Với 16 phát biểu tham luận tại hội trường, hội thảo đã nhận được những ý kiến tâm huyết, có tính xây dựng của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lý luận. Phân tích dưới góc độ khoa học nhằm tìm ra những nguyên nhân căn bản chủ yếu của tham nhũng, một số ý kiến cho rằng nguyên nhân tham nhũng có yếu tố do khách quan, do chủ quan nhưng nguyên nhân do chủ quan mới là chủ yếu hàng đầu. Các nguyên nhân được nhiều đại biểu chỉ ra như: do hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh dễ bị lợi dụng vào mục đích tham nhũng, chưa có chế tài đủ mạnh xử lý người tham nhũng, chưa phát huy được dân chủ, thiếu sự công khai minh bạch, đặc biệt là khoảng cách giữa quyết tâm chính trị và hành động thực tiễn còn xa.

Nêu lên vấn đề và giải pháp phòng, chống tham nhũng, Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo, Chuyên gia cao cấp của Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định: tham nhũng là vấn đề lớn nhất trên con đường phát triển không chỉ ở Việt Nam mà cả ở trên thế giới. Dù vậy, tham nhũng ở nước ta vẫn chưa được đẩy lùi mà ngày càng ẩn dưới những hình thức ngày càng tinh vi, phức tạp. Giáo sư - Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo chỉ ra:
Với tham luận nhan đề "Quốc nạn tham nhũng và nguy cơ khó lường" của Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Trọng Chuẩn, nguyên Viện trưởng Viện Triết học đã kiến nghị đến 8 giải pháp phòng, chống tham nhũng, trong đó có yêu cầu phải xử nghiêm người tham nhũng cho dù ở bất kỳ vị trí, cương vị nào.
Theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Văn Phúc, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng Sản, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương thì: khó khăn nhất trong phòng, chống tham nhũng hiện nay là chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi tham nhũng. Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Văn Phúc nêu:
Phát biểu tại hội thảo, bà Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhân dân TPHCM cho rằng, muốn chống tham nhũng thì trước hết pháp luật phải hoàn thiện về thể chế, cơ chế, thực hiện chính sách công khai, minh bạch trong đầu tư cơ bản, nguồn ngân sách Nhà nước, giảm cơ chế xin cho. Trung ương cũng cần sớm xem xét thông qua những văn bản pháp luật liên quan đến đất đai, khoáng sản, mua sắm tài sản công, chi tiêu công để giảm những thất thoát. Bà Phạm Phương Thảo kiến nghị:
Các đề xuất và kiến nghị khác của các đại biểu là phải nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong phòng, chống tham nhũng, coi trọng việc giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh từ phổ thông đến cán bộ viên chức, coi chống tham nhũng như chống giặc nội xâm và phải biết dựa vào dân trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Vấn đề đổi mới tư duy trong phòng, chống tham nhũng cũng được nhiều đại biểu đề cập trong buổi hội thảo. Theo ông Phan Thanh Bình, Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM thì đổi mới tư duy trong phòng, chống tham nhũng chính là đổi mới tư duy phải quyết liệt với cái xấu, cái ác. Nêu lên 4 vấn đề cần cho công tác phòng, chống tham nhũng, ông Phan Thanh Bình chỉ rõ:
Hội thảo nhận định đánh giá và phân tích dưới góc độ khoa học về phòng, chống tham nhũng nhưng cũng đã góp phần nhận diện và làm rõ về nhận thức, lý luận cũng như những giải pháp khả thi cho công cuộc phòng, chống tham nhũng. Đây chính là cơ sở để tạo ra cơ chế giải quyết những tồn tại trước mắt cũng như đấu tranh có hiệu quả lâu dài cho mục tiêu phòng, chống tham nhũng.

