Sáng 31/10, các đại biểu Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp. Trong phiên thảo luận, nhiều nội dung quan trọng được tranh luận, nổi bật là đề xuất tách Quỹ công nghiệp quốc phòng và an ninh hiện hành thành hai quỹ độc lập và bổ sung quy định về Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia.
Theo dự thảo, Quỹ công nghiệp quốc phòng sẽ tập trung đầu tư phát triển năng lực sản xuất, kỹ thuật và trang thiết bị phục vụ quốc phòng. Trong khi đó, Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh hướng tới hỗ trợ nghiên cứu, sản xuất, đầu tư mạo hiểm cho các sản phẩm, dịch vụ và công nghệ bảo đảm an ninh quốc gia. Cả hai quỹ được đề xuất chấp nhận rủi ro đầu tư mạo hiểm, cho phép thực hiện các dự án thử nghiệm, đột phá trong lĩnh vực công nghệ an ninh.
Đại biểu Lê Nhật Thành (Hà Nội) nhận định việc tách quỹ là “bước đi thể chế hóa kịp thời Kết luận 158 của Bộ Chính trị”, đồng thời bảo đảm minh bạch, chuyên biệt trong quản lý nguồn lực. Ông Thành đề nghị phân định rõ mục tiêu, phạm vi đầu tư, cơ chế vận hành và trách nhiệm quản lý giữa hai quỹ để tránh chồng chéo.
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) đánh giá nguyên tắc chấp nhận rủi ro đầu tư mạo hiểm thể hiện tinh thần đổi mới, đồng thời đề xuất bổ sung hai nguyên tắc bắt buộc: kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế - xã hội (phát huy tính lưỡng dụng của sản phẩm, công nghệ), và kết hợp quốc phòng - an ninh với đối ngoại (mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo). Bà Thanh nhấn mạnh hai quỹ phải vận hành trên nền tảng khoa học - công nghệ và tận dụng hợp tác quốc tế làm đòn bẩy phát triển.
Nhiều đại biểu cũng lưu ý nguy cơ trùng lặp nhiệm vụ chi giữa hai quỹ mới và các quỹ hiện hữu như Quỹ Khoa học - Công nghệ hay Quỹ Đổi mới sáng tạo quốc gia. Vì vậy, các đại biểu đề nghị Chính phủ quy định chi tiết về thành lập, quản lý, phân bổ vốn và thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước.
Một điểm mới khác của dự thảo là việc bổ sung Mục 8 vào Chương II để quy định Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia, mô hình tương tự Tổ hợp công nghiệp quốc phòng đã có. Đại biểu Lê Nhật Thành cho rằng Tổ hợp an ninh là cần thiết để thể chế hóa chủ trương hình thành các cụm sản xuất an ninh chiến lược do Nhà nước dẫn dắt, trong đó Bộ Công an là hạt nhân.
Tổ hợp này được mô tả là mạng lưới liên kết giữa các cơ sở công nghiệp an ninh nòng cốt, doanh nghiệp nhà nước, đơn vị nghiên cứu, sản xuất cả trong và ngoài lực lượng công an, cùng đối tác tư nhân và quốc tế, tạo thành chuỗi giá trị khép kín từ nghiên cứu đến thương mại hoá.
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh tán thành việc tách riêng hai tổ hợp (quốc phòng và an ninh) vì phù hợp tính đặc thù; song bà đề nghị làm rõ ranh giới pháp lý, chức năng giữa ba chủ thể: tổ hợp, hạt nhân tổ hợp và các thành viên tham gia, để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm. Bà đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ nội dung này trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tiếp theo.

