Nên cân nhắc những quy định truy cứu trách nhiệm hình sự pháp nhân

(VOH) - Sáng 30/10, Quốc hội họp toàn thể tại hội trường, thảo luận về Bộ luật hình sự (sửa đổi). Các ĐBQH cho ý kiến về 14 vấn đề được rút gọn của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sau khi lấy ý kiến của nhân dân.

Nghe toàn nội dung bài viết tại đây:

Đa số ĐBQH thống nhất là sau 14 năm thi hành, Bộ luật hình sự bộc lộ những bất cập. Bên cạnh đó, tình hình tội phạm nhìn chung vẫn diễn biến hết sức phức tạp với những phương thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt. Số lượng tội phạm có xu hướng gia tăng, nghiêm trọng hơn cả về quy mô và tính chất, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, môi trường. 

Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013 đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống pháp luật, trong đó có pháp luật hình sự - là công cụ pháp lý quan trọng và sắc bén nhất bảo đảm và bảo vệ quyền con người, quyền cơ bản của công dân.

Ý kiến của nhiều đại biểu nhìn nhận, hiện nay, người dân chưa thực sự cảm thấy an toàn về môi trường sống, vẫn xảy ra những vụ giết người, cướp của gây chấn động trong dư luận và gây tâm lý hoang mang. Tình trạng ô nhiễm môi trường, mất an toàn thực phẩm, mất an toàn trong lao động, trong khi tham gia giao thông cũng đã đến mức báo động…

Liên quan đến khung hình phạt với tội buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh - phòng bệnh, đại biểu Nguyễn Lâm Thành - Đoàn Lạng Sơn góp ý:

Nhiều đại biểu đồng tình với định hướng tiếp tục hạn chế hình phạt tử hình ở cả 3 phương diện: Giảm bớt số tội danh có hình phạt tử hình; quy định điều kiện chặt chẽ nhằm hạn chế trường hợp áp dụng hình phạt tử hình và mở rộng hơn đối tượng bị kết án tử hình nhưng không phải thi hành án tử hình nhằm thể hiện sự khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước ta.

Tuy nhiên, về giảm bớt số tội danh có hình phạt tử hình, hiện còn ý kiến khác nhau. Đại biểu Thân Đức Nam - Đoàn TP.Đà Nẵng.

Đa số ĐBQH tán thành việc bỏ 7/22 tội danh có hình phạt tử hình gồm: cướp tài sản; phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người; tội phạm chiến tranh.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Bá Thuyền phát biểu ý kiến (Ảnh: Phương Hoa/TTXVN)

Về vấn đề này, đại biểu Nguyên Bá Thuyền - Đoàn Lâm Đồng lại có đóng góp khác:

Các đại biểu Tô Văn Tám - Đoàn KonTum, đại biểu Danh Út - Đoàn Kiên Giang cho rằng, pháp luật có thể xử lý hình sự pháp nhân sao cho phù hợp với hành vi và trách nhiệm của từng chủ thể vi phạm. Đồng thời, xã hội càng phát triển thì càng nên giảm án tử hình, kết hợp với quy định chặt chẽ các điều kiện áp dụng án tử hình khi ta thu hẹp đối tượng phải chịu hình phạt này.

Ủng hộ việc tăng cường phạt tiền thay cho tù đối với người phạm tội vì tiền, một số tội phạm kinh tế, tuy nhiên có đại biểu cho rằng, không nên áp dụng quy định này với loại tội phạm lừa đảo, lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, bởi loại tội phạm này đã làm tan nát không biết bao gia đình khi đi lừa đảo mọi người.

Về bổ sung cơ chế chuyển phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù, đại biểu Huỳnh Ngọc Ánh - Đoàn TPHCM cho rằng:

Đại biểu Tô Văn Tám - đoàn KonTum đồng tình việc truy cứu trách nhiệm hình sự pháp nhân, nhất là doanh nghiệp kinh tế bởi đang có nhiều vấn đề pháp nhân gây ra như lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, gây ô nhiễm môi trường, trốn thuế, sản xuất hàng giả với các chế tài như đình chỉ pháp nhân hoạt động, phạt tiền, phạt hành chính thật nặng. 

Cũng liên quan đến truy cứu trách nhiệm hình sự pháp nhân, đại biểu Lưu Thị Huyền - đoàn Ninh Bình góp ý:

Về tội tham nhũng, nhiều đại biểu đồng tình mở rộng chủ thể là người nước ngoài, tổ chức nước ngoài. Không nên bỏ tội danh cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, nếu bỏ tội danh này sẽ không đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm hiện nay.