Phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ còn dàn trải

(VOH) - Quốc hội đã dành trọn ngày làm việc hôm nay 7/6 để nghe và thảo luận ở Hội trường về kết quả giám sát việc thi hành Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ cho đầu tư xây dựng cơ bản, giai đoạn 2006-2012.


Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Kạn Phương Thị Thanh phát biểu ý kiến. Ảnh: Lâm Khánh

Theo báo cáo giám sát của Ủy ban thường vụ Quốc hội do ông Phùng Quốc Hiển - Chủ nhiệm Ủy ban tài chính và ngân sách trình bày, nhìn chung việc sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ để đầu tư các dự án hạ tầng kỹ thuật kinh tế, xã hội cấp bách đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh của cả nước nói chung và từng địa phương nói riêng. Tuy nhiên, báo cáo nêu rõ do thiếu hệ thống tiêu chí cụ thể, khoa học, ngoài một số nguyên tắc phân bổ theo các năm nên việc phân bổ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ cho các dự án của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều yếu tố chưa hợp lý, chưa công bằng.

Mặt khác, một trong những mục tiêu chính, quan trọng của Quốc hội là ưu tiên đầu tư cho giao thông, thủy lợi miền núi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỉ lệ phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ cho các tỉnh miền núi khó khăn chiếm tỉ trọng không cao, vốn bố trí thấp hơn rất nhiều so với các địa phương không thuộc địa bàn được ưu tiên bố trí vốn. Qua giám sát, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã đề nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết về kết quả giám sát việc thi hành Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ cho đầu tư xây dựng cơ bản giai đoạn 2006 - 2012, trong đó nêu rõ những tồn tại, yếu kém, trách nhiệm và hướng xử lý nhằm nâng cao hiệu lực quản lý và hiệu quả sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ.

Thảo luận trực tiếp tại hội trường hầu hết các đại biểu đều cho rằng: khâu tổ chức thực hiện chưa cụ thể, thiếu hiệu quả và cơ chế giám sát cũng không có. Cùng với đó, khi thực hiện các tiêu chí để đánh giá tiết kiệm, lãng phí và các chế tài đủ sức răn đe để xử lý, cần có quy định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức khi để xảy ra lãng phí...Đây cũng chính là ý kiến của Đại biểu Trần Thị Dung (tỉnh Điện Biên) đề xuất “Cần xin lỗi dân về sự lãng phí, thất thoát”. Còn đại biểu Nguyễn Thị Khá, tỉnh Trà Vinh chỉ ra những bất cập khi thực hiện Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí:

Nhiều ý kiến khác cho rằng phổ biến nhất hiện nay là việc đưa ra các quyết định gây lãng phí, thiếu trọng tâm, trọng điểm. Vì hiện nay nhiều công trình đầu tư công kém hiệu quả, lãng phí nhưng không có chế tài xử lý. Thực tiễn đã chứng minh rất nhiều sự lãng phí, đó là nhiều địa phương xây chợ rồi bỏ hoang, làm sân bay nhưng mỗi năm chỉ chuyên chở một vài chuyến bay; xây dựng cảng nước sâu nhưng tàu trọng tải lớn không vào được hay một số dự án xây dựng nhà máy mía đường, xi măng lò đứng, cảng biển, đánh bắt xa bờ, hồ chứa nước… không phát huy tác dụng gây lãng phí rất lớn. Theo các đại biểu Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí chưa quy định rõ trách nhiệm và chế tài xử lý với người ra quyết định gây lãng phí…Và rất nhiều ý kiến khác nhau về thực hiện Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản…

Mục tiêu của Đề án kiên cố hóa trường lớp học đề ra là triển khai và hoàn thành trong giai đoạn 2008 - 2012 nhưng đến nay, mới có 93.063 phòng học trên cả nước được xây dựng, đạt 65,5% so với kế hoạch cả giai đoạn và 22.997 phòng công vụ giáo viên được xây dựng, chỉ đạt 40,6% kế hoạch cả giai đoạn. Giải trình, làm rõ thêm về mục tiêu về Đề án kiên cố hóa trường lớp học đề ra là triển khai và hoàn thành trong giai đoạn 2008 – 2012, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho biết: trái phiếu Chính phủ để thực hiện kiên cố hóa trường lớp với tinh thần là hỗ trợ chứ không phải là chi hoàn toàn. Về giả cả xây dựng trường lớp ở từng vùng miền, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nói:

Ghi nhận việc sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng Lê Hữu Đức cho rằng việc này đã góp phần hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu của quốc gia, đẩy mạnh công tác xóa đói, giảm nghèo ở các tỉnh khó khăn; nâng cấp hạ tầng giao thông, thủy lợi,đặc biệt là những tuyến đường giao thông quan trọng của đất nước…Liên quan đến các dự án đầu tư xây dựng do Bộ Quốc Phòng đảm nhận, dặc biệt là việc xây dựng đuờng Trường Sơn, Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng Lê Hữu Đức cho biết:

Tham gia giải trình về việc quản lý sử dụng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ trong đầu tư xây dựng cơ bản đối với ngành giao thông vận tải, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng nhìn nhận:

Nhìn chung, các ý kiến của các đại biểu cho rằng: Việc phân bổ vốn trái phiếu chính phủ trong giai đoạn 2006-2012 còn dàn trải; bổ sung nhiều mục tiêu, số lượng dự án và tổng mức đầu tư tăng nhanh, dẫn đến thiếu vốn; nhiều dự án đang triển khai phải cắt, giảm, giãn, hoãn tiến độ, chuyển đổi hình thức đầu tư, gây lãng phí nguồn lực

Phiên thảo luận ngày hôm nay đã nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đồng thời các đại biểu tán thành trong Luật quy định rõ trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trước cơ quan chức năng trong việc để xảy ra lãng phí trong việc sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước tại đơn vị, cơ quan mình; Đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong các lĩnh vực đã được quy định tại Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, trong đó tập trung vào các lĩnh vực chi tiêu ngân sách (sử dụng kinh phí hoạt động của các cơ quan, tổ chức; kinh phí chương trình mục tiêu quốc gia; kinh phí thực hiện các dự án đầu tư, các công trình xây dựng cơ bản); lĩnh vực đầu tư; quản lý sử đụng đất đai, tài sản công.