Tin tứcHội đồng tiền lương quốc gia vừa đi đến thống nhất lựa chọn phương án về mức lương tối thiểu vùng năm 2015 với mức đề xuất thuộc vùng I là 3,1 triệu đồng, vùng II là 2.750.000 đồng, vùng III là 2.420.000 đồng và vùng IV là 2.200.000 đồng. Như vậy, mức tăng này khoảng 14,8% so với mức lương tối thiểu đang áp dụng hồi đầu năm 2014 cơ bản đáp ứng được khoảng 80% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động.
Sau lựa chọn này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc ở công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và chính thức áp dụng vào ngày 1/1/2015. Như vậy, theo phương án này, mức lương tối thiểu của người lao động ở vùng I sẽ tăng lên 400.000 đồng.
Khi biết tin mức lương tối thiểu sẽ tăng lên vào đầu năm sau, nhiều người lao động khấp khởi mừng. Mừng vì chắc chắn một điều là mức lương của họ sẽ được điều chỉnh tăng lên theo quy định và từ đó thu nhập cũng sẽ tăng theo. Công nhân Đặng Khắc Nguyên - hơn 6 năm làm cho một công ty cơ khí trên địa bàn quận 12 cho biết: "Khi em nghe được thông tin sẽ điều chỉnh mức lương tối thiểu cho người lao động em rất mừng. Tại vì với mức lương hiện tại của tụi em thì cuộc sống còn hơi khó khăn, tiền không đủ để chi tiêu. Như em là phải vừa làm vừa đi học thêm nên mức thu nhập như vậy còn thiếu thốn. Cũng hy vọng các nhà doanh nghiệp sẽ tăng lương cho người lao động để có thêm một thu nhập ổn định cuộc sống hơn".
Theo khảo sát của Viện Công nhân và Công đoàn thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, mức lương tối thiểu được điều chỉnh tăng hồi đầu năm 2014 hiện vẫn chỉ đáp ứng được khoảng 63% đến 70% nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Do đó, để có thu nhập, họ thường phải chấp nhận làm tăng ca. Song, với nhiều chi phí như nhà trọ, điện, nước, ăn uống, hiếu hỉ, ốm đau và nhiều khoản chi không tên đột xuất khác nên nhiều người lao động vẫn không thể nào có dư để dành dụm. Đối với những công nhân có gia đình và đang nuôi con nhỏ thì lại càng khó khăn hơn. Cho nên mức lương tối thiểu tăng lên dù chỉ 10% theo phương án lựa chọn thì ít nhiều sẽ giúp nâng cao hơn mức sống tối thiểu của người lao động.
Công nhân Nguyễn Ngọc Thư - có thâm niên gần 5 năm làm tại một công ty may thuộc KCN Vĩnh Lộc nói: "Tăng lương như vậy thì tụi em rất mừng. Tại vì tụi em là công nhân, lương thì thấp so với cuộc sống hiện tại, mọi thứ nhu cầu chi tiêu thì cao nên tụi em sống rất vất vả và chật vật. Tại vì chi phí gia đình con cái còn nhỏ, học hành. Nếu tăng lương được như vậy tụi em không có gì mừng hơn, yên tâm tập trung làm tốt công việc của mình".
Ngược lại với niềm vui của người lao động thì về phía doanh nghiệp cũng có nhiều nỗi băn khoăn. Bởi trong tình hình kinh doanh khó khăn như hiện nay, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu sẽ làm tăng thêm áp lực khó cho hoạt động của doanh nghiệp. Vì chắc chắn một điều là sẽ làm tăng thêm quỹ chi trả lương và tăng thêm chi phí đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp cho rằng, mức lương cơ bản hiện nay họ trả cho người lao động đã cao hơn rất nhiều so với quy định mức lương tối thiểu vùng được áp dụng hồi đầu năm 2014. Và không có một người lao động nào chấp nhận làm việc với mức lương tối thiểu theo quy định đó.
Ông Huỳnh Trung Kiên - Giám đốc công ty TNHH Đầu tư và Công nghệ Hùng Hy cho rằng: "Lộ trình tăng nhanh quá. Thực sự ra từ trước tới giờ không có ai trả mức lương như vậy mà người lao động chấp nhận làm hết. Quỹ lương chiếm quá lớn đối với doanh thu. Tăng lên như vậy rồi tăng Bảo hiểm xã hội nữa thì lấy đâu nhà sản xuất có được đồng lời, thấy cái đó cũng là một gánh nặng. Duy trì được doanh nghiệp trong thời điểm này lại càng khó thêm".
Ở TPHCM, nhiều doanh nghiệp trong các KCX-KCN trả lương cho người lao động theo mức lương cơ bản do công ty quy định. Nghĩa là họ xây dựng mức lương cơ bản cao hơn mức tối thiểu khoảng 30%-50%, thêm vào đó là các khoản phụ cấp đi kèm như tiền hỗ trợ nhà trọ, tiền xăng xe, phụ cấp nuôi con nhỏ, phụ cấp chuyên cần, rồi phụ cấp tăng ca… nên trung bình người lao động có khoản thu nhập từ 3,5 đến 5 triệu đồng/tháng, mà thực chất đó chính là lương thực tế của người lao động. Nếu doanh nghiệp nào có xây dựng thang bảng lương thì sẽ thực hiện việc tăng lương cho người lao động theo thâm niên làm việc. Do đó, việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu quá cao và quá nhanh khiến doanh nghiệp gặp khó trong xây dựng chiến lược kinh doanh cũng như sức cạnh tranh với đối tác.
Ông Đinh Văn Giai - Quản đốc công ty TNHH Toàn Thắng, 100% vốn nước ngoài tại KCN Bình Chiểu cho biết: "Tất nhiên hiện nay khó khăn là về giá thành, tăng lương lên thì giá thành sẽ đội lên, mức cạnh tranh so với những nơi khác sẽ yếu đi, đối với các doanh nghiệp nước ngoài thì mức độ cạnh tranh sẽ yếu. Ví dụ giá thành bán 10 đồng, trong đó lương là 1 đồng nhưng giờ tăng lương lên 1,5 đồng thì phải tăng lên giá thành thì không cạnh tranh được - còn giảm thì lợi nhuận sẽ bị ít đi. Đứng về góc độ nhà đầu tư thì người ta sẽ không muốn".
Lo và vậy nhưng suy cho cùng, nếu mức sống của người lao động có tăng lên thì tinh thần làm việc của họ sẽ tốt hơn, năng suất lao động sẽ tăng cao hơn và doanh nghiệp sẽ được lợi nhiều hơn. Cho nên, nhiều Công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp cho biết sẽ cố gắng thuyết phục doanh nghiệp tính toán mức tăng và chủ động tăng lương cơ bản cho hợp lý.
Ông Huỳnh Phát Đạt, Chủ tịch Công đoàn công ty TNHH Sanophi Aventis chia sẻ: "Tất nhiên, khi Nhà nước ban hành chính sách tiền lương tối thiểu thì chắc chắn sẽ trao đổi với doanh nghiệp để có điều chỉnh mức lương cho người lao động. Một là để nâng được mức sống cho người lao động, thứ hai là chính chính sách tiền lương này để doanh nghiệp có thể giữ chân người lao động phục vụ tiếp tục để duy trì sản xuất ổn định của doanh nghiệp".
Ông Nguyễn Văn Khải - Ủy viên Hội đồng tiền lương quốc gia - Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TPHCM thì cho rằng, mức tăng lương tối thiểu theo phương án trên là đã có sự chia sẻ rất lớn giữa người lao động và chủ sử dụng lao động: "Thật ra trong bối cảnh chung, tình hình kinh tế còn nhiều khó khăn nên phương án lương tối thiểu đề xuất với Chính phủ lần này thì đã có sự chia sẻ giữa người lao động và chủ sử dụng lao động. Phương án này cũng chỉ tương đối thôi chứ theo quy định của pháp luật về mức sống tối thiểu thì chưa đạt. Cho nên khó khăn là vậy nhưng tôi nghĩ hai bên phải có sự chia sẻ với nhau. Vì mục tiêu chung là doanh nghiệp phát triển thì đời sống người lao động sẽ ổn định. Khi họ ổn định thì họ yên tâm đóng góp cho doanh nghiệp".
Theo lộ trình tăng lương tối thiểu vùng thì mức lương tối thiểu năm 2015 phải đạt từ 80%-83% mức sống tối thiểu và đến năm 2017 đạt 100% mức sống tối thiểu của người lao động. Có như vậy thì người công nhân mới yên tâm lao động và cống hiến tốt cho xã hội.