Quản lý và giám sát thiết bị hành trình: còn nhiều việc cần phải làm

(VOH) – Trước thực trạng xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết Chính phủ đã giao Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải họp với các nhà khoa học, nhà quản lý, nhiều cơ quan chức năng để tìm cho ra nguyên nhân, có giải pháp thiết thực, cụ thể, quyết liệt ngăn chặn tai nạn giao thông. Một trong những giải pháp thiết thực được Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra là phải tổ chức lại trật tự giao thông, đặc biệt gắn các thiết bị hành trình, kiểm tra thường xuyên đối với những người sử dụng phương tiện để phát hiện những hành vi vi phạm.
Kiểm tra hộp đen trên các ôtô (ảnh: NLĐ)

Thiết bị hành trình hay còn gọi là hộp đen, gắn trên phương tiện kinh doanh vận tải giúp cho doanh nghiệp, chủ xe quản lý giám sát phương tiện, phòng tránh vi phạm giao thông và giúp cho cơ quan chức năng kiểm tra phương tiện hoạt động đúng pháp luật và kiềm chế tai nạn giao thông. Với ý nghĩa đó, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) quy định các phương tiện phải gắn thiết bị này từ năm trước, tức từ ngày 1/7/2012. Quy định này thực hiện theo Nghị định 91/2009/NĐ-CP của Chính phủ. Còn từ ngày 1/7/2013 tới đây, nếu thiếu hộp đen, phương tiện sẽ bị lực lượng chức năng xử phạt từ 2-3 triệu đồng/lần.

Có lẽ do không chuẩn bị đầu tư sản xuất thiết bị hành trình trước đó nên khi thực thi chủ trương trên trong thời gian đầu, đa số các doanh nghiệp, chủ xe sử dụng thiết bị hành trình của Trung Quốc do các Công ty được Bộ GTVT cấp phép hợp quy nhập về với giá khoảng từ 1 đến 3 triệu đồng một thiết bị. Thế nhưng qua một thời gian sử dụng, theo các doanh nghiệp vận tải, nhiều thiết bị hành trình xảy ra trục trặc kỹ thuật, không còn tác dụng như ban đầu. Lỗi đó còn do mỗi Công ty nhập linh kiện về lắp ráp thiết bị không theo quy chuẩn thống nhất và lập phần mềm sử dụng giám sát thiết bị hoạt động khác nhau cho nên sau thời gian sử dụng không đạt theo yêu cầu. Gần đây cơ quan chức năng đã phát hiện có công ty vi phạm tiêu chuẩn sản xuất và cung ứng thiết bị hành trình như tại bến xe Miền Đông, qua kiểm tra, Thanh tra Bộ GTVT đã rút giấy phép hợp quy của 3 Công ty. Đó là chưa kể nhiều phương tiện vận tải hành khách và hàng hóa lắp đặt thiết bị hành trình trên xe trong năm qua là nhằm để đối phó với cơ quan chức năng chứ chưa quan tâm đến chất lượng và tác dụng của thiết bị này. Điều này cũng cho thấy, có công ty sản xuất, cung ứng thiết bị hành trình theo nhu cầu của thị trường, không cần quan tâm đến tiêu chuẩn quy định của thiết bị có tác dụng hay không. Theo chúng tôi, còn nguyên nhân khác nữa là ngay từ đầu thực thi chủ trương, Bộ GTVT đã không có thông tin rộng rãi cho các doanh nghiệp biết nơi nào sản xuất cung ứng thiết bị đạt chuẩn quy định để chủ xe, doanh nghiệp chọn mua thiết bị có chất lượng, cho nên mới xảy ra tình trạng thao túng của thị trường cung ứng thiết bị và cũng từ đó lợi dụng thị trường thả nổi, các công ty được cấp phép hợp quy, lợi dụng giấy phép thỏa thuận mua bán với Công ty khác cung ứng thiết bị không đạt chuẩn cho khách hàng. Trong tình hình như thế nhiều doanh nghiệp vận tải ở TP.HCM, trong đó có Công ty xe khách Sài Gòn phải tự lo tìm nguồn thiết bị lắp đặt cho xe bus, xe khách của mình. Bởi vì trên thị trường có quá nhiều Công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất - cung ứng thiết bị hành trình và không biết cơ quan nào có chức năng kiểm tra trực tiếp thiết bị này có bảo đảm chất lượng hoạt động hay không, dẫn đến hậu quả là trong quá trình vận hành, thiết bị trên xe bus đã xảy ra nhiều trục trặc kỹ thuật buộc Công ty phải cùng với các nhà cung cấp viết lại chương trình phần mềm cho thiết bị sử dụng phù hợp với đặc điểm kinh doanh của Công ty. Ông Cao Đăng Thuấn, Trưởng ban điều hành xe bus của Công ty xe khách Sài Gòn cho biết:




Theo ý kiến của một số chủ xe khách ở TP.HCM, dù sắp đến ngày 1/7/2013, có hiệu lực xử phạt thiết bị hành trình, nhưng cho đến nay vẫn còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng về mặt quản lý thị trường và giám sát thiết bị hành trình của cơ quan chức năng. Như anh Nguyễn Văn Quang, chủ xe khách chạy tuyến TP.HCM - Bến Tre nói.


Đúng vậy, vì trong thực tế cơ quan chức năng khi kiểm tra dựa vào mã số đăng ký, nếu thiết bị đó không phát ra tín hiệu hoạt động thì bị xử phạt 2,5 triệu đồng là cần phải nghiên cứu thêm, không khéo tạo điều kiện cho tiêu cực phát sinh. Tổng công ty cơ khí GTVT Sài Gòn (Samco) cho biết, trong tình hình còn nhiều việc phải làm liên quan đến thiết bị hành trình, các chủ xe, doanh nghiệp có nhu cầu đổi xe mới thì nên đổi, vì trên xe đã có lắp đặt sẵn thiết bị hành trình với chất lượng và thời gian bảo hành được quy định rõ ràng.


Chúng tôi cho đây là cách làm tạo niềm tin cho khách hàng và qua một năm thực thi quy định bắt buộc lắp thiết bị hành trình, Bộ Giao thông vận tải cần sớm phối hợp với các tỉnh thành tổ chức cuộc họp rút kinh nghiệm 1 năm qua để khi bắt đầu thời gian có hiệu lực xử phạt trở đi, sẽ không còn những điều vướng mắc ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và gây thêm khó khăn cho cơ quan kiểm tra kiểm soát trên đường./.