Tin tứcTừ năm 1945 đến 1954, cùng với thành tích công tác chiến đấu và xây dựng lực lượng quốc gia tự vệ cuộc, còn có tên gọi khác là Ty côn an Sài Gòn - Chợ Lớn, Ty công an Gia Định.
Năm 1954, Hiệp định Geneve được ký kết. Cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi. Tổ chức công an SG - Chợ Lớn, Gia Định chuẩn bị mọi mặt để bước vào cuộc chiến đấu mới đầy cam go ác liệt. Đó là cuộc kháng chiến đánh đuổi đế quốc Mỹ giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc. Cùng với phong trào đấu tranh của cả nước, năm 1961, lực lượng công an thành phố với tên gọi lúc bấy giờ là An ninh T4 tiếp tục cuộc kháng chiến. Được trui rèn trong kháng chiến, với những kinh nghiệm tích lũy được, cán bộ chiến sĩ công an tiếp tục đóng góp công sức và xương máu vào cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ.Góp phần tô thêm truyền thống vẻ vang của lực lượng công an thành phố. Trải qua 21 năm, từ năm 1954 đến 1975, công an thành phố vừa chiến đấu vừa xây dựng và trưởng thành, dưới nhiều tên gọi ở nhiều thời kỳ khác nhau từ Ban Sưu Tập 1, Ban Địch tình, Xứ ủy Nam Bộ hay còn gọi là Ban nghiên cứu Xứ ủy, Ban bảo vệ An ninh, Ban An ninh rồi đến Ban An ninh khu SG - Gia Định với phiên hiệu T4, lực lượng công an thành phố đã góp phần đáng kể vào công cuộc giải phóng thành phố, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Cùng với sự lãnh đạo của Đảng, một trong những nguyên nhân thắng lợi mà công an thành phố đã đúc kết, đó là nắm vững quan điểm lấy dân làm gốc, dựa vào dân và phát huy sức mạnh của nhân dân tham gia thế trận An ninh. Cố Đại tướng Mai Chí Thọ, lúc sinh thời mọi người thường gọi ông với cái tên trìu mến, gần gũi là Chú Năm Xuân - Người đã đóng góp quan trọng vào việc lãnh đạo, tổ chức chiến đấu và xây dựng lực lượng công an thành phố từ những thời kỳ ác liệt của cuộc kháng chiến. Chú Năm Xuân rất tâm đắc về bài học lấy dân làm gốc mà Bác Hồ đã dạy, và thường nhắc nhở, dặn dò cán bộ chiến sĩ khi nói về lực lượng công an nhân dân. Chú Năm Xuân lúc còn sinh thời đã có ý kiến trao đổi với phóng viên về công tác lấy dân làm gốc:
35 năm qua, công an thành phố ngày càng lớn mạnh cả về lực lượng và trình độ - năng lực, góp phần vào sự ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội cho thành phố phát triển. Trong những năm gần đây, thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh công an thành phố trong việc phát động và xây dựng phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc”, đã tiếp tục gặt hái được nhiều thành quả trong việc giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.Nhiều mô hình được công an các địa phương xây dựng đã thu hút được sự tham gia của các đoàn thể với dân cư trên địa bàn. Các mô hình như, “Tổ trật tự khu phố” “khu phố 5 không”, “Mô hình 3 xây”, “quản lý, cảm hóa, giúp đỡ người lầm lỡ tại cộng đồng dân cư”, “Hỗ trợ người sau cai nghiện ma túy tái hòa nhập cộng đồng” và các mô hình liên kết các tổ xe ôm, tổ bốc xếp tự quản đã hoạt động tích cực, góp phần giữ vững an ninh trật tự và giúp công an quản lý tốt địa bàn. Với truyền thống cách mạng vẻ vang, CATP đã bóc gỡ thành công nhiều tổ chức phản động hoạt động chống phá cách mạng. Trên lĩnh vực đấu tranh chống tội phạm hình sự, CATP đã mở nhiều đợt tấn công, truy quét, bắt hàng chục ngàn tên, phá hàng trăm băng nhóm lưu manh chuyên nghiệp. Bên cạnh công tác đấu tranh nghiệp vụ, CATP còn tổ chức triển khai nhiều chương trình, kế hoạch phối hợp với các lực lượng khác để phát huy sức mạnh toàn xã hội trên mặt trận đấu tranh bảo vệ an ninh trật tự trên địa bàn Tp.HCM. Kết quả từ năm 1990 đến năm 2009, phạm pháp hình sự được kéo giảm bình quân hằng năm từ 9,5 đến hơn 15%, CATP đã khám phá hơn 140 ngàn vụ phạm pháp hình sự các loại, trong đó có nhiều băng nhóm tội phạm có tổ chức nguy hiểm. Thiếu tướng Nguyễn Chí Thành - Giám đốc Công an thành phố cho biết:
Từ năm 1975 đến nay, Công an thành phố Hồ Chí Minh đã được Đảng , Nhà nước và Bộ Công an tặng nhiều danh hiệu cao quý. Ngoài ra, có 16 tập thể và 30 cá nhân thuộc Công an thành phố được Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều tập thể và cá nhân trong phong trào quần chúng đã được chủ tịch nước tặng Huân chương, Thủ tướng tặng bằng khen và hàng ngàn người dân trong phong trào quần chúng bảo vệ An ninh tổ quốc đã được tặng bằng khen. Riêng lực lượng CATP HCM được tuyên dương đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Là lớp chiến sĩ trẻ Thượng úy Nguyễn Văn Thanh - Điều tra tổng hợp Công an Q9 bộc bạch niềm tự hào:
Nhìn lại những nét son truyền thống của lực lượng CATPHCM từ những thời kỳ đầu của cuộc cách mạng cho đến nay, cán bộ chiến sĩ công an Tp HCM càng tự hào về sự son sắt, bền bỉ, kiên cường của bao lớp cha anh một lòng trung kiên với Đảng. Người dân thành phố luôn tin tưởng rằng : với bản chất anh hùng, Công an Tp HCM sẽ càng nêu cao tinh thần Vì nước quên thân, vì dân phục vụ, và mãi là chỗ dựa vững chắc của Đảng, Chính quyền và Nhân dân Tp trong công cuộc xây dựng và phát triển Tp.HCM ngày càng giàu mạnh.