“Tăng thuế là giải pháp hiệu quả giảm tiêu thụ thuốc lá”

(VOH) - Ngày thế giới không thuốc lá 31 tháng 5 năm nay được tổ chức y tế thế giới WHO chọn chủ đề là tăng thuế thuốc lá nhằm kêu gọi các quốc gia thực hiện chính sách thuế và giá các sản phẩm thuốc lá như một biện pháp hiệu quả để giảm tiêu thụ thuốc lá, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do sử dụng thuốc lá. Theo tổ chức y tế thế giới, sử dụng thuốc lá gây tử vong cho gần 6 triệu người mỗi năm trên toàn cầu, trong đó có hơn 600.000 ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Nghiên cứu của viện chiến lược và chính sách y tế cho thấy, bệnh tật và tử vong sớm do hút thuốc lá làm mất đi 1,5 triệu năm sống khỏe mạnh của người Việt Nam, chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật. Nhân ngày thế giới không thuốc lá, phóng viên Đài TNND TPHCM đã có cuộc trao đổi với PGS - TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng cục quản lý khám chữa bệnh, Chánh Văn phòng chương trình phòng chống tác hại thuốc lá.

 

 
Hút thuốc lá làm mất đi 1,5 triệu năm sống khỏe mạnh của người Việt Nam, chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật. (ảnh: kienthuc.net)

* Thưa PGS - TS Lương Ngọc Khuê, ngày thế giới không thuốc lá năm nay được tổ chức y tế thế giới đưa ra chủ đề “ tăng thuế thuốc lá”, ông có thể nói rõ thêm về chủ đề này không ạ? 


PGS - TS Lương Ngọc Khuê: Chủ đề năm nay mà tổ chức y tế thế giới đưa ra là tăng thuế thuốc lá, chương trình phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia chúng tôi muốn đưa cái thông điệp này để thấy rằng việc tăng thuế thuốc lá sẽ giúp cho việc tăng cường sức khỏe, giảm cầu hút thuốc tăng thêm nguồn thu thuế cho ngân sách nhà nước. Đây là chủ đề được ủy ban các vấn đề xã hội của quốc hội, Bộ tài chính, văn phòng chính phủ họp bàn trong thời gian vừa qua và nó cũng phù hợp với lộ trình hiện nay Bộ tài chính đang trình cho chính phủ và quốc hội sửa đổi Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, trong đó có thuốc lá.
* Khi đề cập đến vấn đề tăng thuế thuốc lá, nhiều người lo ngại rằng việc tăng thuế có thể khiến cho vấn đề buôn lậu gia tăng, bởi trên thực tế trước đây chúng ta đã có 2 lần tăng thuế vào năm 2006 và 2008 nhưng số lượng người hút thuốc vẫn không hề giảm đi. Lực lượng kiểm soát buôn lậu mặc dù đã có nhiều cố gắng trong thời gian qua nhưng không thể khiến cho thuốc lá lậu hạ nhiệt ?

PGS - TS Lương Ngọc Khuê: Đây là một câu hỏi hay tuy nhiên giữa cung và cầu giữa sức khỏe vì mục tiêu chung của cộng đồng thì tất cả các cơ quan đều vào cuộc, mỗi một cơ quan thì đều phải tăng cường trách nhiệm của mình làm sao để có được một cộng đồng không khói thuốc.

* Và như những gì ông vừa đề cập thì những giải pháp nào sẽ được tập trung thực hiện trong thời gian tới và những chế tài mạnh mẽ trong vấn đề thực thi Luật phòng chống tác hại thuốc lá sẽ được thực hiện ra sao? Trên thực tế vẫn còn rất nhiều người dân chưa bỏ được thói quen hút thuốc ở nơi công cộng như bệnh viện, trường học và số lượng người hút thuốc cũng không hề giảm đi.

PGS - TS Lương Ngọc Khuê: Việt Nam là nước đầu tiên ký công ước khung về phòng chống tác hại thuốc lá bởi chúng ta vẫn là một nước có số lượng người hút thuốc cao đứng hàng thứ 15 trên thế giới, biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá cao nhất là văn bản luật phòng chống tác hại thuốc lá đã được quốc hội thông qua và có hiệu lực vào ngày 1 tháng 5 năm 2013. Sau 1 năm thực hiện Luật này thì chúng tôi đã xây dựng được chiến lược quốc gia phòng chống tác hại thuốc lá và xây dựng được kế hoạch hành động quốc gia dưới đó là những nghị định hướng dẫn xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế trong đó có phòng chống tác hại thuốc lá, nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật. Hiện nay các kế hoạch triển khai đã được các Bộ ngành các ủy ban nhân dân các tỉnh thành lập ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá thực hiện Luật, cho ra đời quỹ phòng chống tác hại thuốc lá nhằm cung cấp nguồn lực giúp thêm cho công cuộc này. Lần đầu tiên các bao thuốc lá của Việt Nam đã có những hình ảnh cảnh báo tác động của thuốc lá đối với sức khỏe, đây là một bước tiến quan trọng trong vấn đề truyền thông nhằm cảnh báo đến cho người dân. 50% vỏ bao thuốc sản xuất ở Việt Nam có những hình ảnh cảnh báo như ung thư, bệnh tim, trẻ em bị sinh non. Có thể nói là sau 1 năm tuần lễ này sẽ là đỉnh điểm của công tác truyền thông, chúng tôi sẽ phối hợp với Đoàn Thanh Niên tổ chức những cuộc thi về tác hại thuốc lá, phối hợp với các bộ ban ngành tổ chức các hoạt động khác nữa./.

*Vâng xin cảm ơn PGS TS Lương Ngọc Khuê.