Tin tứcLà địa phương đầu tiên tiếp cận phương pháp này, điều quan trọng cốt yếu mà UBND thành phố hướng đến là nhằm nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo, tập trung vào mục tiêu an sinh xã hội một cách thực chất. Điều này tương tự như trước đây TP từng khởi xướng Chương trình Xóa đói giảm nghèo đầu tiên trên cả nước vào năm 1992.
Tỉ lệ hộ nghèo có thu nhập dưới 16 triệu đồng/người/năm và hộ cận nghèo giai đoạn 2014 – 2015 trên địa bàn hiện đều dưới 3%. Như vậy, xem như Thành phố đã sớm hoàn thành mục tiêu trong giai đoạn này và dự kiến đến cuối năm 2015, tỉ lệ hộ nghèo sẽ còn dưới 1% và tỉ lệ hộ cận nghèo khoảng 2,3%. Tuy nhiên, thống kê này chỉ mang tính tham khảo một khi Thành phố áp dụng đo lường nghèo đa chiều. Song song đó, với thước đo thu nhập truyền thống, theo chương trình hành động số 28 của Thành ủy, thu nhập bình quân của hộ nghèo ít nhất phải đạt mốc 28 triệu đồng/người/năm vào năm 2020.
Tiên phong và thực chất
Dự kiến trong quý IV năm 2015, UBND thành phố sẽ bắt đầu triển khai Chương trình Giảm nghèo, tăng hộ khá giai đoạn 2016 – 2020. Ngay từ bây giờ, Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo, tăng hộ khá TP đã triển khai thảo luận, tổng hợp ý kiến và tập huấn cho đội ngũ cán bộ, chuyên viên giảm nghèo xoay quanh nội dung phương pháp đo lường nghèo đa chiều.
Về tổng thể, mối quan tâm chính của Thành phố hiện nay là thực tiễn áp dụng phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều trong hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực. TPHCM sẽ xây dựng 5 chiều nghèo về các mặt: giáo dục và đào tạo; y tế; điều kiện sống; tiếp cận thông tin; bảo hiểm và trợ giúp xã hội cùng 11 tiêu chí với thang điểm cụ thể để đo lường chuẩn nghèo. Trong đó, nghèo về giáo dục được đo lường từ trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; trình độ nghề. Hộ gia đình có ít nhất 1 thành viên từ 15 - 30 tuổi không tốt nghiệp trung học cơ sở và hiện không đi học sẽ tương ứng với 10 điểm thiếu hụt; tương tự cũng được chấm 10 điểm thiếu hụt đối với hộ gia đình có ít nhất 1 trẻ em trong độ tuổi đi học hiện không đi học.
Ông Nguyễn Văn Xê, Phó Giám đốc Sở LĐ-TBXH – Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo, tăng hộ khá Thành phố đề nghị: "Tháng 08/2015 sẽ tổng kết, rút kinh nghiệm tại các địa phương đã thử nghiệm. Trên cơ sở đó, báo cáo Thành ủy, HĐND, UBND TP có chủ trương cho phép triển khai phương pháp này trong thực hiện chương trình giảm nghèo. Từ cơ sở chủ trương đó sẽ tiến hành xây dựng kế hoạch, chuyển đổi để thực hiện phương pháp này trong giai đoạn 2016 – 2020".
 |
| Kiểm tra xác định mức thu nhập và nhu cầu của người dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn TPHCM - Ảnh: SGGP. |
Điểm đáng lưu ý là nghèo về điều kiện sống được đo bằng tình trạng nhà ở và nguồn nước sinh hoạt. Trường hợp hộ gia đình không được tiếp cận nước máy; hộ gia đình đang ở trong nhà thiếu kiên cố hoặc nhà đơn sơ, hoặc diện tích nhà ở bình quân đầu người của hộ gia đình nhỏ hơn 8m2 đều được chấm 10 điểm thiếu hụt. Với tổng thang điểm dự kiến ở mốc 100, hộ nào có tổng điểm bằng 100 là thiếu hụt tất cả các chiều hay chỉ số và ngược lại. Cách tính này rõ ràng không chỉ áp dụng cho hộ nghèo mà cho bất kỳ hộ gia đình nào và UBND TP có thể sử dụng công cụ này để khảo sát mức sống của người dân toàn TP.
Đa dạng hóa kinh phí
Về kinh phí thực hiện chương trình, TPHCM có thể huy động khoảng trên 3.000 tỉ đồng/năm cùng các nguồn xã hội hóa, đặc biệt Chương trình Phát triển của Liên hiệp quốc UNDP từng tài trợ 2,2 triệu USD cho Thành phố trong việc triển khai phương pháp đo lường nghèo đa chiều giai đoạn 2012 – 2016. Đa dạng hóa kinh phí đầu tư cho công tác giảm nghèo là một ưu thế rõ nét tại thành phố.
Ở các quận huyện, nhiều cách làm tương tự cũng được triển khai như quận Bình Tân, quận 5, quận 6, quận 11.. Bà Thi Thị Tuyết Nhung, Phó Trưởng ban Ban Văn hóa-Xã hội – HĐND TP, cho rằng: "Chúng ta phải nhân rộng các mô hình, điển hình làm ăn có hiệu quả để hộ nghèo tiếp cận. Thường xuyên củng cố ban chỉ đạo giảm nghèo các cấp, quan tâm chế độ bảo đảm chính sách cũng như nội dung hoạt động Tổ tự quản giảm nghèo để quan tâm, nắm bắt đến hộ nghèo của TP".
Trở ngại đối với Chương trình Giảm nghèo, tăng hộ khá TPHCM hiện nay bao gồm nhận thức của người dân và việc chăm lo lương bổng, chính sách hỗ trợ phù hợp với đội ngũ cán bộ, chuyên viên giảm nghèo trước đòi hỏi ngày càng cao từ công tác giảm nghèo. UBND TP hiện đang bám sát chủ trương xây dựng khung lương cho “nghề xã hội” của Bộ LĐ-TBXH để có thể sớm áp dụng, tạo ra mức thu nhập ổn định hơn và chế độ hỗ trợ tốt hơn cho lực lượng nhân sự giảm nghèo của TP.
Ông Hứa Ngọc Thuận, Phó Chủ tịch UBND TP – Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo, tăng hộ khá TP nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm : "Thứ nhất chuẩn bị tài liệu tập huấn, tuyên truyền. Thứ hai: tập huấn lực lượng để thông suốt trong nội bộ trước khi triển khai. Thứ ba là tiến hành xác định các chiều nghèo, chỉ số đo lường nghèo của chương trình để rồi đề xuất cách tính cho từng đối tượng nghèo và cận nghèo"
Đi tiên phong và tạo ra giá trị thực chất, mong mỏi của Đảng bộ và chính quyền TPHCM là làm sao tạo ra cuộc sống tốt đẹp hơn, không chỉ với hộ nghèo mà với tất cả hộ dân trên địa bàn. Cần nói thêm, Việt Nam là một trong số 32 quốc gia trên thế giới đi tiên phong trong việc nghiên cứu và áp dụng phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều để đề ra chính sách và chương trình mục tiêu phù hợp hơn. Trong bối cảnh như vậy, TP một lần nữa sẽ làm đầu tàu cả nước cho quá trình tiếp cận nghèo mới, mở ra chương tiếp theo của công tác giảm nghèo ở Việt Nam.