Cách đây hơn 7 năm, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, anh Nguyễn Thành Lập ở ấp Bình Trưng, xã Bình Khánh, huyện Cần Giờ phải rời lực lượng Thanh niên Xung phong TP sau 10 năm gắn bó để tìm kế mưu sinh cho gia đình. Kết quả sau nhiều tháng nỗ lực, anh Lập đã mở cơ sở gia công đan lát mây - tre - lá tại gia. Năm 2009, anh Lập được địa phương tiếp tục tạo điều kiện vay 50 triệu đồng. Số tiền này cũng được tập trung cho việc mở rộng sản xuất. Qua đó, gần 400 lao động được tạo công ăn việc làm với khoảng 100 đối tượng thuộc diện hộ nghèo, thu nhập của anh cùng bà con tham gia dần tăng lên và vượt chuẩn nghèo 12 triệu đồng/người/năm của TP. Anh Lập kể lại:
Bà Nguyễn Thị Kim Thanh - chủ cơ sở sản xuất đèn cầy cưới Thanh Dũng ở quận 11 gần 20 năm nay là gương vượt nghèo điển hình và đồng thời tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động khác có hoàn cảnh khó khăn. Được địa phương hỗ trợ vay vốn vào năm 1992, bà Thanh đã tự mày mò bước vào nghề làm đèn cầy cưới và tự bôn ba chào hàng với các đầu mối. Trải qua nhiều khó khăn, đến nay, đèn cầy cưới Thanh Dũng đã có mặt khắp cả nước, thậm chí xuất khẩu sang Campuchia. Điều đáng quý ở cơ sở này là không có sự phân biệt chủ - thợ. Mọi người cùng ngồi làm việc và chia sẻ sáng kiến, kinh nghiệm với nhau. Gần mười người thợ, đa phần là phụ nữ thất nghiệp đã tìm đến đây được bao ăn với thu nhập ba triệu đồng/tháng. Bà Thanh chia sẻ:
Tại quận Thủ Đức, ông Bùi Ngươn Hoàng ở phường Linh Đông là trường hợp tiêu biểu cho hộ nghèo vươn lên thành hộ khá nhờ biết phát huy từ đồng vốn vay. Ông Hoàng kể lại thời còn gian khó, hai vợ chồng ông chỉ biết hái rau lang bán kiếm sống qua ngày, cuộc sống nuôi 3 đứa con đang tuổi ăn học vô cùng chật vật. Tuy vậy, nhờ địa phương động viên, ủng hộ cùng với quyết tâm thoát nghèo, đổi đời, ông Hoàng được vay 20 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đào ao nuôi cá. Đến năm 2005 thì ông chuyển sang mô hình câu cá giải trí với cơ sở mang tên Chín Tàu khi vay 1 tỉ đồng từ chương trình theo Quyết định 36 trước đây của TP, nay là chương trình theo Quyết định 13. Ông Hoàng nhớ lại:
Thực tế chứng minh các mô hình vượt nghèo trên địa bàn TP.HCM hiện nay đa dạng về hình thức và thành phần, đối tượng. Từ một cán bộ phường, một cựu thanh niên xung phong đến một nông dân chỉ biết hái rau kiếm sống qua ngày, tất cả đều đóng góp “tiếng nói” của mình trên mặt trận chống “giặc nghèo”. Không chỉ liên quan trực tiếp đến sản xuất, những chính sách hỗ trợ còn khuyến khích trường hợp như chị Trần Thị Thanh Nhàn ngụ tại phường Tân Thới Hòa, quận Tân Phú vốn là cán bộ đoàn ở địa phương, dù hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn, thiếu thốn vẫn nỗ lực học tập và nay đang là giáo viên tại một trường cấp hai. Gia đình chị đã cùng nhau nỗ lực và trở thành gương sáng vượt nghèo tại địa phương. Chị Nhàn tâm sự:
Điều đáng quý ở hầu hết những gương điển hình nêu trên không chỉ quyết tâm chống “giặc nghèo” mà còn ý thức đầu tư để chống “giặc dốt”. Như ông Hoàng ở Thủ Đức đều cho 3 người con ăn học thành tài, còn cơ sở đèn cầy Thanh Dũng tạo điều kiện cho lao động trẻ học bổ túc hoặc học nghề khác. Từ góc độ này đã chứng minh các chính sách giảm nghèo TP đã phát huy tác dụng. Chủ trương “trao cần câu” của UBND TP như một khoang chứa khổng lồ nay đã được đổ đầy những mô hình, cá nhân, tập thể thoát nghèo điển hình. Ông Trương Văn Lương - Chánh văn phòng Ban chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá TP nhận định:
Có thể thấy, sự nhận thức, ý chí, nỗ lực vươn lên của hộ nghèo chính là tài sản quý giá nhất mà quá trình giảm nghèo - tăng hộ khá của TP hiện nay tích lũy được. Quan trọng hơn, kết quả này cần được duy trì thành một nền tảng vững chắc để có thể mở rộng, đẩy mạnh hiệu quả hơn nữa các chủ trương, chính sách giảm nghèo mà TP đang triển khai.