Những đợt triều cường kết hợp với mưa xảy ra trong tháng 10 vừa qua làm cho nhiều nơi trong TPHCM bị ngập nặng và còn phát sinh thêm nhiều điểm ngập mới.
![]() |
| Đường 3/2 - một trong những khu vực trung tâm thành phố cũng thường xuyên bị ngập. Ảnh: VNE |
Nhiều người dân thắc mắc tại sao triển khai nhiều giải pháp cấp bách và đầu tư xây dựng nhiều công trình giảm ngập mà vẫn xảy ra tình trạng ngập nước như vậy? Theo Trung tâm Điều hành Chống ngập nước thành phố, nguyên nhân xảy ra tình trạng trên có phần do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, tràn vào các sông kênh rạch, khi gặp triều cường kết hợp với mưa thì ngập nước là điều tất yếu.
Tuy nhiên, những năm qua, nhờ nhiều biện pháp triển khai đồng bộ, thánh phố đã tăng cường duy tu, bảo dưỡng hệ thống thoát nước đã giúp nước rút nhanh hơn, giúp hạn chế tối đa việc ngập nước trong nhiều tuyến trọng điểm.
Vấn đề còn lại là trong những công trình chống ngập đang triển khai, có công trình đang dang dở, nhà thầu trong quá trình thi công đã chặn dòng thoát nước ra hệ thống cống khiến tình trạng ngập lại càng nặng nề hơn. Chẳng hạn như trên đường Ngô Quyền (đoạn từ đường 3/2 dẫn ra đại lộ Võ Văn Kiệt) thi công mở rộng cống 2 năm qua đến giờ chưa xong hoặc tuyến cống chính khu vực Tân Hóa - Lò Gốm đã hoàn thành, còn phần cống nối ra kênh còn đang dang dở nên các trục đường Hòa Bình, Đồng Đen và một số đường lân cận vẫn còn bị ngập nước. Khu vực đường Nguyễn Xí, Nơ Trang Long cũng xảy ra tình trạng tương tự.
Ngoài lý do khách quan trên, qua tiếp xúc với một số quận huyện và chủ đầu tư công trình, chúng tôi thấy còn nguyên nhân khác nữa, đó là việc chậm giải phóng mặt bằng mà các gói thầu của dự án phải dừng lại, điển hình là dự án tiêu thoát nước - giải quyết môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên đi qua quận 12 và quận Gò Vấp, đến giờ chưa thu hồi xong mặt bằng còn lại để thực hiện gói thầu số 7 và hai gói thầu số 8 và số 9 mới khởi lệnh thi công trong tháng 8 vừa qua. Hậu quả là những cơn mưa, triều cường của đầu tháng 10/2012 đã gây ra ngập nước trên diện rộng cho nhiều khu vực ở quận 12 và Gò Vấp. Chỉ riêng đoạn kênh Tham Lương từ cầu Bưng đến cầu Tham Lương thuộc quận 12, chỉ có vài doanh nghiệp gồm công ty bêtông Lê Phan, công ty Kim Hoàng Phát, Thịnh Phát nhưng gần hai năm qua, quận 12 vẫn chưa giải tỏa xong mặt bằng của các đơn vị này giao cho nhà thầu thi công tiếp phần còn lại của công việc thuộc gói thầu số 7, làm ảnh hưởng đến các gói thầu khác. Quá bức xúc trước thực trạng đó, ông Trần Đăng Nghĩa, cán bộ Ban Quản lý Đầu tư Xây dựng Công trình TPHCM kiến nghị:
Cống kiểm soát triều Nhiêu Lộc - Thị Nghè xây dựng từ tháng 8/2011 cho đến nay vẫn chưa xong cũng do bị vướng mặt bằng, các đối tượng bị ảnh hưởng của dự án dây dưa không chịu bàn giao mặt bằng. Quận Bình Thạnh đang trông chờ cống này hoàn thành kịp trước mùa mưa năm 2013 để các phường 19, 21, 22, 25 không còn bị ngập nước do triều cường như hiện nay. Ông Dương Hồng Thắng - Trưởng Phòng Quản lý Đô thị quận Bình Thạnh cho biết, phường 1, 2, 15, 24, 26 còn bị ngập nước là do không triển khai thi công cống kiểm soát triều Cầu Bông - Cầu Sơn. Quận đã hỗ trợ cho Khu Quản lý Giao thông Đô thị số 1 giải phóng mặt bằng cho xong, vậy mà 2 năm qua, cống này vẫn không được khởi công:
Cống kiểm soát triều Cầu Bông - Cầu Sơn được các nhà khoa học góp ý không có ảnh hưởng đến môi trường và cho triển khai đầu tư sẽ giúp cho quận Bình Thạnh có điều kiện cải tạo hệ thống thoát nước hiện hữu và nâng cấp các tuyến đường hẻm để bà con sinh sống ở đây yên tâm và không còn lo lắng đối phó với tình hình ngập nước. Ông Trần Hữu Trí - Chủ tịch UBND quận 6 cũng cho rằng, trong 10 điểm ngập được xóa trong năm 2012, có 2 điểm ngập ở trên đường Hậu Giang và An Dương Vương cho đến giờ vẫn chưa triển khai công trình. Quận rất mong dự án này sớm khởi công trong những tháng còn lại của năm 2012 và một khi đã cho triển khai thì nên xem xét yếu tố đồng bộ để tránh tình trạng cải tạo cống thoát nước đường này gây ra ngập nước đường khác, như đường Cao Văn Lầu (đoạn từ Hậu Giang đến đường Phạm Đình Hổ) luôn bị ngập do triều cường chỉ vì nâng cấp hệ thống thoát nước, nâng đường Phạm Đình Hổ mà không nâng đường, cải tạo cống đường Cao Văn Lầu mới xảy ra tình trạng như vậy. Vì vậy mà chủ tịch UBND quận 6 - ông Trần Hữu Trí kiến nghị:
Còn rất nhiều dự án chống ngập nước vẫn đang nằm trên bàn giấy chưa thực hiện được trong năm 2012 này. Quy hoạch 1547 của Thủ tướng Chính phủ ký năm 2008 cho phép đầu tư 13 cống kiểm soát triều, trong đó có 10 cống trên địa phận TPHCM. Đến nay, ngoài cống kiểm soát triều Nhiêu Lộc - Thị Nghè đang thi công không biết lúc nào xong, các cống khác còn đang trong quá trình lập thủ tục đầu tư và tìm nguồn vốn đầu tư. Phó giám đốc Công ty Thoát nước Đô thị thành phố Diệp Nguyên Thịnh cho rằng, khắc phục tình trạng chậm thực hiện công trình phải tính toán từ khâu chuẩn bị đầu tư công trình:
Theo Trung tâm Điều hành Chống ngập nước, thực hiện chương trình giảm ngập đô thị là 1 trong 6 chương trình đột phá của thành phố đang triển khai thuận lợi. Tất nhiên, trong quá trình thực hiện có nhiều dự án còn phải tiếp tục nghiên cứu, chưa thể triển khai nên ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt, đời sống của người dân. Trung tâm Điều hành Chống ngập nước thành phố đang kết hợp với Trung tâm Quản lý nước biển - Biến đổi khí hậu Đại học Quốc gia TPHCM và Hiệp hội Thủy lực Thế giới nghiên cứu, đến cuối năm 2012 mới chính thức có cơ sở để bổ sung quy hoạch chống ngập đô thị thành phố và qua đó mới có các giải pháp đầu tư công trình khả thi hơn.

