Nâng cao chất lượng xe buýt trước khi tăng giá vé - một giải pháp cấp bách
(VOH) - Ông Dương Hồng Thanh, Phó Giám đốc Sở giao thông vận tải TP.HCM cho biết, hiện TP có 151 tuyến xe buýt trong đó có 36 tuyến không trợ giá của hơn 30 doanh nghiệp vận tải hành khách. Tính đến hiện nay, trung bình mỗi ngày có hơn 1 triệu lượt khách sử dụng phương tiện xe buýt chiếm chỉ khoảng 5,4% người dân TP sử dụng xe buýt. Đây là con số cho thấy còn quá thấp so với mục tiêu đề ra. Như vậy, để giải quyết đựơc vấn đề xe buýt ở TP thì rất cần có một tiếng nói chung giữa nhiều đơn vị quản lý cùng tham gia thực hiện. Có như vậy, xe buýt ở TP mới ngày càng hoàn thiện và chiếm được cảm tình nhiều hơn nữa của người dân thành phố. Sở giao thông vận tải TP cũng cho rằng: bài học kinh nghiệm lớn nhất sau hơn 6 năm phát triển vận tải hành khách công cộng ở TP đó là sự đầu tư tương xứng từ phía Nhà nước thông qua chính sách trợ giá, chính sách đầu tư phương tiện, cơ sở hạ tầng, bến bãi; ngành giao thông vận tải luôn theo dõi, giám sát và điều chỉnh kịp thời các bất hợp lý cho phù hợp với điều kiện thực tế theo từng thời điểm, từng giai đoạn. Các doanh nghiệp xe buýt cũng đã ý thức chia sẻ cùng Nhà nước trên cơ sở tự thân vận động nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, đồng thời đưa ra một số chính sách nâng cao chất lượng phục vụ hành khách theo định hướng khách hàng.
Nhờ vậy, trong những năm qua, hệ số hành khách bình quân mỗi chuyến đều tăng, cụ thể năm 2008 tăng 1,76 lần so với năm 2004. Với hệ số này lẽ ra số tiền trợ giá sẽ giảm. Tuy nhiên, giá thành vận chuyển bình quân mỗi khách lại tăng 1,15 lần. Do đó, trong thời điểm này, Sở giao thông vận tải lại đề nghị tăng giá xe buýt. Lý giải việc này, Sở giao thông vận tải TP cho rằng do xăng dầu và nhân công tăng dẫn đến chi phí vận chuyển bình quân tăng 1,94 lần. Chất lượng dịch vụ cũng đã được cải thiện nhiều so với trước; tần suất giữa các chuyến hiện nay chỉ còn 6 đến 10 phút/chuyến, thời gian phục vụ 14giờ/ngày. Theo ông Dương Hồng Thanh, sắp tới sẽ nghiên cứu điều chỉnh giá vé cho phù hợp. Ông cũng cho rằng Sở không muốn tăng giá vé nhưng đây việc làm cần thiết, vì để giảm tiền trợ giá cho nhà nước và cần có sự chia sẻ của người dân. Ông Dương Hồng Thanh cũng hứa sẽ nâng cao chất lượng và đội ngũ phục vụ trên xe buýt. Ông Thanh giải bày:
Để giải quyết vấn đề bất cập cũng như tăng giá vé xe buýt, Sở giao thông vận tải đang nghiên cứu đề xuất một số tuyến đường có làn đường dành riêng cho xe buýt bên cạnh tiến đến sử dụng xe buýt chạy bằng nhiên liệu sạch - sử dụng khí thiên nhiên nén. Một số khó khăn hiện nay cũng được đề cập đến là tình hình kẹt xe, đào đường, bãi đậu xe buýt cũng được Sở giao thông quan tâm.
Dưới góc độ là người giám sát, ông Huỳnh Công Hùng - Phó ban kinh tế ngân sách HĐND TP cho rằng, trợ giá cho phát triển giao thông công cộng là điều cần thiết và song song đó là phải nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút người dân sử dụng. Về việc tăng giá vé 1.000đồng/lượt/khách theo tính toán thì sẽ giảm bù trợ giá được khoảng 120 tỷ đồng. Thế nhưng, ông Huỳnh Công Hùng cho rằng cần phải xem xét kỹ lưỡng và cân nhắc thời điểm áp dụng. Mặt khác, cần xem xét bố trí luồng, tuyến phù hợp để hạn chế trùng tuyến gây lãng phí tiền của nhà nước. Ông Hùng đề nghị:
Chủ tịch Hội đồng nhân TP Phạm Phương Thảo cũng nhìn nhận: nhiều tuyến xe buýt hoạt động không hiệu quả, trùng lắp gây lãng phí lớn cho ngân sách TP khi trợ giá. Trợ giá cho xe buýt sẽ còn tiếp tục lâu dài. Trên thế giới, nhiều nước cũng phải làm như thế. Nhưng trợ giá bao nhiêu phải trên cơ sở hiệu quả kinh tế, xã hội và khả năng ngân sách của TP. Theo dự toán và phân bổ ngân sách TP năm 2009 mà HĐND TP đã thông qua, tiền trợ giá cho hoạt động xe buýt là 600 tỷ đồng. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống xe buýt trong điều kiện hạ tầng giao thông của TP phát triển chưa đồng bộ, vấn đề quan trọng nhất là việc sắp xếp luồng tuyến xe buýt thật khoa học, hợp lý, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân TP nhưng tránh trùng lắp. Ngoài ra, ngành giao thông vận tải cũng cần đa dạng các loại xe buýt cho phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông và mạng lưới tuyến xe buýt của Tp. Bà Phạm Phương Thảo nhấn mạnh đến việc nâng cao chất lượng của xe buýt:
Có thể nói, hiện nay, mạng lưới tuyến xe buýt đã phủ khắp, giảm thời gian chờ đợi của khách, đồng thời xe buýt cũng đã tăng thời gian hoạt động trong ngày. Vấn đề còn lại là, các doanh nghiệp xe buýt cần nhận thức đúng việc phải nhanh chóng nâng cao chất lượng dịch vụ xe buýt theo định hướng khách hàng. Hãy xem khách hàng của mình là thượng đế, thì mới hy vọng hình ảnh xe buýt Tp cổ vũ được người dân sử dụng xe công cộng nhiều hơn nữa./.
Minh Tâm