Tin tứcVới nhà báo Trần Danh Lân, ký ức về những ngày làm báo trong thời điểm đất nước vừa được giải phóng sâu sắc đến độ ông vẫn còn nhớ như in từng chi tiết cho dù 39 năm đã trôi qua.
Khi đó, từ miền Bắc ông nhận được lệnh tham gia tiếp quản báo chí Sài Gòn. Sáng ngày 30/4/1975, đoàn tiếp quản theo sau lực lượng vũ trang tiến vào Sài Gòn từ hướng Trảng Bàng, Gò Dầu (Tây Ninh). Ngay sau khi có mặt tại thành phố, nhà báo Trần Danh Lân cùng các đồng nghiệp đã tham gia tiếp quản tờ Dân Chủ của chính quyền cũ và chuẩn bị gấp rút để ra số báo đầu tiên của tờ Sài Gòn Giải Phóng.
Ngày đó, việc ra một tờ báo trong bối cảnh khó khăn, thiếu thốn và còn nhiều bộn bề thật sự là một thử thách lớn. Từ ngày 30/4 đến 5/5, phóng viên tỏa ra viết tin bài, các họa sĩ thì đi tìm nhà in. Đến chiều 5/5, số báo đầu tiên của tờ Sài Gòn Giải Phóng ra mắt nhân dân, với ảnh Bác Hồ được in trang trọng ngay trên trang nhất. Khi ấy đồng bào đang thiếu ảnh Bác nên ai nấy đều vô cùng sung sướng, đứng chen chân nhau để cố gắng mua cho bằng được một tờ. Nhà báo Trần Danh Lân xúc động nhớ lại khung cảnh rộn ràng lúc bấy giờ:
Còn đối với những người làm báo ở miền Bắc, phải đến ngày 30/4/1975, nhiều người mới lần đầu tiên được đặt chân đến Sài Gòn. Trong số đó có nhà văn - nhà báo Đoàn Nguyên Tuấn - nguyên Phó Tổng biên tập báo Văn hóa.
Ngay khi từ Đà Nẵng đáp chuyến bay vào Sài Gòn cùng nhà văn Nguyễn Quang Sáng, ông đã lập tức thuê một chiếc xích lô máy chạy vòng quanh thành phố với tâm trạng vô cùng háo hức, phấn khởi. Sài Gòn khi ấy mới rộn ràng làm sao, đồng bào hai bên đường đổ ra tặng quà bánh cho các chiến sĩ của ta. Cờ đỏ, sao vàng tung bay trên khắp các nẻo đường. Nhà báo Đoàn Nguyên Tuấn bồi hồi kể lại:
Trong niềm vui chung của đất nước còn có niềm vui riêng của bản thân nhà báo Đoàn Nguyên Tuấn khi được đoàn tụ cùng người mẹ già và người thân đang sống tại Sài Gòn. Sau bao năm xa cách vì chiến tranh, người còn người mất, họ lại càng trân trọng hơn giá trị của hòa bình, độc lập.
Nhớ lại ngày 30/4 năm xưa, bao kỷ niệm lại ùa về với nhà báo Nguyễn Trọng Xuất. Khi đó, ông đang là Phó Ban tuyên huấn khu Sài Gòn - Gia Định.
Ban tuyên huấn được chia làm 2 lực lượng, bao gồm một lực lượng vũ trang tuyên truyền đóng tại các cơ sở cách mạng của ta trong khu vực Gò Vấp, ngã tư Bảy Hiền, Bình Thới… Lực lượng thứ hai là các thanh niên yêu nước được giao nhiệm vụ đứng tuyên truyền, cổ động, thông tin cho nhân dân tại các trục đường lớn về tình hình tiến công của quân giải phóng.
Trong ngày 30/4, hai lực lượng này đã góp phần đắc lực vào việc ổn định tình hình, củng cố tâm lý, tinh thần cho nhân dân chờ đón thời khắc trọng đại của đất nước. Có mặt trong đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn từ hướng Tây Nam thành phố, nhà báo Nguyễn Trọng Xuất cũng như bao anh em chiến sĩ - phóng viên khi đó đều chung một tâm trạng hồi hộp, mong ngóng trong niềm tin về ngày toàn thắng. Và cảm xúc đã vỡ òa khi lúc 9 giờ 30 phút sáng ngày 30/4, trên làn sóng phát thanh, Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Anh em chiến sĩ ôm chầm lấy nhau, nghẹn ngào trong nước mắt.
Vậy là, sau bao nhiêu năm ròng rã chiến đấu, sau bao nhiêu hy sinh xương máu của đồng bào, chiến sĩ ta, cuối cùng ngày đất nước thống nhất cũng đã đến. Đêm hôm đó, nhà báo Nguyễn Trọng Xuất không thể chợp mắt được vì niềm vui quá lớn mà nhiệm vụ trước mắt cũng thật nặng nề.
Ngay sáng hôm sau, ông đã cùng Ban tuyên huấn khu Sài Gòn - Gia Định tiếp quản Sở Văn hóa Thông tin, bắt tay ngay vào công tác định hướng tuyên truyền cho thành phố, bảo vệ thành quả cách mạng còn non trẻ giữa bao bộn bề của ngày mới giải phóng.
Thấm thoát mà đã 39 năm qua đi, sau mấy chục năm cống hiến cho công tác báo chí - tuyên huấn, nhà báo Nguyễn Trọng Xuất vẫn hết sức nhiệt tình tham gia các hoạt động của Hội nhà báo thành phố và hiện ông đang là Chủ nhiệm khối Nhà báo cao tuổi - Câu lạc bộ truyền thống kháng chiến TP.HCM. Chứng kiến sự phát triển từng ngày của đất nước nói chung và nền báo chí Việt Nam nói riêng, ông nhắn nhủ với thế hệ các nhà báo trẻ:
Trong mưa bom bão đạn của những ngày chống Mỹ cứu nước, với điều kiện tác nghiệp hết sức chênh lệch với đối phương cả về con người lẫn trang thiết bị kỹ thuật, các nhà báo - chiến sĩ cách mạng của chúng ta vẫn sáng tạo, vượt lên trên thực tế khắc nghiệt, kịp thời cập nhật chiến thắng của quân và dân ta trên khắp các chiến trường miền Nam. Qua đó động viên, cổ vũ toàn quân, toàn dân vượt qua muôn vàn gian khổ, hy sinh để đến với giờ phút huy hoàng 30/4/1975, kết thúc chiến dịch lịch sử mang tên chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
39 năm trôi qua, cùng với bao đổi thay của thành phố, của đất nước, những nhà báo cách mạng năm xưa giờ tuy tuổi đã cao nhưng nhiệt huyết với nghề vẫn còn sục sôi lắm. Họ chính là những tấm gương sáng cả về tâm, tài, đức cho các thế hệ nhà báo trẻ noi theo, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của nền báo chí Cách mạng Việt Nam.