
Bộ trưởng Bộ Tư Pháp Hà Hùng Cường trình bày báo cáo kết quả lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). (ảnh: Vneconomy)
Trong tờ trình về Bộ luật hình sự (sửa đổi) nêu rõ sau 14 năm thi hành, Bộ luật hình sự đã tác động tích cực trong phòng chống tội phạm, bảo vệ và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân. Nói về tính cần thiết của việc sửa đổi Bộ luật lần này, Bộ trưởng Bộ tư pháp Hà Hùng Cường khẳng định:
Báo cáo trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cho biết dự thảo Bộ luật hình sự (sửa đổi) gồm 435 điều với 106 điều thuộc phần “Những quy định chung”, phần “Các tội phạm” có 327 điều và 2 điều về “Điều khoản thi hành”. Một số vấn đề cần tiếp tục xin ý kiến đại biểu như: trách nhiệm hình sự của pháp nhân, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên; việc bổ sung cơ chế chuyển phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù trong trường hợp người bị kết án không chấp hành án; hạn chế hình phạt tử hình; không xét giảm án đối với người bị kết án tử hình được ân giảm xuống thành tù chung thân; tha tù trước thời hạn; về việc bỏ một số tội; bổ sung một số tội danh khác.
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đã được 2 lần đưa ra lấy ý kiến nhân dân. Trong phiên thảo luận sáng nay, đa số ý kiến của ĐBQH đã đồng tình với nhiều nội dung trong báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Bộ luật. Tuy nhiên, một số đại biểu đề nghị ban soạn thảo sửa đổi một số nội dung chưa phù hợp.
Cụ thể về việc bổ sung cơ chế chuyển phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ thành hình phạt tù trong trường hợp người bị kết án không chấp hành án. Bởi thực tế hiện nay là việc chấp hành hình phạt tiền, hình phạt cải tạo không giam giữ không nghiêm, kém hiệu quả. Tuy nhiên, việc người bị kết án chấp hành không nghiêm loại hình phạt này là do khâu tổ chức thực hiện chứ không phải do hạn chế của bản thân hình phạt. Hơn nữa, nếu quy định chuyển hình phạt nhẹ tức là phạt tiền, cải tạo không giam giữ sang hình phạt nặng hơn (phạt tù) sẽ trái với nguyên tắc hình phạt phải tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Do vậy, chưa nên bổ sung quy định này vào dự thảo Bộ luật hình sự (sửa đổi).
Đối với quy định về hạn chế hình phạt tử hình, một số ý kiến ĐBQH cho rằng dự thảo luật nên chỉnh lý theo hướng, bỏ hình phạt tử hình ở các tội danh như: cướp tài sản; tàng trữ trái phép chất ma túy; chiếm đoạt chất ma túy; phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người; tội phạm chiến tranh. Riêng tội vận chuyển trái phép chất ma túy vẫn giữ hình phạt tử hình đối với kẻ chủ mưu, cầm đầu đường dây vận chuyển ma túy hoặc vận chuyển ma túy với số lượng lớn. Cũng liên quan đến quy định hạn chế hình phạt tử hình, một số ĐBQH đề nghị làm rõ quy định không xét giảm án đối với người bị kết án tử hình được ân giảm xuống thành tù chung thân và trường hợp nào áp dụng quy định này. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Văn Hiện, cho biết thêm:
Về giảm khoảng cách trong các khung hình phạt, có ý kiến nhìn nhận, dự thảo Bộ luật còn quá nhiều điều luật mà mức hình phạt tối thiểu và mức hình phạt tối đa trong cùng một khung có sự chênh lệch lớn, đặc biệt có 42 tội danh mà mức phạt tù trong cùng một khung hình phạt có mức chênh lệch 8 đến 10 năm, có thể dẫn đến sự tùy tiện và thiếu thống nhất trong việc áp dụng pháp luật. Do vậy, đại biểu đề nghị điều chỉnh theo hướng giảm thiểu mức chênh lệch mức tối thiểu và tối đa trong khung hình phạt.
