch sử cờ đỏ sao vàng đã xuất hiện ở chợ giữa (Mỹ Tho). Trong quá trình khởi nghĩa, các đội du kích đã chiếm 11 đồn bót, diệt 23 tên thu 44 súng, bảo vệ tốt việc chia lúa gạo cho tá điền và dân nghèo, bảo vệ các phiên tòa cách mạng xử bọn cường hào ác bá…Ở Vĩnh Long Nam Kỳ khởi nghĩa chiếm được quận đường Vũng Liêm- nhiều nhà việc ở Tam Bình, Trà Ôn bị du kích chiếm giữ…Và hầu hết “Nam kỳ lục tỉnh” lực lượng tham gia khởi nghĩa Nam kỳ đều đồng loạt nổi dậy chống bọn thực dân Pháp và bè lũ tay sai- bọn địa chủ cường hào ác bá. Tuy cuộc khởi nghĩa Nam kỳ thất bại và bị thực dân Pháp đàn áp khốc liệt, hàng vạn chiến sĩ cách mạng Nam kỳ- Từ Sàigòn Chợ Lớn- Gia Định, đến Cà Mau- Rạch Giá- Hà Tiên bị giết , bị tù đày , hàng ngàn quần chúng cách mạng bị đàn áp. Và lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh VN- giặc Pháp đã dùng máy bay bỏ bom ở chợ Giữa (Mỹ Tho) ở Hòn Khoai (Cà Mau) để đàn áp cuộc khởi nghĩa ở Nam kỳ 70 năm về trước.

Qua các cuộc khởi nghĩa, Nghị quyết hội nghị TW Đảng lần thứ 8- tháng 5/1941 phân tích 3 cuộc khởi nghĩa ở Bắc Sơn- Nam Kỳ- Đô Lương diễn ra hơn 3 tháng ở ba miền Bắc, Trung, Nam đã cho rằng: “Đó là những tiếng súng báo hiệu cho cuộc khởi nghĩa toàn quốc, là bước đấu tranh bắng vũ lực của các dân tộc Đông Dương. Bài học lớn nhất trong cuộc khởi nghĩa Nam kỳ là cuộc khởi nghĩa tuy có thất bại, các chiến sĩ cộng sản và quần chúng cách mạng và các tổ chức Đảng có bị tàn sát nặng nề, nhưng tinh thần quyết tử cho tổ quốc quyết sinh vẫn lưu truyền trong huyết quản của nhân dân Nam kỳ lục tỉnh. Sau thất bại Nam kỳ khởi nghĩa- các chiến sĩ cộng sản thoát được trong cuộc đàn áp của giặc lại kiên cường âm thầm mốc nối xây dựng lại cơ sở trong lòng dân- Đây là giai đoạn đầy thử thách tôi luyện và trưởng thành của những người cộng sản và quần chúng cách mạng ngay trong biển máu của sự đàn áp dữ dội của giặc Pháp- Bởi chỉ không đầy 5 năm sau- Cuộc cách mạng tháng tám vĩ đại đã thành công…Chính nhờ tinh thần cảm tử cho dân tộc quyết sinh của các chiến sĩ Nam kỳ khởi nghĩa đã góp phần hun đúc lòng quả cảm chí kiên cường cho Đảng ta, cho dân tộc ta đã giành thắng lợi trong cuộc cách mạng tháng 8/1945- trong công cuộc kháng chiến dưới mưa bom bảo đạn 30 năm trời không nghỉ để đánh bại hết giặc Pháp đế giặc Mỹ xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc và bảo vệ vững chắc biên cương hải đảo và cho cả đến hôm nay thành tựu bước đầu đầy hiệu quả trong công cuộc đổi mới đất nước. Bài học cuộc khởi nghỉa Nam kỳ 70 năm về trước còn nguyên tính Thời sự của nó.

Hữu Quan